Τρόφιμα στο ψυγείο ή στο ντουλάπι; Τι λένε οι ειδικοί
Υπάρχουν δύο βασικές «σχολές σκέψης» όταν πρόκειται για τη συντήρηση των τροφίμων στο σπίτι: Από τη μία πλευρά όσοι βάζουν σχεδόν τα πάντα στο ψυγείο ή την κατάψυξη και πετούν τρόφιμα μόλις πλησιάζουν την ημερομηνία λήξης, και από την άλλη όσοι αντιμετωπίζουν τη συντήρηση με μεγαλύτερη ευελιξία, αφήνοντας αρκετά προϊόντα στο ντουλάπι της κουζίνας. Το ερώτημα για το ποιος έχει δίκιο δεν έχει μία απλή απάντηση, καθώς – όπως τονίζουν ειδικοί στην ασφάλεια τροφίμων – όλα εξαρτώνται από το ίδιο το προϊόν και όχι από έναν γενικό κανόνα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το ελληνικό ελαιόλαδο που κατέκτησε την πρωτιά στον μεγαλύτερο διαγωνισμό ελαιολάδου παγκοσμίως
Όπως εξηγούν επιστήμονες τροφίμων, η ψύξη δεν έχει πάντα ως κύριο σκοπό την «πιο φρέσκια» γεύση, αλλά κυρίως τον έλεγχο του κινδύνου ανάπτυξης μικροοργανισμών ή χημικών αλλοιώσεων. Με άλλα λόγια, ορισμένα τρόφιμα χρειάζονται ψυγείο για λόγους ασφάλειας, ενώ άλλα απλώς διατηρούν καλύτερη ποιότητα όταν ψύχονται, χωρίς αυτό να είναι απαραίτητο για να παραμείνουν ασφαλή προς κατανάλωση.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται συμπληρώματα διατροφής που μπορούν να «διαλύσουν» την καρδιά – Η πασίγνωστη μάρκα πωλείται και στην Ελλάδα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γνωστό εντομοκτόνο προκαλεί σοβαρές βλάβες στην υγεία – Ευρωπαϊκός συναγερμός
Σε αυτή τη βάση, αρκετές επιλογές που πολλοί καταναλωτές θεωρούν δεδομένο ότι πρέπει να μπουν στο ψυγείο, στην πραγματικότητα δεν το χρειάζονται απαραίτητα. Για παράδειγμα, τα μπαχαρικά, ειδικά τα τριμμένα, μπορεί να χάσουν τα αρωματικά τους συστατικά όταν εκτίθενται σε ζέστη, φως και οξυγόνο, με αποτέλεσμα η ψύξη να βοηθά στη διατήρηση της έντασής τους και όχι της ασφάλειάς τους. Αντίστοιχα, το αλεύρι ολικής άλεσης επωφελείται από την αποθήκευση σε χαμηλές θερμοκρασίες, καθώς έτσι καθυστερεί η οξείδωση των λιπαρών του και αποφεύγονται δυσάρεστες γεύσεις.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ασύρματα ακουστικά: Ακτινοβολία, χημικά και προβλήματα στην ακοή – Τι λέει η επιστήμη για την ασφάλεια χρήσης τους
Οι ξηροί καρποί επίσης αποτελούν μια κατηγορία που συχνά παραβλέπεται, καθώς λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς τους σε λιπαρά μπορεί να ταγγίσουν πιο γρήγορα σε θερμοκρασία δωματίου, ενώ η ψύξη ή η κατάψυξη επιμηκύνει σημαντικά τη διάρκεια καλής ποιότητάς τους. Παρόμοια περίπτωση αποτελεί και το έτοιμο πέστο σε βάζο, το οποίο μετά το άνοιγμα χρειάζεται ψυγείο λόγω της υγρασίας και της σύνθεσής του, που ευνοούν την αλλοίωση.
Ακόμη και τα τορτίγιας μπορούν να προκαλέσουν σύγχυση, καθώς σε ορισμένες συσκευασίες αναγράφεται ότι πρέπει να μπαίνουν στο ψυγείο μετά το άνοιγμα, κυρίως για την αποφυγή ανάπτυξης μούχλας λόγω υγρασίας. Ωστόσο, αυτό αφορά κυρίως τη διατήρηση της ποιότητας και όχι απαραίτητα την ασφάλεια, αφού πολλά προϊόντα παραμένουν απολύτως κατάλληλα για κατανάλωση και εκτός ψυγείου για μικρό χρονικό διάστημα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ευρωπαϊκός συναγερμός για δερμάτινη γυναικεία τσάντα πασίγνωστης μάρκας που πωλείται και στην Ελλάδα – Περιέχει επικίνδυνη χημική ουσία
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τα τρόφιμα που αυξάνουν τον κίνδυνο καρδιοπάθειας κατά 19% – Νέα μελέτη
Στην κατηγορία των πιο «δύσκολων» τροφίμων ως προς τη σωστή αποθήκευση ανήκουν και οι καυτερές σάλτσες, καθώς η ανάγκη ψύξης τους εξαρτάται από την οξύτητα και τη σύνθεσή τους. Ορισμένες μπορούν να μείνουν εκτός ψυγείου χωρίς πρόβλημα, ενώ άλλες με χαμηλότερη οξύτητα διατηρούνται καλύτερα σε χαμηλές θερμοκρασίες μετά το άνοιγμα.
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα τροφίμου που δεν χρειάζεται ψυγείο είναι το κέτσαπ. Σύμφωνα με ειδικούς στην ασφάλεια τροφίμων, το κέτσαπ λόγω της υψηλής οξύτητάς του δεν απαιτεί ψύξη για λόγους ασφάλειας, καθώς οι μικροοργανισμοί δεν αναπτύσσονται εύκολα σε τέτοιο περιβάλλον. Η ψύξη του σχετίζεται κυρίως με τη διατήρηση της ποιότητας, ενώ σε θερμοκρασία δωματίου διατηρείται πιο εύκολα η ρευστότητά του και η ευκολία στη χρήση. Αντίστοιχα, η σάλτσα σόγιας μπορεί να παραμείνει εκτός ψυγείου λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς της σε αλάτι, που μειώνει τη δραστηριότητα του νερού και περιορίζει την ανάπτυξη μικροβίων, αν και η ψύξη μπορεί να παρατείνει περαιτέρω τη γευστική της διάρκεια.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πόσο κρατάνε τα αυγά στο ψυγείο και πώς θα διαπιστώσεις ότι ήρθε η ώρα να τα πετάξεις
Τα τρόφιμα που δεν «αγαπούν» το ψυγείο
Υπάρχουν όμως και τρόφιμα που δεν πρέπει να μπαίνουν στο ψυγείο, όπως το μέλι, το οποίο μπορεί να κρυσταλλώσει και να σκληρύνει, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι αλλοιώνεται. Το ψωμί επίσης αλλοιώνεται πιο γρήγορα στο ψυγείο λόγω της επιτάχυνσης της αποξήρανσης του αμύλου, ενώ ο καφές απορροφά υγρασία και οσμές, χάνοντας άρωμα και γεύση. Η σοκολάτα από την άλλη μπορεί να εμφανίσει λευκά σημάδια στην επιφάνειά της λόγω συμπύκνωσης υγρασίας, ένα φαινόμενο που επηρεάζει μόνο την εμφάνιση και όχι την ασφάλεια.
Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι το σημαντικότερο σημείο δεν είναι αν ένα τρόφιμο βρίσκεται στο ψυγείο ή στο ντουλάπι, αλλά το γεγονός ότι μόλις ανοιχτεί η συσκευασία του αλλάζει η συμπεριφορά του. Η έκθεση στον αέρα, στην υγρασία και στη χρήση από τον καταναλωτή αυξάνει τον κίνδυνο αλλοίωσης, ανεξάρτητα από το αρχικό αν ήταν «σταθερό στο ράφι».
Τέλος, οι ειδικοί υπενθυμίζουν ότι η μυρωδιά δεν αποτελεί αξιόπιστο κριτήριο ασφάλειας, καθώς πολλά επικίνδυνα παθογόνα δεν αλλάζουν ούτε οσμή ούτε εμφάνιση του τροφίμου. Για τον λόγο αυτό συνιστάται προσοχή στη διάρκεια αποθήκευσης, σωστή παρακολούθηση του χρόνου από το άνοιγμα και τήρηση βασικών κανόνων υγιεινής, με τη γενική αρχή ότι όταν υπάρχει αμφιβολία, η ασφαλέστερη επιλογή είναι η απόρριψη.
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
