Νέα μελέτη σε 142.000 ασθενείς βρίσκει εντυπωσιακά χαμηλότερα ποσοστά διαταραχών χρήσης ουσιών στους χρήστες GLP-1
Τα φάρμακα GLP-1 αναπτύχθηκαν για τη θεραπεία παχυσαρκίας και διαβήτη, αλλά αναδυόμενα στοιχεία συνεχίζουν να αποκαλύπτουν απροσδόκητες επιδράσεις που εκτείνονται πολύ πέρα από τον μεταβολισμό. Νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Frontiers in Psychiatry από ερευνητές του Πανεπιστημίου του Τέξας στο Ελ Πάσο εξέτασε περισσότερους από 142.000 ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 ή παχυσαρκία, εκ των οποίων περίπου 20.000 ελάμβαναν φάρμακα GLP-1. Τα δεδομένα προήλθαν από το πρόγραμμα All of Us των Εθνικών Ινστιτούτων Υγείας των ΗΠΑ, μια από τις μεγαλύτερες και πιο αντιπροσωπευτικές βάσεις δεδομένων υγείας της χώρας που περιλαμβάνει εκατομμύρια ασθενείς διαφόρων εθνικοτήτων και κοινωνικοοικονομικών ομάδων. Οι ερευνητές εξέτασαν αν οι χρήστες GLP-1 ήταν πιο ή λιγότερο πιθανό να αναπτύξουν διαταραχές χρήσης ουσιών σε σύγκριση με αντίστοιχους ασθενείς που δεν τα ελάμβαναν, ελέγχοντας για παράγοντες όπως ηλικία, φύλο, εθνικότητα και υποκείμενες παθήσεις.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Οι επιστήμονες αποφάσισαν: Αυτό είναι το πιο θρεπτικό λαχανικό στον κόσμο
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το συγκλονιστικό βίντεο με τρωκτικά και περιττώματα αναμεμειγμένα με το φαγητό των ζώων σε μονάδα παραγωγής προϊόντων ΠΟΠ
Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά σε κάθε κατηγορία ουσίας. Οι χρήστες GLP-1 εμφάνιζαν 74% χαμηλότερες πιθανότητες διαταραχής χρήσης αλκοόλ, 75% χαμηλότερες για κοκαΐνη, 69% χαμηλότερες για οπιοειδή και 68% χαμηλότερες για νικοτίνη. Η συνέπεια αυτών των ευρημάτων σε τέσσερις διαφορετικές κατηγορίες ουσιών με εντελώς διαφορετικούς μηχανισμούς εξάρτησης είναι αυτό που κάνει τη μελέτη ιδιαίτερα σημαντική. Αν επρόκειτο για τυχαίο εύρημα ή για αποτέλεσμα συγκεκριμένης αλληλεπίδρασης φαρμάκου με μια ουσία, δεν θα αναμενόταν η ίδια κατεύθυνση σε όλες τις κατηγορίες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | PFAS στο πόσιμο νερό: Η αόρατη πρόκληση για τη δημόσια υγεία και το περιβάλλον – Τι δείχνουν οι μετρήσεις στην Ελλάδα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μη παστεριωμένο γάλα: Από τη γαστρεντερίτιδα στην παράλυση – Οι σοβαροί κίνδυνοι που αγνοούν καταναλωτές και η εικόνα στη χώρα μας
Ο πιθανός μηχανισμός πίσω από αυτές τις επιδράσεις σχετίζεται με τον τρόπο που τα φάρμακα GLP-1 επηρεάζουν τη σηματοδότηση ντοπαμίνης και άλλα νευρωνικά μονοπάτια που συμβάλλουν στη δημιουργία λαχτάρας. Το σύστημα ανταμοιβής του εγκεφάλου που οδηγεί τους ανθρώπους να τρώνε περισσότερο λειτουργεί με παρόμοιους μηχανισμούς με αυτούς που τροφοδοτούν την εξάρτηση από αλκοόλ, ναρκωτικά και νικοτίνη. Εφόσον τα GLP-1 μπλοκάρουν αυτούς τους μηχανισμούς όσον αφορά το φαγητό, είναι λογικό να επηρεάζουν και την ευρύτερη λαχτάρα για ανταμοιβή. Αυτή η θεωρία ενισχύεται από προηγούμενες κλινικές παρατηρήσεις σε ασθενείς που λάμβαναν σεμαγλουτίδη και ανέφεραν μειωμένη επιθυμία για αλκοόλ, καθώς και από ζωικά μοντέλα που έδειξαν αντίστοιχες επιδράσεις στο νευρωνικό κύκλωμα ανταμοιβής. Οι ερευνητές επισημαίνουν ωστόσο με σαφήνεια ότι η μελέτη είναι παρατηρητική και δεν αποδεικνύει αιτιώδη σχέση. Δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο άτομα που λαμβάνουν GLP-1 να έχουν ήδη χαμηλότερη προδιάθεση για εξάρτηση για άλλους λόγους, ή να υπάρχουν παράγοντες σύγχυσης που δεν ελέγχθηκαν πλήρως. Για αυτόν τον λόγο, οι ερευνητές δηλώνουν ρητά ότι δεν υποστηρίζουν στο παρόν στάδιο τη χορήγηση GLP-1 για θεραπεία εξαρτήσεων, και ότι τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές είναι απαραίτητες πριν αυτά τα φάρμακα ενταχθούν σε πρωτόκολλα αντιμετώπισης εξαρτήσεων. Το επόμενο βήμα της έρευνας θα παρακολουθεί ασθενείς που ξεκινούν θεραπεία με GLP-1 για να εξετάσει αν οι αλλαγές στη χρήση ουσιών εμφανίζονται μετά την έναρξη της θεραπείας και αν συνδέονται με βελτιώσεις στην ψυχική υγεία και την ποιότητα ζωής.
