Ιός του Δυτικού Νείλου: Στους 24 οι νεκροί από το φονικό τσίμπημα – «Βράζει» η Αττική (πίνακες)

Ιδιαίτερα έντονη παραμένει η κυκλοφορία του ιού του Δυτικού Νείλου στην Ελλάδα, με την Αττική να εμφανίζει φέτος αυξημένο αριθμό κρουσμάτων σε σύγκριση με προηγούμενα έτη. Σύμφωνα με την εβδομαδιαία έκθεση επιδημιολογικής επιτήρησης του ΕΟΔΥ, από την αρχή της περιόδου μετάδοσης του 2026 έως και τις 2 Σεπτεμβρίου έχουν διαγνωστεί και δηλωθεί συνολικά 290 εγχώρια κρούσματα λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου.

Από αυτά, τα 199 παρουσίασαν εκδηλώσεις από το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα (ΚΝΣ), κυρίως εγκεφαλίτιδα, άσηπτη μηνιγγίτιδα ή μηνιγγοεγκεφαλίτιδα, ενώ 91 κρούσματα είχαν ήπιες εκδηλώσεις ή δεν παρουσίασαν εκδηλώσεις από το ΚΝΣ. Μόνο κατά την τελευταία εβδομάδα καταγράφηκαν 58 νέα εγχώρια κρούσματα. Παράλληλα, μέχρι τις 2 Σεπτεμβρίου έχουν καταγραφεί 24 θάνατοι σε ασθενείς με λοίμωξη από τον ιό. Όλοι οι θανόντες ήταν ηλικίας άνω των 65 ετών, με τη διάμεση ηλικία να ανέρχεται στα 83 έτη, ενώ το ηλικιακό εύρος ήταν από 66 έως 92 έτη.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανάκληση μαμούθ 760.536 συσκευασίων γάλακτος – 3η ανάκληση για την εταιρεία σε λιγότερο από δύο χρόνια

Η τρέχουσα κατάσταση των ασθενών

Από τα 290 δηλωθέντα περιστατικά, 63 ασθενείς εξακολουθούν να νοσηλεύονται. Από αυτούς, 31 νοσηλεύονται σε κλινικές εκτός Μονάδας Εντατικής Θεραπείας ή Μονάδας Αυξημένης Φροντίδας, ενώ 32 νοσηλεύονται σε ΜΕΘ. Συνολικά, 182 ασθενείς έχουν λάβει εξιτήριο από το νοσοκομείο, ενώ 21 δεν χρειάστηκε να νοσηλευθούν.

Σχεδόν 7 στα 10 κρούσματα με προσβολή του ΚΝΣ

Η εικόνα των κρουσμάτων αποτυπώνει τη σοβαρότητα της φετινής περιόδου. Από τα 290 περιστατικά, τα 199, δηλαδή περίπου 68,6%, εμφάνισαν εκδηλώσεις από το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα.

Η διάμεση ηλικία των ασθενών που παρουσίασαν εκδηλώσεις από το ΚΝΣ ήταν 74 έτη, με το ηλικιακό εύρος να εκτείνεται από 13 έως 96 έτη.

Ο ΕΟΔΥ επισημαίνει, ωστόσο, ότι η καμπύλη της επιδημιολογικής επιτήρησης πρέπει να ερμηνεύεται με προσοχή, καθώς αποτυπώνει την εβδομάδα έναρξης των συμπτωμάτων. Η διάγνωση και δήλωση των περιστατικών γίνεται αρκετές ημέρες αργότερα, επομένως αναμένονται προσθήκες κρουσμάτων, ιδιαίτερα στις πιο πρόσφατες εβδομάδες. Το πρώτο περιστατικό της περιόδου του 2026 παρουσίασε έναρξη συμπτωμάτων στις 25 Ιουνίου 2026, δηλαδή κατά την 26η εβδομάδα του έτους.

Κρούσματα σε 69 δήμους

Μέχρι τις 2 Σεπτεμβρίου, κρούσματα έχουν καταγραφεί και διερευνηθεί σε 69 δήμους, σε 20 Περιφερειακές Ενότητες, στις Περιφέρειες Αττικής, Θεσσαλίας, Κεντρικής Μακεδονίας, Πελοποννήσου, Στερεάς Ελλάδας και Κρήτης. Ιδιαίτερα έντονη είναι η εικόνα στην Αττική. Με βάση τον αριθμό των περιστατικών με εκδηλώσεις από το ΚΝΣ, ξεχωρίζουν μεταξύ άλλων ο Δήμος Σπάτων-Αρτέμιδος με 17 περιστατικά, οι Δήμοι Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης και Μαρκοπούλου Μεσογαίας με 11 περιστατικά ο καθένας, η Αγία Παρασκευή και το Χαλάνδρι με 10 περιστατικά ο καθένας, καθώς και η Παλλήνη με 8.

Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η εικόνα όταν λαμβάνεται υπόψη ο πληθυσμός. Στον Δήμο Μαρκοπούλου Μεσογαίας καταγράφηκαν 50,6 περιστατικά με εκδηλώσεις από το ΚΝΣ ανά 100.000 κατοίκους, ενώ στον Δήμο Σπάτων-Αρτέμιδος 48,7 ανά 100.000. Στον Δήμο Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης η αντίστοιχη αναλογία ήταν 20,9 ανά 100.000 και στον Μαραθώνα 19,2 ανά 100.000.

Πίνακας 3 – Γεωγραφική κατανομή κρουσμάτων

Οι αναλογίες ανά 100.000 κατοίκους υπολογίστηκαν από τον ΕΟΔΥ με βάση τα στοιχεία πληθυσμού της απογραφής του 2021.

Περιοχές που χαρακτηρίζονται «υψηλού κινδύνου»

Εκτός από τους δήμους στους οποίους έχουν ήδη καταγραφεί ανθρώπινα κρούσματα, ο ΕΟΔΥ χαρακτηρίζει επιπλέον ως «υψηλού κινδύνου» μια σειρά περιοχών όπου δεν έχουν καταγραφεί μέχρι στιγμής κρούσματα σε ανθρώπους κατά την τρέχουσα περίοδο, αλλά συνυπάρχουν παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο επικείμενης μετάδοσης. Στην Αττική περιλαμβάνονται οι Δήμοι Ηρακλείου, Νέας Σμύρνης, Παλαιού Φαλήρου, Νέας Φιλαδέλφειας-Νέας Χαλκηδόνας, Δάφνης-Υμηττού και Ιλίου.

Στην υπόλοιπη χώρα περιλαμβάνονται οι Δήμοι Φαρκαδόνας, Αμφίπολης, Νεάπολης-Συκεών, Παύλου Μελά, Ωραιοκάστρου, Πύδνας-Κολινδρού, Κιλκίς, Κορινθίων, Χερσονήσου, Θάσου και Τήνου.

Ο χαρακτηρισμός δεν σημαίνει ότι έχει καταγραφεί κρούσμα στον συγκεκριμένο δήμο. Αποτελεί εκτίμηση κινδύνου που βασίζεται σε συνδυασμό παραγόντων, όπως η εγγύτητα σε ήδη επηρεαζόμενες περιοχές, τα γεωμορφολογικά δεδομένα και τα τρέχοντα και ιστορικά επιδημιολογικά δεδομένα.

Ειδικά για την Τήνο και το Παλαιό Φάληρο, ο χαρακτηρισμός υψηλού κινδύνου έγινε λόγω περιστατικού με σύνθετο ιστορικό μετακινήσεων και διαμονή και στους δύο δήμους κατά την περίοδο επώασης. Ο Δήμος Κορινθίων χαρακτηρίστηκε επίσης υψηλού κινδύνου λόγω περιστατικού με σύνθετο ιστορικό μετακινήσεων, ενώ για τη Θάσο η σχετική διερεύνηση βρίσκεται σε εξέλιξη.

Ο ιός κυκλοφορεί και σε ιπποειδή

Ενδείξεις για την κυκλοφορία του ιού προκύπτουν και από την επιτήρηση στα ζώα. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, μέχρι τις 2 Σεπτεμβρίου έχουν καταγραφεί 14 περιστατικά πρόσφατης λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου σε ιπποειδή, σε συνολικά εννέα εστίες ή οικισμούς.

Τα περιστατικά εντοπίστηκαν στις Περιφερειακές Ενότητες Ανατολικής Αττικής, Δυτικού Τομέα Αθηνών, Δράμας, Πρέβεζας και στη Μητροπολιτική Ενότητα Θεσσαλονίκης. Η παρουσία πρόσφατα μολυνθέντων ιπποειδών αποτελεί ένδειξη κυκλοφορίας του ιού και στις συγκεκριμένες περιοχές.

Για κάθε σοβαρό κρούσμα μπορεί να υπάρχουν πολλοί αδιάγνωστοι μολυνθέντες

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η επισήμανση του ΕΟΔΥ σχετικά με την πραγματική έκταση της κυκλοφορίας του ιού στον πληθυσμό. Σύμφωνα με οροεπιδημιολογική μελέτη που πραγματοποιήθηκε το 2010, για κάθε ένα κρούσμα λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου με προσβολή του ΚΝΣ αντιστοιχούν περίπου 140 άνθρωποι που έχουν μολυνθεί, αλλά παρουσιάζουν ήπια συμπτωματολογία ή παραμένουν ασυμπτωματικοί.

Αυτό σημαίνει ότι τα 199 καταγεγραμμένα περιστατικά με εκδηλώσεις από το ΚΝΣ δεν αντιπροσωπεύουν τον συνολικό αριθμό ανθρώπων που έχουν μολυνθεί από τον ιό, αλλά μόνο το σοβαρότερο και εργαστηριακά καταγεγραμμένο τμήμα της εικόνας.

Η Αττική στο επίκεντρο της φετινής επιδημιολογικής εικόνας

Ο ΕΟΔΥ χαρακτηρίζει ιδιαίτερα έντονη την κυκλοφορία του ιού στην Αττική κατά το 2026, με αυξημένο αριθμό κρουσμάτων σε συγκεκριμένες περιοχές και Περιφερειακές Ενότητες σε σύγκριση με προηγούμενα έτη. Συνολικά, από το 2010 και μετά έχουν καταγραφεί σχεδόν κάθε χρόνο κρούσματα στην Ελλάδα, γεγονός που, σύμφωνα με τον Οργανισμό, υποδηλώνει ότι ο ιός του Δυτικού Νείλου έχει πλέον εγκατασταθεί στη χώρα, όπως συμβαίνει και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Η εμφάνιση κρουσμάτων κατά τους καλοκαιρινούς και φθινοπωρινούς μήνες θεωρείται αναμενόμενη, ενώ στο παρελθόν έχει καταγραφεί κυκλοφορία του ιού σε όλες τις Περιφέρειες της χώρας. Ο ΕΟΔΥ υπογραμμίζει ότι αναμένεται να διαγνωστούν περαιτέρω κρούσματα το επόμενο διάστημα, τόσο στις ήδη επηρεαζόμενες περιοχές όσο και σε νέες περιοχές.

Κρούσματα και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες

Η κυκλοφορία του ιού δεν περιορίζεται στην Ελλάδα. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ECDC έως τις 26 Αυγούστου 2026, κρούσματα λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου είχαν καταγραφεί επίσης στην Ιταλία, τη Ρουμανία, τη Γαλλία, τη Βόρεια Μακεδονία, τη Σερβία, την Ισπανία, την Αλβανία, τη Γερμανία, το Κόσοβο, την Κροατία, την Αυστρία, την Ουγγαρία, την Ολλανδία και την Κύπρο.

Συνεχίζεται η επιτήρηση και η καταπολέμηση των κουνουπιών

Ο ΕΟΔΥ πραγματοποιεί από το 2010 ενισχυμένη επιδημιολογική επιτήρηση της λοίμωξης, διερευνώντας άμεσα τα δηλωμένα περιστατικά και παρακολουθώντας την κλινική πορεία των ασθενών. Παράλληλα, λειτουργεί σύστημα ενεργητικής εντομολογικής επιτήρησης, με παγίδες σύλληψης κουνουπιών σε διάφορες περιοχές της χώρας και εργαστηριακό έλεγχο για την παρουσία του ιού. Τα στοιχεία χρησιμοποιούνται ως σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης για την κυκλοφορία του ιού σε τοπικό επίπεδο.

Για το 2026 το πρόγραμμα υλοποιείται υπό τον συντονισμό του ΕΟΔΥ σε συνεργασία με πανεπιστήμια και ερευνητικούς και δημόσιους φορείς, ενώ οι τοπικές αρχές ενημερώνονται όταν εντοπίζεται κυκλοφορία του ιού ή καταγράφονται νέα ανθρώπινα κρούσματα.

Η προστασία από τα κουνούπια παραμένει το βασικό μέτρο

Ο ΕΟΔΥ τονίζει ότι, καθώς η επιδημιολογία του ιού επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, δεν είναι δυνατό να προβλεφθούν με ασφάλεια οι περιοχές στις οποίες θα εμφανιστούν κρούσματα σε κάθε περίοδο μετάδοσης. Για τον λόγο αυτό συνιστά τη συστηματική τήρηση μέτρων ατομικής προστασίας από τα κουνούπια σε ολόκληρη τη χώρα και καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου κυκλοφορίας τους.

Η επιδημιολογική επιτήρηση, η έγκαιρη εφαρμογή ολοκληρωμένων προγραμμάτων καταπολέμησης των κουνουπιών και η ατομική προστασία αποτελούν, σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, τα βασικά μέτρα για τον περιορισμό της μετάδοσης του ιού του Δυτικού Νείλου.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

• Τα αντιβιοτικά «σκότωσαν» τη Mercosur – Μπλόκο από σήμερα στην εισαγωγή κρέατος, ψαριού και μελιού από τη Βραζιλία στην ΕΕ
• Εμφιαλωμένο νερό: Πασίγνωστη μάρκα ζητά 1,5 εκατ. ευρώ και επιχειρεί να φιμώσει ΜΜΕ για κριτική σε διαφήμισή της, αν και έχει χάσει ήδη 3 δίκες