Πρώτη άμεση απόδειξη πλαστικής μόλυνσης στον εγκέφαλο ζώντων ανθρώπων, με ερωτήματα για τη σχέση τους με νευρολογικές παθήσεις
Μικρο- και νανοπλαστικά σωματίδια ανιχνεύτηκαν σχεδόν σε κάθε δείγμα ζώντος ανθρώπινου εγκεφαλικού ιστού που εξετάστηκε σε νέα έρευνα που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Health. Η μελέτη, που υπογράφουν οι Li R. και συνεργάτες, ανέλυσε 191 συνολικά δείγματα: 156 από εγκεφαλικό ιστό ασθενών με όγκους εγκεφάλου και 35 από υγιή εγκεφαλικό ιστό πέντε μεταθανάτιων δοτών. Τα αποτελέσματα είναι αδιαμφισβήτητα, καθώς μικροπλαστικά ανιχνεύτηκαν στο 99,4% των δειγμάτων από καρκινοπαθείς και στο 100% των υγιών δειγμάτων. Οι συγγραφείς χαρακτηρίζουν αυτό ως την πρώτη άμεση απόδειξη πλαστικής μόλυνσης στον εγκέφαλο ζώντων ανθρώπων.
Οι ποσότητες που εντοπίστηκαν είναι κατά πολύ μικρότερες από δημόσιες δηλώσεις που έχουν γίνει στις ΗΠΑ για το θέμα. Κατά μέσο όρο, οι επιστήμονες μέτρησαν περίπου 50 μικρογραμμάρια πλαστικού ανά γραμμάριο εγκεφαλικού ιστού, ποσότητα που είναι περίπου 100 φορές μικρότερη από προηγούμενες εκτιμήσεις που κυκλοφορούσαν στη δημόσια συζήτηση. Παρ’ όλα αυτά, η παρουσία τους είναι αδιαμφισβήτητη και καθολική.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τα σπάνια σάκχαρα που υπόσχονται να αντικαταστήσουν τη ζάχαρη χωρίς τις παρενέργειές της
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Καρκίνος του μαστού: Η κοινή βιταμίνη που αυξάνει δραματικά την αποτελεσματικότητα της θεραπείας
Η έρευνα εντόπισε υψηλότερες συγκεντρώσεις μικροπλαστικών στους ιστούς που περιβάλλουν τους εγκεφαλικούς όγκους σε σύγκριση με τους υγιείς ιστούς. Οι ερευνητές υποθέτουν ότι τα πλαστικά διεισδύουν πιο ενεργά μέσω του εξασθενημένου αιματοεγκεφαλικού φραγμού σε ογκολογικούς ασθενείς. Παράλληλα, εντοπίστηκε και συσχέτιση μεταξύ της επιφάνειας των μικροπλαστικών και του ρυθμού πολλαπλασιασμού των όγκων, εύρημα που οι συγγραφείς επισημαίνουν ως πεδίο που χρήζει περαιτέρω διερεύνησης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Trail mix: Το σνακ που φαίνεται υγιεινό αλλά μπορεί να εκτοξεύσει το σάκχαρο
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Υπάρχει όντως «καλύτερη» ώρα για να πίνουμε νερό;
Εξίσου ανησυχητική είναι η χρονική εξέλιξη. Σύμφωνα με τα δεδομένα της έρευνας, οι συγκεντρώσεις μικροπλαστικών στον εγκέφαλο αυξήθηκαν κατά περίπου 50% μεταξύ 2016 και 2024. Αυτό το εύρημα συνάδει με προγενέστερη έρευνα του Πανεπιστημίου του Νέου Μεξικού που δημοσιεύτηκε στο Nature Medicine, η οποία κατέγραψε σταθερή αύξηση μικροπλαστικών σε εγκέφαλο, ήπαρ και νεφρά σε δείγματα νεκροτομής από το 2016 έως το 2024, με τον εγκέφαλο να εμφανίζει τις υψηλότερες συγκεντρώσεις από τα τρία όργανα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται σοκολατάκια από δυο διαφορετικές μάρκες λόγω σοβαρού κινδύνου
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τα σνακ που κάνουν τα παιδιά υπερτασικά από μικρή ηλικία – Εργαστηριακό τεστ σε 30 προϊόντα που βρίσκονται στα ράφια
Η συσσώρευση πλαστικού στον εγκέφαλο έχει τραβήξει την προσοχή της επιστημονικής κοινότητας και σε σχέση με νευροεκφυλιστικές παθήσεις. Προγενέστερη μελέτη του ερευνητή Campen έδειξε ότι οι εγκέφαλοι ατόμων με διάγνωση άνοιας περιείχαν τρεις έως πέντε φορές περισσότερα πλαστικά από εκείνους υγιών ατόμων. Ωστόσο, οι επιστήμονες επιφυλάσσονται από βεβιασμένα συμπεράσματα: δεν είναι σαφές αν τα πλαστικά συμβάλλουν στην ανάπτυξη της άνοιας ή αν η ίδια η νόσος αποδυναμώνει τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό διευκολύνοντας τη διείσδυσή τους. Ανεξάρτητα από αυτό, ανασκόπηση που δημοσιεύτηκε τον Μάρτιο του 2026 από ερευνητές του Πανεπιστημίου Τεχνολογίας του Σίδνεϊ κατέγραψε πέντε βιολογικούς μηχανισμούς μέσω των οποίων τα μικροπλαστικά ενδέχεται να βλάπτουν τον εγκέφαλο, μεταξύ των οποίων η ενεργοποίηση ανοσοκυττάρων, το οξειδωτικό στρες, η διαταραχή του αιματοεγκεφαλικού φραγμού, η βλάβη μιτοχονδρίων και η νευρωνική καταστροφή.
