Ανάλυση 22 μελετών από Ευρώπη, Καναδά και ΗΠΑ
Ο όρος «trans λιπαρά» έχει αποκτήσει άσχημη φήμη και για καλό λόγο. Τα βιομηχανικά trans λιπαρά που παράγονται κατά τη μερική υδρογόνωση φυτικών ελαίων συνδέονται ισχυρά με καρδιοπάθεια και έχουν απαγορευτεί ή περιοριστεί αυστηρά σε πολλές χώρες, συμπεριλαμβανομένης της ΕΕ. Αλλά τα trans λιπαρά δεν είναι μια ενιαία κατηγορία. Βρίσκονται επίσης φυσικά στο γάλα αγελάδων, προβάτων και κατσικών, και η νέα συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση που δημοσιεύτηκε στο Nutrition Research από ερευνητές του Πανεπιστημίου του Reading και άλλων ιδρυμάτων καταλήγει πως αυτά τα δύο είδη trans λιπαρών συμπεριφέρονται πολύ διαφορετικά στον οργανισμό.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ευρωπαϊκός συναγερμός για πίτσα μετά από καταγγελία καταναλωτή – Πωλείται σε μεγάλη αλυσίδα σουπερμάρκετ
Η ανάλυση κάλυψε 22 μελέτες που περιελάμβαναν χιλιάδες συμμετέχοντες από Ευρώπη, Καναδά και ΗΠΑ. Χωρίστηκε σε δύο μέρη. Το πρώτο εξέτασε δέκα ελεγχόμενες διατροφικές κλινικές δοκιμές στις οποίες οι συμμετέχοντες κατανάλωναν γαλακτοκομικά με φυσικά ενισχυμένη περιεκτικότητα σε trans λιπαρά και μετρήθηκε η επίδραση στα λιπίδια αίματος. Σε όλες τις δέκα δοκιμές, με κατανάλωση trans λιπαρών που κυμαινόταν από 1,3 έως 13,2 γραμμάρια ημερησίως, δεν παρατηρήθηκαν σημαντικές διαφορές στα επίπεδα λιπιδίων αίματος σε σύγκριση με κανονικά γαλακτοκομικά. Το δεύτερο μέρος εξέτασε δώδεκα μακροχρόνιες μελέτες κοόρτης που παρακολούθησαν χιλιάδες ανθρώπους για πολλά χρόνια, σε ορισμένες περιπτώσεις πάνω από δύο δεκαετίες, μετρώντας τα επίπεδα trans λιπαρών γαλακτοκομικών στο αίμα τους. Καμία από αυτές τις μελέτες δεν διαπίστωσε ότι υψηλότερα επίπεδα trans λιπαρών γαλακτοκομικών συνδέονταν με μεγαλύτερο κίνδυνο καρδιοπάθειας, εγκεφαλικού, καρδιαγγειακού θανάτου ή διαβήτη τύπου 2.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | H οικιακή συσκευή που απελευθερώνει σχεδόν 3 δισεκατομμύρια πλαστικά σωματίδια σε κάθε φλιτζάνι – Μελέτη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η άνοδος της θερμοκρασίας «οπλίζει» τα βακτήρια της σαλμονέλας να αντέχουν τα αντιβιοτικά – Έρευνα
Γιατί τα φυσικά trans λιπαρά είναι διαφορετικά
Η επιστημονική εξήγηση για αυτή τη διαφορά έγκειται στη χημική δομή. Τα κύρια trans λιπαρά που βρίσκονται στα γαλακτοκομικά, το trans-παλμιτολεϊκό οξύ και το βακκενικό οξύ, σχηματίζονται μέσω φυσικής βιοϋδρογόνωσης από τα βακτήρια στη μεγάλη κοιλία των μηρυκαστικών. Έχουν διαφορετική χημική δομή από τα βιομηχανικά trans λιπαρά και ορισμένα από αυτά, ιδιαίτερα το βακκενικό οξύ, έχουν συνδεθεί σε ορισμένες μελέτες με ουδέτερες ή ακόμα και ευεργετικές επιδράσεις στα καρδιαγγειακά. Αυτό επισημαίνει και ο επικεφαλής συγγραφέας Καθηγητής Ian Givens, λέγοντας ότι «τα trans λιπαρά στο πρωινό γάλα, γιαούρτι, βούτυρο ή τυρί δεν είναι τα ίδια με αυτά από τα βιομηχανικά μερικώς υδρογονωμένα λίπη» και ότι η έρευνα αυτή «δίνει στους ανθρώπους τη διαβεβαίωση ότι τα γαλακτοκομικά, ως μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής, δεν είναι κάτι για το οποίο πρέπει να ανησυχούν για την καρδιά τους».
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Διώχνει το κατακάθι το καφέ τα μυρμήγκια;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το απλό κόλπο για να μην σπάνε τα αυγά στο βράσιμο
Η σημασία για τις ετικέτες τροφίμων
Η έρευνα έχει επίσης πρακτικές συνέπειες για τη διατύπωση των κανονισμών επισήμανσης. Σε πολλές χώρες, οι ετικέτες αναφέρουν συνολική περιεκτικότητα σε trans λιπαρά χωρίς να διακρίνουν μεταξύ φυσικών γαλακτοκομικών και βιομηχανικών, δημιουργώντας σύγχυση σε καταναλωτές που ενδέχεται να αποφεύγουν το γάλα, το βούτυρο και το τυρί λόγω της αρνητικής εικόνας των trans λιπαρών γενικά. Οι ερευνητές τονίζουν ότι οι πολιτικές επισήμανσης θα πρέπει να αντικατοπτρίζουν αυτή τη διαφορά ώστε να παρέχουν στους καταναλωτές ακριβέστερη και πιο χρήσιμη πληροφόρηση.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πόση ώρα μπορούν να μείνουν τα ψώνια στο αυτοκίνητο; Τα ανησυχητικά αποτελέσματα πειράματος στους 37°C
Αξίζει να σημειωθεί ότι η έρευνα χρηματοδοτήθηκε από τον κλάδο γαλακτοκομικών και ορισμένοι συγγραφείς εργάζονται ή λαμβάνουν χρηματοδότηση από οργανισμούς του κλάδου, γεγονός που αναφέρεται ρητά στη δημοσίευση και πρέπει να λαμβάνεται υπόψη κατά την αξιολόγηση των ευρημάτων.
