Τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα έχουν συνδεθεί εδώ και χρόνια με την καρδιαγγειακή υγεία, κυρίως λόγω της επίδρασής τους στα τριγλυκερίδια και σε άλλους παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου, όμως το ενδιαφέρον των ερευνητών έχει στραφεί και στον τρόπο με τον οποίο επηρεάζουν τον ίδιο τον καρδιακό ρυθμό. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, η πρόσληψη ωμέγα-3 μπορεί να συνδέεται με μικρή μείωση των καρδιακών παλμών σε κατάσταση ηρεμίας, συνήθως κατά περίπου 2 έως 3 παλμούς το λεπτό, μια μεταβολή που είναι μετρήσιμη σε κλινικές μελέτες αλλά δεν σημαίνει ότι τα συγκεκριμένα λιπαρά οξέα μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως θεραπεία για την ταχυκαρδία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Θανάσιμα αγγούρια: Ανάκληση-μαμούθ σχεδόν 34 τόνων μετά την επιδημία Salmonella με 69 κρούσματα και έναν θάνατο
Η πιο ολοκληρωμένη εικόνα προέρχεται από μετα-ανάλυση 51 τυχαιοποιημένων ελεγχόμενων μελετών, στις οποίες συμμετείχαν περίπου 3.000 άνθρωποι. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η συμπληρωματική χορήγηση ωμέγα-3 μακράς αλύσου συνδεόταν με μέση μείωση του καρδιακού ρυθμού κατά 2,23 παλμούς το λεπτό σε σύγκριση με το εικονικό σκεύασμα, ενώ η ανάλυση των δύο βασικών λιπαρών οξέων έδειξε ότι η συγκεκριμένη επίδραση ήταν πιο εμφανής με το DHA, καθώς η χορήγησή του συνδεόταν με μείωση περίπου 2,47 παλμών το λεπτό, ενώ αντίστοιχη επίδραση δεν παρατηρήθηκε όταν εξετάστηκε ξεχωριστά το EPA.
Τι μπορεί να συμβαίνει στην καρδιά
Η πιθανή επίδραση των ωμέγα-3 στον καρδιακό ρυθμό έχει βιολογικό ενδιαφέρον, καθώς τα συγκεκριμένα λιπαρά οξέα μπορούν να επηρεάζουν τη λειτουργία των κυτταρικών μεμβρανών και τα ηλεκτρικά σήματα που συμμετέχουν στη ρύθμιση της καρδιακής λειτουργίας, ενώ παράλληλα έχουν αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες. Σε μικρότερη τυχαιοποιημένη μελέτη σε υγιείς νέους ενήλικες, η χορήγηση ιχθυελαίου πλούσιου σε DHA για οκτώ εβδομάδες συνδέθηκε με μείωση του καρδιακού ρυθμού ηρεμίας από περίπου 66 σε 61 παλμούς το λεπτό σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου, χωρίς όμως να διαπιστωθούν σημαντικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο η καρδιά ανταποκρινόταν στις φυσιολογικές μεταβολές της δραστηριότητας του αυτόνομου νευρικού συστήματος.
Ανάλογη σχέση έχει καταγραφεί και σε μελέτες που εξετάζουν την κατανάλωση ψαριών αντί για τη λήψη συμπληρωμάτων, γεγονός που έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη διατροφική προσέγγιση. Σε πληθυσμιακή μελέτη, η υψηλότερη κατανάλωση ψαριών συσχετίστηκε με χαμηλότερο καρδιακό ρυθμό, ενώ κάθε επιπλέον 1 γραμμάριο ημερήσιας πρόσληψης θαλάσσιων ωμέγα-3 συσχετίστηκε με περίπου 2,3 λιγότερους παλμούς το λεπτό. Πρόκειται, ωστόσο, για συσχετίσεις και όχι απόδειξη ότι η κατανάλωση ψαριών προκαλεί από μόνη της τη συγκεκριμένη μεταβολή, καθώς ο καρδιακός ρυθμός επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, όπως η ηλικία, η φυσική κατάσταση, το σωματικό βάρος, η καφεΐνη, το στρες και η φαρμακευτική αγωγή.
Η μικρή έκταση της επίδρασης είναι σημαντική όταν αξιολογείται η πρακτική της σημασία. Μια μείωση δύο ή τριών παλμών το λεπτό δεν αποτελεί από μόνη της λόγο για να ξεκινήσει κάποιος να λαμβάνει συμπληρώματα ωμέγα-3, ιδιαίτερα εάν δεν υπάρχει συγκεκριμένη διατροφική ή ιατρική ένδειξη. Τα ωμέγα-3 αποτελούν συστατικό μιας συνολικά ισορροπημένης διατροφής και βρίσκονται κυρίως σε λιπαρά ψάρια, όπως ο σολομός, η σαρδέλα και το σκουμπρί, ενώ η επίδραση που παρατηρείται στις κλινικές μελέτες αφορά συγκεκριμένες δόσεις και μορφές συμπληρωμάτων και δεν μπορεί να μεταφερθεί αυτομάτως σε κάθε προϊόν που κυκλοφορεί στην αγορά.
Η υψηλή δόση αλλάζει την εικόνα
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν η συζήτηση περνά από την κατανάλωση ψαριών στα συμπληρώματα ωμέγα-3 σε υψηλές δόσεις. Το Health αναφέρει ότι δόσεις περίπου 1 έως 4 γραμμαρίων την ημέρα έχουν συνδεθεί σε ορισμένες μελέτες με αυξημένο κίνδυνο κολπικής μαρμαρυγής, κυρίως σε μεγαλύτερους ανθρώπους και σε άτομα που ήδη αντιμετωπίζουν καρδιαγγειακά προβλήματα, ενώ η συγκεκριμένη σχέση φαίνεται να επηρεάζεται από τη δόση. Αυτό σημαίνει ότι η αύξηση της πρόσληψης ωμέγα-3 δεν οδηγεί απαραίτητα σε αντίστοιχη αύξηση του καρδιαγγειακού οφέλους.
Η διάκριση ανάμεσα στα ωμέγα-3 που προσλαμβάνονται μέσω της διατροφής και στις υψηλές δόσεις συμπληρωμάτων είναι επομένως ουσιαστική. Η συστηματική κατανάλωση ψαριών αποτελεί μέρος διατροφικών προτύπων που έχουν συνδεθεί με καλύτερη καρδιαγγειακή υγεία, ενώ τα συμπληρώματα χρησιμοποιούνται σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, όπως η αντιμετώπιση πολύ υψηλών τριγλυκεριδίων, και δεν προορίζονται γενικά για τη ρύθμιση των καρδιακών παλμών. Παράλληλα, τα διαθέσιμα δεδομένα δείχνουν ότι η επίδραση στον καρδιακό ρυθμό είναι σχετικά μικρή και δεν πρέπει να συγχέεται με θεραπευτική δράση έναντι των αρρυθμιών.
Για ανθρώπους που έχουν ήδη κολπική μαρμαρυγή ή άλλη διαταραχή του καρδιακού ρυθμού, η χρήση συμπληρωμάτων ωμέγα-3 σε υψηλές δόσεις χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή και εξατομικευμένη ιατρική εκτίμηση. Το γεγονός ότι τα ωμέγα-3 μπορούν να μειώσουν ελαφρά τον καρδιακό ρυθμό δεν σημαίνει ότι πρέπει να χρησιμοποιούνται ως τρόπος αντιμετώπισης ενός αυξημένου καρδιακού ρυθμού, ενώ η επιλογή συμπληρώματος και δόσης είναι διαφορετικό ζήτημα από την πρόσληψη ωμέγα-3 μέσα από μια διατροφή που περιλαμβάνει τακτικά ψάρια.
Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο περιοδικό European Journal of Clinical Nutrition.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
