Πώς επηρεάζει ο νέος Εθνικός Κλιματικός Νόμος γαλακτοβιομηχανίες, σφαγεία και μεταποίηση τροφίμων
Η νέα εγκύκλιος και ο οδηγός εφαρμογής του άρθρου 19 του Εθνικού Κλιματικού Νόμου, που εκδόθηκε από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, καθορίζουν υποχρεωτικό πλαίσιο μείωσης εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου για επιχειρήσεις και έργα κατηγορίας Α που δραστηριοποιούνται σε περιβαλλοντικές υποδομές, τουρισμό, αστική ανάπτυξη, κτηνοπτηνοτροφία, υδατοκαλλιέργειες και βιομηχανία, εφόσον δεν υπάγονται στο Ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών. Στην ομάδα αυτή περιλαμβάνονται και μονάδες παραγωγής και επεξεργασίας τροφίμων, όπως γαλακτοβιομηχανίες, σφαγεία, μονάδες επεξεργασίας κρέατος, αλευρόμυλοι, βιομηχανίες ποτών, κονσερβοποιίες και γενικά εγκαταστάσεις τροφίμων με σημαντικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Καφές στο χέρι: Τι κρύβεται στα βιοδιασπώμενα ποτήρια – Ποιοι και γιατί πρέπει να τα αποφεύγουν σύμφωνα με μελέτη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τα παθογόνα κάνουν ρεβεγιόν και συζητούν το μέλλον τους: Το απίθανο παραμύθι για… “μεγάλα παιδιά” του Επιστήμονα τροφίμων Φ. Γαΐτη
Οι υπόχρεοι φορείς οφείλουν να μειώσουν τις εκπομπές τους κατά τουλάχιστον 30% έως το 2030, με έτος βάσης το 2019 ή μεταγενέστερο, να υποβάλουν έκθεση συμμόρφωσης που συνδέεται άμεσα με την ΑΕΠΟ, να παρακολουθούν και να δηλώνουν ετησίως τις άμεσες και έμμεσες εκπομπές τους και να τις επαληθεύουν από ανεξάρτητο φορέα. Η διαδικασία είναι δεσμευτική, επαναλαμβανόμενη και ενσωματώνεται στην περιβαλλοντική αδειοδότηση, καθιστώντας τη μείωση εκπομπών βασική προϋπόθεση νόμιμης λειτουργίας των εγκαταστάσεων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τα πασίγνωστα αρώματα που βρίσκονται στη λίστα επικίνδυνων προϊόντων RAPEX Δεκεμβρίου – Περιέχουν τοξικές ουσίες
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ποια κατεψυγμένα τρόφιμα είναι καλύτερα από τα φρέσκα; Τα επιχειρήματα των ειδικών
Οι επιχειρήσεις αυτές καλούνται να συμμορφωθούν με υποχρεωτικό στόχο μείωσης εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά τουλάχιστον 30% έως το 2030, με έτος βάσης το 2019 ή μεταγενέστερο, εφόσον η δραστηριότητα δεν λειτουργούσε τότε 6Μ8Λ4653Π8-64Ζ (1). Το άρθρο 19 ενσωματώνει για πρώτη φορά ρητή και δεσμευτική υποχρέωση μείωσης εκπομπών για συγκεκριμένες εγκαταστάσεις εκτός ΣΕΔΕ. Η συμμόρφωση δεν περιορίζεται σε απλή καταγραφή στοιχείων, αλλά συνδέεται άμεσα με την περιβαλλοντική αδειοδότηση, καθώς η έκθεση συμμόρφωσης υπέχει θέση φακέλου τροποποίησης της Απόφασης Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων. Αυτό σημαίνει ότι η κλιματική επίδοση μιας εγκατάστασης εντάσσεται πλέον στον πυρήνα των περιβαλλοντικών όρων λειτουργίας της.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αύξηση σοβαρών λοιμώξεων από λιστέρια στην Ευρώπη (λίστες και γραφήματα)
Οι υπόχρεοι φορείς οφείλουν να προσδιορίσουν με ακρίβεια το έτος βάσης, να υπολογίσουν τις άμεσες εκπομπές πεδίου 1 και τις έμμεσες εκπομπές πεδίου 2, να τις αναγάγουν στην κατάλληλη μονάδα προϊόντος ή έργου και να τεκμηριώσουν ποσοτικοποιημένο στόχο μείωσης. Παράλληλα, απαιτείται η κατάρτιση συγκεκριμένου σχεδίου για την επίτευξη της μείωσης, το οποίο μπορεί να περιλαμβάνει παρεμβάσεις ενεργειακής απόδοσης, αλλαγές καυσίμων, τεχνολογικές αναβαθμίσεις ή άλλες λειτουργικές προσαρμογές που οδηγούν σε χαμηλότερο ανθρακικό αποτύπωμα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Wageningen: Τα ψάρια πρωταγωνιστούν στην απάτη τροφίμων στην ΕΕ και συνδέονται με μικροβιολογικούς και χημικούς κινδύνους για την υγεία
Κεντρικό στοιχείο της διαδικασίας είναι η υποχρεωτική επαλήθευση των στοιχείων από ανεξάρτητο Φορέα Επαλήθευσης. Η επαλήθευση αφορά τόσο το έτος βάσης όσο και τις ετήσιες εκθέσεις εκπομπών και προϋποθέτει τη δημιουργία πλήρους φακέλου τεκμηρίωσης με δεδομένα κατανάλωσης ενέργειας, συντελεστές εκπομπών και μεθοδολογία υπολογισμών. Οι επαληθευμένες ετήσιες εκθέσεις εκπομπών πρέπει να υποβάλλονται έως την 31η Οκτωβρίου κάθε έτους στο Ηλεκτρονικό Περιβαλλοντικό Μητρώο, καθιστώντας τη διαδικασία επαναλαμβανόμενη και διαρκή.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ο τρόπος αντιμετώπισης δραστηριοτήτων με περισσότερες από μία επιμέρους εγκαταστάσεις ή περισσότερες ΑΕΠΟ. Ο οδηγός προβλέπει ότι, εφόσον η κύρια δραστηριότητα εμπίπτει στο άρθρο 19, οι εκπομπές υπολογίζονται συνολικά για όλες τις επιμέρους δραστηριότητες που περιλαμβάνονται στην ίδια ΑΕΠΟ. Επιπλέον, σε περιπτώσεις ομοειδών εγκαταστάσεων, ο στόχος μείωσης μπορεί να επιτυγχάνεται αθροιστικά, παρέχοντας μεγαλύτερη ευελιξία στον επιχειρησιακό σχεδιασμό.
Το νέο πλαίσιο επηρεάζει ουσιαστικά τον τρόπο λειτουργίας μεγάλου αριθμού επιχειρήσεων, καθώς εισάγει μετρήσιμες και ελεγχόμενες κλιματικές υποχρεώσεις, συνδεδεμένες με διοικητικές διαδικασίες και χρονοδιαγράμματα. Η εφαρμογή του άρθρου 19 σηματοδοτεί τη μετάβαση από τη γενική περιβαλλοντική συμμόρφωση σε ένα καθεστώς συστηματικής παρακολούθησης, επαλήθευσης και μείωσης εκπομπών, με σαφή χρονικό ορίζοντα και συγκεκριμένο ποσοτικό στόχο έως το 2030.
