Μελέτη αλλάζει το πλαίσιο σκέψης για το κοινό κρυολόγημα, δείχνοντας ότι η ασθένεια δεν είναι μόνο θέμα του ιού, αλλά κυρίως θέμα της ταχύτητας και της ισχύος της άμυνας που αναπτύσσει ο ίδιος ο οργανισμός.
Ο λόγος που κάποιοι αρρωσταίνουν βαριά ενώ άλλοι περνούν ελαφρά το ίδιο ιό ή ακόμη και χωρίς συμπτώματα, μπορεί να βρίσκεται όχι τόσο στον ίδιο τον ιό όσο στην ταχύτητα και την αποτελεσματικότητα της άμυνας της μύτης. Μια νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Cell Press Blue αναδεικνύει ότι τα κύτταρα της ρινικής κοιλότητας ενεργοποιούν πολύ γρήγορα ένα σύστημα άμυνας που μπορεί να σταματήσει τον ρινοϊό πριν προλάβει να πολλαπλασιαστεί και να προκαλέσει συμπτώματα.
Οι ρινοϊοί είναι η πιο συχνή αιτία του κοινού κρυολογήματος και παράλληλα προκαλούν σημαντικά αναπνευστικά προβλήματα σε άτομα με άσθμα ή άλλες χρόνιες παθήσεις των πνευμόνων. Ωστόσο, τα ίδια τα μικρόβια δεν αρκούν για να εξηγήσουν γιατί κάποιοι αρρωσταίνουν περισσότερο. Η νέα έρευνα της ομάδας του Yale School of Medicine, με επικεφαλής την Ellen Foxman, έδειξε ότι η έκβαση της μόλυνσης εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το πόσο γρήγορα τα ρινικά κύτταρα εντοπίζουν τον ιό και ενεργοποιούν τις άμυνες τους.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται πάνω από 1,4 εκ. συσκευασίες απορρυπαντικών για τα ρούχα – Ενδέχεται να περιέχουν βακτήρια που προκαλούν λοιμώξεις
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελλάδα – Προσοχή: Εάν έχετε αυτό το ποτήρι πετάξτε το! Καρκινογόνες ουσίες σε σκεύος γνωστής αλυσίδας
Για να παρατηρήσουν τη διαδικασία σε συνθήκες όσο το δυνατόν πιο κοντά στην πραγματικότητα, οι ερευνητές δημιούργησαν ένα εργαστηριακό μοντέλο ανθρώπινου ρινικού ιστού. Καλλιέργησαν ρινικά βλαστικά κύτταρα για τέσσερις εβδομάδες, εκθέτοντας την επιφάνεια τους στον αέρα, ώστε να ωριμάσουν σε δομή που μοιάζει με το φυσικό ρινικό επιθήλιο. Το αποτέλεσμα ήταν ένας ιστός που περιλάμβανε πολλούς τύπους κυττάρων που βρίσκονται στη ρινική κοιλότητα και τους αεραγωγούς, όπως κύτταρα που παράγουν βλέννα και κύτταρα με κροσσούς, τα οποία βοηθούν στην απομάκρυνση της βλέννας και των παγιδευμένων σωματιδίων από τους πνεύμονες. Χρησιμοποιώντας αυτό το μοντέλο, οι επιστήμονες παρακολούθησαν πώς ανταποκρίνονται χιλιάδες μεμονωμένα κύτταρα όταν εκτίθενται στον ρινοϊό. Σημαντικό στοιχείο ήταν ότι όταν μπλοκαρίστηκαν οι κυτταρικοί αισθητήρες που εντοπίζουν τον ιό, η μόλυνση εξαπλώθηκε πολύ πιο γρήγορα. Αυτό έδειξε πόσο κρίσιμη είναι η πρώιμη αντίδραση των κυττάρων για τον περιορισμό του ιού.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Καλλυντικά: Οι εταιρείες προσθέτουν σκόπιμα PFAS στα προϊόντα τους παρά τις ανησυχίες για την υγεία – Η σοκαριστική έκθεση του FDA
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επικίνδυνο γλύκισμα πωλείται σε όλον τον κόσμο! Προσοχή μην μπερδευτείτε! – Το σημείο στη συσκευασία που αποκαλύπτει την απάτη
Κεντρικό ρόλο σε αυτή την άμυνα παίζουν οι ιντερφερόνες, πρωτεΐνες που παρεμποδίζουν την είσοδο και τον πολλαπλασιασμό του ιού. Όταν τα ρινικά κύτταρα ανιχνεύουν τον ρινοϊό, απελευθερώνουν ιντερφερόνες που ενεργοποιούν αντιϊκές άμυνες όχι μόνο στα μολυσμένα κύτταρα, αλλά και στα γειτονικά υγιή. Αυτή η συντονισμένη αντίδραση κάνει πολύ δύσκολο για τον ιό να αναπαραχθεί και να εξαπλωθεί. Όταν η ιντερφερονική αντίδραση ξεκινά γρήγορα, η μόλυνση μπορεί να περιοριστεί στα πρώτα στάδια και να μην προλάβουν να εμφανιστούν συμπτώματα. Αντίθετα, όταν η αντίδραση είναι αδύναμη ή καθυστερεί, ο ιός πολλαπλασιάζεται, μολύνει περισσότερα κύτταρα και προκαλεί φλεγμονή.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ο καρκίνος του παχέος εντέρου είναι πλέον η κύρια αιτία θανάτου από τη νόσο σε άτομα κάτω των 50 – Μπορούμε να τον προλάβουμε;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Καφετέρια σέρβιρε πράσινο τσάι με υπολείμματα από 4 διαφορετικά φυτοφάρμακα σε υψηλά επίπεδα, ως «άριστης ποιότητας»
Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι όταν ο ιός καταφέρνει να πολλαπλασιαστεί σημαντικά, ενεργοποιείται ένα δεύτερο σύστημα ανίχνευσης που οδηγεί τα κύτταρα, μολυσμένα και μη, να παράγουν μεγάλες ποσότητες βλέννας και φλεγμονώδεις ουσίες. Αυτή η αντίδραση μπορεί να συμβάλλει στην αναπνευστική δυσχέρεια και τη φλεγμονή των αεραγωγών, ιδιαίτερα σε ευάλωτους ασθενείς.
Η μελέτη τονίζει ότι η ίδια η ανταπόκριση του οργανισμού, και όχι μόνο οι ιδιότητες του ιού, καθορίζει σε μεγάλο βαθμό αν θα νοσήσουμε και πόσο σοβαρά. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι οι διαδρομές αυτές θα μπορούσαν να αποτελέσουν στόχους για νέες θεραπείες, που θα μειώνουν τα συμπτώματα και την φλεγμονή, ενώ ταυτόχρονα θα ενισχύουν τις αποτελεσματικές αντιϊκές άμυνες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Λιπώδες ήπαρ: Νέα μελέτη αποκαλύπτει τα κύτταρα «ζόμπι» που επιταχύνουν τη νόσο
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ποιοι ΔΕΝ πρέπει να τρώνε τις πολύ ώριμες μπανάνες;
Ταυτόχρονα, η ομάδα παραδέχεται ότι το μοντέλο που δημιούργησε δεν περιλαμβάνει όλους τους τύπους κυττάρων που υπάρχουν στον ανθρώπινο οργανισμό. Στην πραγματική μόλυνση, επιπλέον κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος μεταφέρονται στο σημείο της μόλυνσης και συμβάλλουν στη διαδικασία. Οι επιστήμονες θεωρούν ότι η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο αυτά τα κύτταρα και άλλοι περιβαλλοντικοί παράγοντες επηρεάζουν την ανταπόκριση της ρινικής κοιλότητας θα είναι σημαντικό αντικείμενο μελλοντικής έρευνας.
Επιστημονική Τεκμηρίωση: Bao Wang, Julien A.R. Amat, Valia T. Mihaylova, Yong Kong, Guilin Wang, Ellen F. Foxman. Rhinovirus triggers distinct host responses through differential engagement of epithelial innate immune signaling. Cell Press Blue, 2026; 100001 DOI: 10.1016/j.cpblue.2025.100001
Φωτογραφία άρθρου Shutterstock
