Η διατροφή μπορεί να τη μειώσει ή να την επιδεινώσει σημαντικά, ανεξάρτητα από άλλες θεραπευτικές παρεμβάσεις
Η αποφρακτική υπνική άπνοια (ΥΑ) είναι μια διαταραχή αναπνοής κατά τον ύπνο που συνδέεται άμεσα με καρδιαγγειακά προβλήματα και έμμεσα με καρκίνο, διαβήτη και άνοια λόγω χρόνιας διαταραχής του ύπνου. Χαρακτηρίζεται από επαναλαμβανόμενες διακοπές της αναπνοής κατά τη διάρκεια του ύπνου λόγω μερικής ή πλήρους απόφραξης των αεραγωγών, με αποτέλεσμα τη μείωση της οξυγόνωσης του αίματος και την κατακερματισμένη ποιότητα ύπνου. Ένα αυξανόμενο σώμα επιστημονικής βιβλιογραφίας δείχνει ότι η διατροφή επηρεάζει σημαντικά τόσο τον κίνδυνο εμφάνισης υπνικής άπνοιας όσο και τη σοβαρότητά της μέσω πολλαπλών μηχανισμών, με την αντιφλεγμονώδη δράση να κατέχει κεντρική θέση.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το φαγητό απ’ έξω παχαίνει τον κόσμο! Τι έδειξε μεγάλη μελέτη σε 380.000 άτομα από 65 χώρες
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ευρωπαϊκή προειδοποίηση για ακτινίδια με απαγορευμένο γονιδιοτοξικό και νευροτοξικό φυτοφάρμακο
Μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Journal of Clinical Sleep Medicine έδειξε ότι υψηλής ποιότητας και αντιφλεγμονώδεις δίαιτες συνδέονται με χαμηλότερο κίνδυνο υπνικής άπνοιας, ενώ έρευνα στο Medical News Today διαπίστωσε ότι η υγιεινή φυτική διατροφή μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης αποφρακτικής υπνικής άπνοιας κατά 19%. Η κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων συνδέεται αντίθετα με αυξημένο κίνδυνο λόγω παχυσαρκίας, φλεγμονής, αντίστασης στην ινσουλίνη και γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης, η οποία μπορεί να επιδεινώσει τη νύχτια αναπνοή.
Ποιες τροφές βοηθούν και γιατί
Τα λιπαρά ψάρια όπως σολομός, σκουμπρί, σαρδέλες και ρέγγα αποτελούν από τις πιο τεκμηριωμένες διατροφικές επιλογές για την υπνική άπνοια. Τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα που περιέχουν μειώνουν τη φλεγμονή στους αεραγωγούς, υποστηρίζουν την καρδιαγγειακή υγεία που επιβαρύνεται από τη νόσο, και συμβάλλουν στην παραγωγή μελατονίνης μέσω της επίδρασής τους στη σεροτονίνη. Χαμηλά επίπεδα ωμέγα-3 στα ερυθροκύτταρα έχουν συνδεθεί επιδημιολογικά με αποφρακτική υπνική άπνοια σε ενήλικες, σύμφωνα με μελέτη στο Journal of Clinical Sleep Medicine.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελαιόλαδο: Τι αγνοούν όσοι δεν προτιμούν εκείνο με την πικρή και πικάντικη γεύση;
Τα φυλλώδη λαχανικά και τα μούρα παρέχουν πολυφαινόλες και φλαβονοειδή με αντιοξειδωτική και αντιφλεγμονώδη δράση που προστατεύουν τη νευρωνική ακεραιότητα και ενισχύουν τη σύνθεση μελατονίνης. Το κεράσι, ιδιαίτερα σε μορφή συμπυκνωμένου χυμού, περιέχει φυσική μελατονίνη και πολυφαινόλες που βελτιώνουν την ποιότητα ύπνου. Τα ξηρά καρύδια και οι σπόροι, ιδιαίτερα αμύγδαλα, καρύδια, σπόροι chia και λιναρόσπορος, είναι πλούσια σε μαγνήσιο, το οποίο χαλαρώνει τους μύες των αεραγωγών και υποστηρίζει την παραγωγή μελατονίνης, βελτιώνοντας τη νυχτερινή αναπνοή. Τα εσπεριδοειδή και τα ακτινίδια παρέχουν βιταμίνη C που μειώνει τη φλεγμονή και βελτιώνει την αναπνευστική υγεία. Η μεσογειακή διατροφή συνολικά έχει δείξει αντιφλεγμονώδεις και αντιοξειδωτικές ιδιότητες σε ασθενείς με υπνική άπνοια και συνδέεται με μειωμένη θνητότητα από καρδιαγγειακά, η οποία αποτελεί κύριο κίνδυνο της νόσου.
Τι πρέπει να αποφεύγεται
Το αλκοόλ είναι ένας από τους πιο σαφείς διατροφικούς παράγοντες επιδείνωσης της υπνικής άπνοιας: χαλαρώνει τους μύες του φάρυγγα, αυξάνοντας τον κίνδυνο κατάρρευσης των αεραγωγών, και πρέπει να αποφεύγεται ιδιαίτερα τις ώρες πριν τον ύπνο. Τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα και τα κορεσμένα λιπαρά επιδεινώνουν τη συστηματική φλεγμονή, ενώ τα ζαχαρούχα ποτά και τα επεξεργασμένα σάκχαρα συνδέονται με αυξημένη φλεγμονή και αύξηση σωματικού βάρους. Τα μπανάνα αξίζουν ειδικής αναφοράς: παρά τη γενική διατροφική τους αξία, αυξάνουν την παραγωγή βλέννας στο στόμα και τον φάρυγγα, επιδεινώνοντας τα προβλήματα αναπνοής σε ασθενείς με υπνική άπνοια. Τέλος, η λήψη τελευταίου γεύματος αρκετές ώρες πριν τον ύπνο μειώνει τον κίνδυνο παλινδρόμησης που μπορεί να επιδεινώσει τα νυχτερινά συμπτώματα.
Πηγές:
- https://jcsm.aasm.org/doi/10.5664/jcsm.9950
- https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3848082/
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC11218104/
- https://www.medicalnewstoday.com/articles/eating-healthy-plant-based-diet-may-make-sleep-apnea-less-likely
- https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12678061/
