Η μείωση της πρόσληψης θερμίδων έχει εδώ και χρόνια συνδεθεί με βραδύτερη γήρανση και μεγαλύτερη διάρκεια ζωής σε διάφορα πειραματόζωα, όμως το ερώτημα για το πώς ακριβώς μπορεί να συμβαίνει αυτό στον άνθρωπο παραμένει ανοιχτό. Νέα μελέτη έρχεται να φωτίσει έναν πιθανό μηχανισμό, εστιάζοντας σε ένα μόριο του ανοσοποιητικού συστήματος που ονομάζεται C3. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι ο μέτριος θερμιδικός περιορισμός μειώνει τη δραστηριότητα της συγκεκριμένης οδού και περιορίζει τη φλεγμονώδη κατάσταση που συσσωρεύεται με την ηλικία, γνωστή ως «inflammaging». Το εύρημα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον επειδή η επίδραση αυτή φάνηκε να συνδέεται με τον μεταβολισμό του λιπώδους ιστού και όχι απλώς με την απώλεια κιλών.
Η μελέτη βασίστηκε σε δεδομένα από 42 υγιείς μεσήλικες ανθρώπους που συμμετείχαν στη μεγάλη κλινική δοκιμή CALERIE. Οι συμμετέχοντες περιόρισαν την ενεργειακή τους πρόσληψη κατά περίπου 14% για δύο χρόνια, ενώ οι ερευνητές ανέλυσαν διαχρονικά περισσότερες από 7.000 πρωτεΐνες στο πλάσμα του αίματος. Ανάμεσα σε αυτές ξεχώρισε το C3, ένα βασικό συστατικό του συστήματος του συμπληρώματος, ενός δικτύου πρωτεϊνών που αποτελεί σημαντικό τμήμα της έμφυτης ανοσολογικής άμυνας. Μετά την περίοδο του θερμιδικού περιορισμού, οι ερευνητές παρατήρησαν σημαντική μείωση της ενεργοποίησης της οδού του συμπληρώματος, με χαρακτηριστική πτώση του λόγου C3a προς C3.
Ο ρόλος του λιπώδους ιστού
Το επόμενο βήμα ήταν να διαπιστωθεί από πού προέρχεται η συγκεκριμένη αλλαγή. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η σπλαχνική λευκή λιπώδης περιοχή αποτελεί σημαντική πηγή της αύξησης του C3a που παρατηρείται με την ηλικία. Ακόμη πιο συγκεκριμένα, η ανάλυση σε επίπεδο μεμονωμένων κυττάρων έδειξε ότι ορισμένα μακροφάγα, δηλαδή κύτταρα του ανοσοποιητικού που βρίσκονται μέσα στον λιπώδη ιστό, ευθύνονται σε μεγάλο βαθμό για την παραγωγή του συγκεκριμένου μορίου. Με την πάροδο της ηλικίας, αυτά τα κύτταρα αυξάνονται στον σπλαχνικό λιπώδη ιστό και συνδέονται με την ενίσχυση της φλεγμονώδους δραστηριότητας.
Το εύρημα αποκτά μεγαλύτερη σημασία επειδή η χρόνια χαμηλού βαθμού φλεγμονή θεωρείται ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της γήρανσης και έχει συνδεθεί με πολλές από τις μεταβολικές και λειτουργικές αλλαγές που εμφανίζονται με την ηλικία. Το σύστημα του συμπληρώματος είναι απαραίτητο για την άμυνα απέναντι σε λοιμώξεις, επομένως δεν πρόκειται για έναν μηχανισμό που είναι από τη φύση του επιβλαβής. Το πρόβλημα μπορεί να προκύπτει όταν η ενεργοποίησή του παραμένει αυξημένη για μεγάλο χρονικό διάστημα και αρχίζει να συμβάλλει σε επίμονη φλεγμονή.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει ότι οι αλλαγές στις πρωτεΐνες του συμπληρώματος δεν συνδέθηκαν άμεσα με το πόσο βάρος έχασαν οι συμμετέχοντες. Οι περισσότεροι έχασαν περίπου 18 κιλά κατά τη διάρκεια των δύο ετών, όμως όταν οι ερευνητές συνέκριναν τη μεταβολή του δείκτη μάζας σώματος με τη μεταβολή των πρωτεϊνών του συμπληρώματος, δεν βρήκαν αντίστοιχη σχέση. Αυτό υποδηλώνει ότι ο θερμιδικός περιορισμός μπορεί να επηρεάζει τον συγκεκριμένο μηχανισμό μέσω αλλαγών στον λιπώδη ιστό ανεξάρτητα από την ίδια την απώλεια βάρους.
Μπορεί να μιμηθεί η επίδραση χωρίς δίαιτα;
Για να εξετάσουν αν το C3 αποτελεί απλώς έναν δείκτη ή αν συμμετέχει πραγματικά στη διαδικασία, οι ερευνητές προχώρησαν σε πειράματα σε ποντίκια. Όταν ανέστειλαν τη δράση του C3a, παρατήρησαν μείωση της φλεγμονής που σχετίζεται με την ηλικία. Η παρέμβαση δεν ήταν ίδια με τον θερμιδικό περιορισμό, όμως έδωσε στους ερευνητές μια ένδειξη ότι η συγκεκριμένη οδός μπορεί να αποτελεί μέρος του μηχανισμού μέσω του οποίου η μειωμένη πρόσληψη θερμίδων επηρεάζει τη γήρανση.
Το εύρημα ανοίγει έτσι ένα διαφορετικό ερευνητικό πεδίο. Αν ορισμένα από τα οφέλη του θερμιδικού περιορισμού προέρχονται από συγκεκριμένες μεταβολικές και ανοσολογικές αλλαγές, θεωρητικά θα μπορούσαν στο μέλλον να αναζητηθούν φαρμακευτικές παρεμβάσεις που μιμούνται ένα μέρος αυτών των αλλαγών χωρίς να απαιτείται αυστηρός περιορισμός της τροφής. Οι ίδιοι οι ερευνητές αναφέρουν ότι εξετάζουν ήδη το ενδεχόμενο αξιοποίησης αναστολέων του συμπληρώματος σε μελλοντικές μελέτες. Υπάρχουν μάλιστα ήδη εγκεκριμένα φάρμακα που αναστέλλουν το C3 για συγκεκριμένες παθήσεις, όμως δεν έχουν αποδειχθεί θεραπείες αντιγήρανσης και δεν υπάρχουν δεδομένα που να δικαιολογούν τη χρήση τους για αυτόν τον σκοπό.
Η μελέτη επομένως δεν δείχνει ότι ένα χάπι μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει τη σωστή διατροφή ή ότι η αναστολή του C3 παρατείνει τη ζωή στους ανθρώπους. Δείχνει ότι η σχέση ανάμεσα στη διατροφή, τον λιπώδη ιστό, το ανοσοποιητικό σύστημα και τη γήρανση είναι πιο συγκεκριμένη από όσο θεωρούνταν, καθώς ένας μηχανισμός που φυσιολογικά προστατεύει τον οργανισμό μπορεί με την πάροδο των χρόνων να συμβάλλει στη χρόνια φλεγμονή. Το επόμενο βήμα είναι να διαπιστωθεί αν η στόχευση αυτής της οδού μπορεί πράγματι να μεταφραστεί σε ασφαλή παρέμβαση που θα βελτιώνει την υγεία στην τρίτη ηλικία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Αγωγή κατά μεγάλης αλυσίδας fast food – 68χρονη υποστηρίζει ότι νοσηλεύτηκε με βακτηριακή λοίμωξη μετά την κατανάλωση cheeseburger
- Ελλάδα: Πρόστιμο σε εταιρεία που διακινεί φρούτα και λαχανικά – Οι παραβάσεις που διαπίστωσε η Περιφέρεια Αττικής
- Ανακαλούνται τσιπς με επικίνδυνο «κρυφό» συστατικό – Τι πρέπει να προσέξουν οι καταναλωτές που τα έχουν αγοράσει
- Ανάκληση ντόνατς μετά από καταγγελία καταναλωτή – Το σοβαρό λάθος στην ετικέτα που τον έκανε να αρρωστήσει
- Εργαζόμενος απολύθηκε από μεγάλη αλυσίδα σούπερ μάρκετ γιατί πήρε ένα ψωμάκι που πιθανότατα θα κατέληγε στα σκουπίδια
- Ηλιόσπορος ή πασατέμπος; Ποιος καρπός σε παχαίνει περισσότερο;
- Ζυμαρικά: Αν έχουν περισσότερα από τόσα συστατικά στην ετικέτα, αφήστε τα πίσω στο ράφι!
- HPV: Γιατί ενώ μειώνονται τα περιστατικά τραχήλου της μήτρας, αυξάνονται οι καρκίνοι στόματος και λαιμού στους άνδρες;
- Αυξάνουν τα μεγάλα τατουάζ τον κίνδυνο καρκίνου; Τι αποκαλύπτουν οι νέες μελέτες
