Τα λαχανικά αποτελούν εδώ και χρόνια βασικό μέρος των διατροφικών συστάσεων για την προστασία της καρδιαγγειακής και μεταβολικής υγείας. Οι επιστήμονες γνωρίζουν ότι συστατικά όπως τα νιτρικά και ο σίδηρος από φυτικές τροφές συμμετέχουν σε πολλές βιολογικές διεργασίες, όμως μια νέα μελέτη δείχνει ότι ένα σημαντικό μέρος της δράσης τους μπορεί να εξαρτάται από το τι συμβαίνει μέσα στο έντερο. Ερευνητές του Karolinska Institutet διαπίστωσαν ότι συγκεκριμένα βακτήρια του εντέρου μπορούν να συνδυάζουν νιτρικά και μη αιμικό σίδηρο από τις τροφές και να παράγουν ενώσεις που στη συνέχεια μεταφέρονται σε διαφορετικά όργανα του σώματος.
Οι ενώσεις αυτές ονομάζονται σύμπλοκα δινιτροζυλικού σιδήρου ή DNICs και μέχρι σήμερα δεν ήταν γνωστός ο συγκεκριμένος τρόπος με τον οποίο παράγονται από τα συστατικά της διατροφής μέσω του μικροβιώματος. Τα νιτρικά βρίσκονται φυσικά σε αρκετά λαχανικά, με ιδιαίτερα σημαντικές πηγές τα παντζάρια και τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, όπως το σπανάκι, η ρόκα και το μαρούλι. Ο μη αιμικός σίδηρος, από την άλλη πλευρά, είναι η μορφή σιδήρου που περιέχεται κυρίως σε φυτικές τροφές, μεταξύ άλλων στα όσπρια, τα δημητριακά ολικής άλεσης και τα πράσινα λαχανικά. Η νέα μελέτη δείχνει ότι τα δύο αυτά συστατικά μπορούν, με τη βοήθεια των βακτηρίων του εντέρου, να οδηγήσουν στον σχηματισμό των DNICs.
Ο ρόλος των βακτηρίων
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν ποντίκια, κυτταρικά και βακτηριακά μοντέλα, καθώς και ανθρώπινα δείγματα, προκειμένου να εντοπίσουν τις συγκεκριμένες ενώσεις και να εξετάσουν τον τρόπο σχηματισμού τους. Τα DNICs εντοπίστηκαν σε διαφορετικούς ιστούς, γεγονός που δείχνει ότι μετά τον σχηματισμό τους στο έντερο μπορούν να απορροφηθούν και να μεταφερθούν σε άλλα σημεία του οργανισμού, ιδιαίτερα στο ήπαρ και στους νεφρούς. Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά ευρήματα προέκυψε από τα ποντίκια χωρίς μικροβίωμα. Στα ζώα που δεν διέθεταν εντερικά βακτήρια δεν ανιχνεύθηκαν DNICs, στοιχείο που υποστηρίζει ότι οι μικροοργανισμοί του εντέρου είναι απαραίτητοι για τον σχηματισμό τους. Με άλλα λόγια, τα συγκεκριμένα συστατικά της τροφής δεν φαίνεται να αρκούν από μόνα τους. Η παρουσία των κατάλληλων μικροοργανισμών αποτελεί κρίσιμο στάδιο για να δημιουργηθούν οι ενώσεις. Στη συνέχεια οι επιστήμονες αύξησαν τα επίπεδα των DNICs είτε χορηγώντας συνδυασμούς νιτρικών και σιδήρου μέσω της διατροφής είτε δίνοντας συνθετικά DNICs. Σε πειραματικό μοντέλο καρδιαγγειακής και μεταβολικής νόσου, τα υψηλότερα επίπεδα των ενώσεων συνδέθηκαν με χαμηλότερη αρτηριακή πίεση, καλύτερη λειτουργία των αγγείων, καλύτερο έλεγχο του σακχάρου και μικρότερη συσσώρευση λίπους στο ήπαρ.
Το εύρημα προσθέτει ένα ακόμη επίπεδο στην κατανόηση του τρόπου με τον οποίο η διατροφή μπορεί να επηρεάζει την υγεία. Δεν είναι μόνο τα θρεπτικά συστατικά που περιέχει ένα τρόφιμο, αλλά και ο τρόπος με τον οποίο αυτά μεταβολίζονται από το μικροβίωμα του εντέρου που μπορεί να καθορίζει ποιες βιοδραστικές ενώσεις τελικά παράγονται και φτάνουν στους ιστούς. Στην προκειμένη περίπτωση, οι ερευνητές προτείνουν έναν μηχανισμό που θα μπορούσε να συμβάλλει στην εξήγηση της σχέσης ανάμεσα σε μια διατροφή πλούσια σε λαχανικά και τον χαμηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακών και μεταβολικών προβλημάτων. Ωστόσο, τα αποτελέσματα δεν σημαίνουν ότι η κατανάλωση ενός συγκεκριμένου λαχανικού αυξάνει αποδεδειγμένα τα DNICs στον άνθρωπο ούτε ότι οι συγκεκριμένες ενώσεις μπορούν ήδη να χρησιμοποιηθούν ως θεραπεία. Μεγάλο μέρος της έρευνας πραγματοποιήθηκε σε πειραματικά μοντέλα, ενώ οι ερευνητές θέλουν τώρα να αναπτύξουν αξιόπιστες μεθόδους για τη μέτρηση των DNICs στους ανθρώπους. Παράλληλα, θα εξετάσουν λεπτομερέστερα ποια βακτήρια ευθύνονται για την παραγωγή τους, πώς μετακινούνται μέσα στον οργανισμό και κατά πόσο η διατροφή ή η τροποποίηση του μικροβιώματος θα μπορούσε να επηρεάσει τα επίπεδά τους.
Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο Cell.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Συνελήφθη γνωστός TikToker για υπόθεση διακίνησης ναρκωτικών μέσω γλυκών
- Η συχνή χρήση αυτού του φαρμάκου μπορεί να συνδέεται με αναιμία και οστεοπόρωση
- Frozen yogurt ή παγωτό; Ποιο επηρεάζει λιγότερο το σάκχαρο
- Φιστίκι: Γιατί οι εταιρείες τροφίμων το βάζουν πλέον παντού
- Το «θαυματουργό» έλαιο που μείωσε την αρτηριακή πίεση μέσα σε μόλις 20 ημέρες
