Ο καφές στο χέρι και τα βιοδιασπώμενα ποτήρια μίας χρήσης έχουν καθιερωθεί στην ελληνική καθημερινότητα, όμως νεότερα επιστημονικά δεδομένα θέτουν ερωτήματα για το τι περιέχουν αυτά τα σκεύη και πώς αλληλεπιδρούν με τρόφιμα και ροφήματα
Ο καφές σε ποτήρι μίας χρήσης δεν είναι πλέον μια περιστασιακή επιλογή στην Ελλάδα, αλλά καθημερινότητα. Από το πρωί μέχρι αργά το απόγευμα, σχεδόν όλοι κρατούν στο χέρι μια κούπα take away. Η κατανάλωση καφέ εκτός καταστήματος έχει ενσωματωθεί πλήρως στην ελληνική καθημερινότητα και αποτελεί βασικό κομμάτι της αγοράς εστίασης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τα πασίγνωστα αρώματα/κολόνιες που βρίσκονται στη λίστα επικίνδυνων προϊόντων RAPEX Δεκεμβρίου – Περιέχουν τοξικές ουσίες
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Χυμός πορτοκάλι: Σε πόσο χρόνο μετά το στύψιμο καταστρέφεται η βιταμίνη C; Πειράματα και απαντήσεις
Τα τελευταία χρόνια, αυτή η εικόνα συνοδεύεται από μια σημαντική αλλαγή στα υλικά συσκευασίας. Οι κανονισμοί για τον περιορισμό των πλαστικών μίας χρήσης, τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε εθνικό επίπεδο, οδήγησαν τις επιχειρήσεις στην υιοθέτηση ποτηριών, καπακιών και αναδευτήρων που χαρακτηρίζονται ως βιοδιασπώμενα ή κομποστοποιήσιμα. Έτσι, το μεγαλύτερο μέρος των take away ροφημάτων σερβίρεται πλέον σε σκεύη που προβάλλονται ως πιο «πράσινα» και φιλικά προς το περιβάλλον.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αύξηση σοβαρών λοιμώξεων από λιστέρια στην Ευρώπη (λίστες και γραφήματα)
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γλυκαντικά: Τι γνωρίζουμε και τι όχι για τις επιπτώσεις τους στην υγεία, σύμφωνα με το BfR
Η μετάβαση αυτή έγινε γρήγορα και σχεδόν καθολικά, χωρίς όμως να έχει προηγηθεί ουσιαστική συζήτηση για το τι ακριβώς περιλαμβάνουν αυτά τα νέα υλικά και πώς συμπεριφέρονται όταν έρχονται σε άμεση και παρατεταμένη επαφή με τρόφιμα και ροφήματα. Όμως ορισμένα βιοδιασπώμενα σκεύη μίας χρήσης κατασκευάζονται από παραπροϊόντα σιταριού, όπως άχυρο ή πίτουρο, υλικά που ενδέχεται να περιέχουν γλουτένη. Νέα έρευνα, τα αρχικά αποτελέσματα της οποίας δημοσιεύθηκαν στο Journal of Agricultural and Food Chemistry της Αμερικανικής Χημικής Εταιρείας, δείχνει ότι αυτά τα προϊόντα μπορούν να αποτελέσουν πραγματικό κίνδυνο για άτομα που πρέπει να αποφεύγουν αυστηρά τη γλουτένη.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | To ελληνικό σούπερ μάρκετ που χρέωνε τον πάγο μαζί με το καθαρό βάρος προϊόντος – Πρόστιμο από την Περιφέρεια
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ποια κατεψυγμένα τρόφιμα είναι καλύτερα από τα φρέσκα; Τα επιχειρήματα των ειδικών
Οι ερευνητές εξέτασαν οκτώ εμπορικά διαθέσιμα βιοδιασπώμενα αντικείμενα, όπως πιάτα, ποτήρια και καλαμάκια, τα οποία ήταν κατασκευασμένα από φυσικά υλικά, μεταξύ των οποίων ίνες μπαμπού, σάκχαρα από άλγες και πρωτεΐνες από γάλα, αυγό, σόγια ή σιτάρι. Από όλα τα δείγματα, μόνο ένα πιάτο που περιείχε παραπροϊόντα σίτου παρουσίασε ανιχνεύσιμα και υψηλά επίπεδα γλουτένης. Το κρίσιμο εύρημα, όμως, δεν ήταν απλώς η παρουσία της γλουτένης στο ίδιο το σκεύος, αλλά η μεταφορά της σε τρόφιμα και ποτά.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τα παθογόνα κάνουν ρεβεγιόν και συζητούν το μέλλον τους: Το απίθανο παραμύθι για… “μεγάλα παιδιά” του Επιστήμονα τροφίμων Φ. Γαΐτη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τα PFAS μειώνουν τα αντισώματα των παιδιών – Αποτελέσματα Πανεπιστημιακής Μελέτης
Στα πειράματα, τρόφιμα χωρίς γλουτένη τοποθετήθηκαν πάνω στα σκεύη για 30 λεπτά σε θερμοκρασία δωματίου, προσομοιώνοντας συνθήκες πραγματικής χρήσης. Στη συνέχεια μετρήθηκε η περιεκτικότητα σε γλουτένη και συγκρίθηκε με τα όρια που ορίζουν η Ευρωπαϊκή Ένωση και ο Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ, δηλαδή κάτω από 20 ppm για τρόφιμα «χωρίς γλουτένη» και κάτω από 100 ppm για «χαμηλής περιεκτικότητας σε γλουτένη». Το πιάτο που περιείχε σιτάρι μετέφερε γλουτένη τόσο σε στερεά όσο και σε υγρά τρόφιμα, με σαφώς μεγαλύτερη επιβάρυνση στα υγρά.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Οξύμελο: Μπορεί το μέλι με το ξύδι να ενισχύσει πραγματικά το ανοσοποιητικό σύστημα; Καθηγητής Ιατρικής απαντά
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Χριστουγεννιάτικα γλυκά: Ανάκληση λόγω επικίνδυνων χρωστικών – Τι πρέπει να προσέχει ο καταναλωτής
Στο ρύζι η μεταφορά έφτασε έως 17 ppm, επίπεδο που θεωρείται αποδεκτό για τρόφιμα χωρίς γλουτένη. Στην ομελέτα καταγράφηκαν έως 30 ppm, κάτω από το όριο των χαμηλής περιεκτικότητας σε γλουτένη τροφίμων. Αντίθετα, στο γάλα οι τιμές έφτασαν έως 240 ppm και στη φυτική κρέμα έως 2.100 ppm, επίπεδα που υπερβαίνουν κατά πολύ τα επιτρεπτά όρια και μπορούν να προκαλέσουν σοβαρά προβλήματα υγείας σε άτομα με κοιλιοκάκη ή ευαισθησία στη γλουτένη. Ακόμη και ίχνη γλουτένης είναι αρκετά για να προκαλέσουν ανοσολογικές αντιδράσεις, γαστρεντερική δυσφορία και άλλες επιπλοκές.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τσουχτερό πρόστιμο σε εστιατόριο για 29 τροφικές δηλητηριάσεις πελατών
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μολυσμένοι ηλιόσποροι αποσύρονται από τα ράφια – Ανιχνεύτηκε τοξίνη πάνω από τα επιτρεπόμενα όρια
Ένα επιπλέον εύρημα της μελέτης ήταν ότι σε ορισμένες περιπτώσεις η θέρμανση των τροφίμων στο φούρνο μικροκυμάτων μείωσε τη μεταφορά γλουτένης σε σύγκριση με δείγματα σε θερμοκρασία δωματίου. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η θερμότητα αλλοιώνει τη δομή της πρωτεΐνης, περιορίζοντας τη δυνατότητά της να μεταφερθεί στα τρόφιμα, χωρίς όμως αυτό να αποτελεί ασφαλή ή αξιόπιστη λύση.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η καλύτερη ώρα της ημέρας να φάμε ακτινίδιο για βελτιωμένο ύπνο, ενέργεια και ενίσχυση του ανοσοποιητικού
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Είναι ασφαλές να παίρνουμε συμπληρώματα διατροφής με σίδηρο και βιταμίνη C μαζί;
Το βασικό πρόβλημα είναι ότι τα βιοδιασπώμενα σκεύη δεν υποχρεούνται σήμερα να φέρουν σήμανση αλλεργιογόνων, σε αντίθεση με τα τρόφιμα. Οι ερευνητές τονίζουν ότι αυτό το κενό στη νομοθεσία μπορεί να οδηγήσει σε ακούσια έκθεση καταναλωτών στη γλουτένη και ζητούν την καθιέρωση υποχρεωτικής επισήμανσης για όλα τα υλικά που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα. Παράλληλα, επισημαίνουν ότι απαιτείται περαιτέρω έρευνα ώστε να διαπιστωθεί αν αντίστοιχη διασταυρούμενη επιμόλυνση μπορεί να συμβεί και με άλλα αλλεργιογόνα, όπως πρωτεΐνες γάλακτος, σόγιας ή ξηρών καρπών.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το μυστικό στο ψήσιμο, για κρέας τόσο ζουμερό που λιώνει στο στόμα
Μέχρι να υπάρξουν σαφείς κανονισμοί, οι καταναλωτές που αποφεύγουν τη γλουτένη καλούνται να ελέγχουν προσεκτικά τα υλικά κατασκευής των βιοδιασπώμενων σκευών που χρησιμοποιούν. Η εικόνα των «φιλικών προς το περιβάλλον» προϊόντων δεν εγγυάται ασφάλεια για όλους και, στην προκειμένη περίπτωση, μπορεί να κρύβει έναν υπαρκτό και υποτιμημένο κίνδυνο για την υγεία.
