Εργαστηριακός έλεγχος σε 16 ιταλικές πασάτες ντομάτας αποκαλύπτει πολλαπλά υπολείμματα φυτοφαρμάκων, που ακόμη κι αν βρίσκονται εντός των ορίων προκαλούν ανησυχία για το “φαινόμενο κοκτέιλ”
Μια νέα ανάλυση 16 διαφορετικών πασάτας ντομάτας που κυκλοφορούν στην ιταλική αγορά επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της ποιότητας των βιομηχανικών προϊόντων ντομάτας και, κυρίως, της παρουσίας υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων. Η έρευνα, που πραγματοποιήθηκε σε εργαστήριο και δημοσιεύθηκε στο ιταλικό έντυπο καταναλωτών Il Salvagente, εξέτασε προϊόντα αποκλειστικά ιταλικής προέλευσης από γνωστές μάρκες όπως De Cecco, Cirio, Coop, Conad, De Rica, Esselunga, Eurospin, La Molisana, Lidl, Mutti, Petti, Pomì, Santa Rosa, Selex, Star και Valfrutta, με στόχο να αποτυπώσει τόσο τη χημική επιβάρυνση όσο και τη “φυσική πυκνότητα” της πρώτης ύλης μέσα από τον δείκτη Brix.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ραδιενεργό καίσιο σε γαρίδες: Η ανάκληση έφτασε τους 579 τόνους έπειτα από εννέα μήνες ερευνών
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ξηροί καρποί: Τι αποκάλυψε η παρακολούθηση 17.349 ατόμων επί 18 χρόνια
Το βασικό συμπέρασμα της ανάλυσης είναι ότι, παρότι όλα τα δείγματα συμμορφώνονται με τα ισχύοντα νομικά όρια και συνεπώς θεωρούνται ασφαλή από ρυθμιστικής άποψης, οι διαφορές στην ποιότητα είναι σημαντικές και σε ορισμένες περιπτώσεις εντυπωσιακές. Η εικόνα που προκύπτει δεν είναι ομοιογενής, αλλά μάλλον ένα μωσαϊκό προϊόντων με διαφορετική καθαρότητα πρώτης ύλης, διαφορετικό βαθμό συμπύκνωσης και ποικίλο “φορτίο” υπολειμμάτων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακοίνωση ανάκλησης μπισκότων βουτύρου λόγω πιθανού κινδύνου για την υγεία
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μουχλιασμένο κέικ εταιρείας κολοσσού πωλήθηκε σε 21 χώρες – Διασυνοριακή ειδοποίηση μετά από καταγγελίες
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην παρουσία φυτοφαρμάκων, όπου το τοπίο φαίνεται πιο επιβαρυμένο σε σχέση με προηγούμενες αντίστοιχες αναλύσεις πριν από τρία χρόνια. Ενώ τότε είχε εντοπιστεί περιορισμένος αριθμός ευρημάτων, στη φετινή εξέταση καταγράφονται πολλαπλές περιπτώσεις όπου ανιχνεύονται τρεις ή περισσότερες διαφορετικές δραστικές ουσίες στο ίδιο προϊόν, έστω και κάτω από τα επιτρεπτά όρια. Σε αρκετές περιπτώσεις, αν συνυπολογιστούν και ίχνη κάτω από το όριο ποσοτικοποίησης, ο συνολικός αριθμός “παρουσιών” χημικών ουσιών μπορεί να φτάσει έως και τις δώδεκα σε ένα μόνο δείγμα, στοιχείο που εγείρει συζήτηση για το λεγόμενο “φαινόμενο κοκτέιλ”, δηλαδή τη συνδυαστική επίδραση πολλαπλών υπολειμμάτων στον οργανισμό.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανάκληση λουκάνικων λόγω υπέρβασης νιτρωδών – Εντοπίστηκε σφάλμα στη διαδικασία παραγωγής μετά και τα νέα όρια της ΕΕ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Φυτικό γιαούρτι: Ποιο είναι το καλύτερο διατροφικά, σύμφωνα με ανάλυση 62 προϊόντων από 4 μεγάλες αλυσίδες σουπερμάρκετ
Κομβικό σημείο της έρευνας αποτελεί η ανίχνευση του spirotetramat, ενός εντομοκτόνου που έχει απαγορευτεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση από τον Οκτώβριο του 2025 λόγω υπόνοιας επιδράσεων στην αναπαραγωγική υγεία και στην εμβρυϊκή ανάπτυξη, αλλά το οποίο εξακολουθεί να επιτρέπεται προσωρινά στην Ιταλία μέσω παρέκκλισης έως τον Ιούλιο του 2026 για διαχείριση γεωργικών κρίσεων. Η ουσία αυτή εντοπίζεται σε 8 από τα 16 δείγματα, σε ορισμένες περιπτώσεις σε συγκεντρώσεις που πλησιάζουν το ανώτατο επιτρεπτό όριο του 1 mg/kg ή το υπερβαίνουν σημαντικά ως ποσοστό αυτού. Η συχνότητα ανίχνευσης θεωρείται υψηλή για τέτοιο είδος υπολειμμάτων, σύμφωνα με τους αναλυτές της μελέτης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η Lidl Fr αναγκάστηκε να δημοσιεύσει την καταδίκη της στην αρχική της σελίδα και να πληρώσει αποζημίωση 43,3 εκατ. ευρώ
Πέρα από το spirotetramat, καταγράφονται επίσης άλλες δραστικές ουσίες όπως το azoxystrobin, το difenoconazole και το boscalid, όλα μυκητοκτόνα με διαφορετικά προφίλ τοξικότητας και αξιολογήσεις από διεθνείς ρυθμιστικές αρχές. Ορισμένες από αυτές τις ουσίες έχουν χαρακτηριστεί από περιβαλλοντικούς οργανισμούς ως πιθανά ύποπτες για καρκινογένεση ή ενδοκρινική διαταραχή, γεγονός που ενισχύει τη δημόσια ανησυχία, παρότι οι συγκεντρώσεις που ανιχνεύονται παραμένουν εντός των νόμιμων ορίων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελλάδα: Καταγγελία στο ΣΕΕ για συμπλήρωμα διατροφής – Η απόφαση της Πρωτοβάθμιας επιτροπής
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μανιτάρια από σουπερμάρκετ: Πώς θα καταλάβουμε ότι έχουν χαλάσει πριν τα αγοράσουμε – Επιστημονική μελέτη
Παράλληλα με το ζήτημα των φυτοφαρμάκων, η μελέτη εξετάζει και τον δείκτη Brix, έναν βασικό δείκτη ποιότητας που μετρά τη συγκέντρωση διαλυτών στερεών, κυρίως φυσικών σακχάρων, μέσα στην σάλτσα ντομάτας. Η ευρωπαϊκή νομοθεσία ορίζει ότι οι τιμές πρέπει να κυμαίνονται μεταξύ 5 και 12 βαθμών Brix, με υψηλότερες τιμές να υποδηλώνουν πιο συμπυκνωμένη και “πλούσια” πρώτη ύλη, λιγότερο νερό και συχνά πιο έντονη γεύση.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ευρωπαϊκός συναγερμός για πίτσα μετά από καταγγελία καταναλωτή – Πωλείται σε μεγάλη αλυσίδα σουπερμάρκετ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | 3χρονη υπέστη οξεία νεφρική ανεπάρκεια από κατανάλωση μολυσμένου κοτόπουλου – Αγωγή κατά του εστιατορίου
Στην πράξη, τα περισσότερα προϊόντα κινούνται σε μια ζώνη 7 έως 8 βαθμών Brix, κάτι που θεωρείται μέση ποιοτική απόδοση για βιομηχανική πασάτα. Ωστόσο, τρία προϊόντα καταγράφουν υψηλότερες τιμές πάνω από 9, γεγονός που τα κατατάσσει στις πιο “πυκνές” και ποιοτικά ενισχυμένες πασάτες της δοκιμής. Αντίθετα, ένα προϊόν ξεχωρίζει αρνητικά, καθώς καταγράφει τιμή 4,6 βαθμών Brix, δηλαδή κάτω από το κατώτατο όριο, αν ληφθεί υπόψη το περιθώριο σφάλματος της μέτρησης. Αυτό αφορά την πασάτα Santa Rosa “Pomodorissimo”, την οποία η ίδια η εταιρεία φαίνεται να εξηγεί ως σκόπιμη επιλογή παραγωγικής διαδικασίας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | H οικιακή συσκευή που απελευθερώνει σχεδόν 3 δισεκατομμύρια πλαστικά σωματίδια σε κάθε φλιτζάνι – Μελέτη
Ένα ακόμη στοιχείο που αναδεικνύεται είναι η χρήση αλατιού, το οποίο επιτρέπεται από τη νομοθεσία αλλά δεν εφαρμόζεται ομοιόμορφα από τους παραγωγούς. Ορισμένα προϊόντα, όπως της Cirio και της Eurospin, περιέχουν σχεδόν αμελητέες ποσότητες, ενώ άλλα φτάνουν σε σημαντικά υψηλότερα επίπεδα, όπως στην περίπτωση της Petti, χωρίς όμως αυτό να επηρεάζει τη συνολική βαθμολογία της δοκιμής.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αποζημίωση 800.000 σε ιδιοκτήτη γάτας που πέθανε από τροφή μολυσμένη με γρίπη των πτηνών
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το απλό κόλπο για να μην σπάνε τα αυγά στο βράσιμο
Η συνολική αξιολόγηση της έρευνας βασίστηκε κατά 50% στην παρουσία και το προφίλ των φυτοφαρμάκων και κατά 50% στον δείκτη Brix. Με αυτόν τον τρόπο επιχειρήθηκε να συνδυαστεί η έννοια της ασφάλειας με εκείνη της ποιοτικής πυκνότητας της πρώτης ύλης. Το αποτέλεσμα δείχνει μια αγορά όπου όλα τα προϊόντα πληρούν τις ελάχιστες νομικές προδιαγραφές, αλλά δεν προσφέρουν όλα την ίδια διατροφική και ποιοτική αξία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Συνταγή για εύκολο παγωτό cheesecake που θα λατρέψεις!
Σε ευρύτερο επίπεδο, η μελέτη υπενθυμίζει τη σημασία της ιταλικής βιομηχανίας ντομάτας, η οποία αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους παραγωγικούς και μεταποιητικούς τομείς στην Ευρώπη, με εκατομμύρια τόνους ετήσιας παραγωγής και σημαντικό μερίδιο στις κονσερβοποιημένες τροφές. Ταυτόχρονα, όμως, αναδεικνύει τις προκλήσεις που σχετίζονται με τη γεωργική εντατικοποίηση, τη χρήση φυτοπροστατευτικών ουσιών και την ανάγκη για πιο διαφανή και ομοιογενή ποιοτικά πρότυπα.
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
