Περίπου επτά στους δέκα ασθενείς με λιστερίωση χρειάστηκαν νοσηλεία, ενώ ένας στους δώδεκα κατέληξε.
Αύξηση των σοβαρών λοιμώξεων από λιστέρια καταγράφεται στην Ευρώπη, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία του EU One Health Zoonoses Report 2024, που δημοσιεύτηκε από την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) και το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC). Τα δεδομένα δείχνουν ότι, παρά το υψηλό επίπεδο ασφάλειας τροφίμων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι λοιμώξεις από Listeria monocytogenes αποτελούν σήμερα τη σοβαρότερη απειλή μεταξύ των τροφιμογενών νοσημάτων, κυρίως για τις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού.
Κάθε χρόνο χιλιάδες άνθρωποι στην Ευρώπη νοσούν μετά την κατανάλωση μολυσμένων τροφίμων. Αν και τα τροφιμογενή νοσήματα επηρεάζουν όλες τις ηλικιακές ομάδες, οι σοβαρές επιπλοκές εμφανίζονται συχνότερα σε ηλικιωμένους, εγκύους και άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα. Σύμφωνα με την κοινή έκθεση EFSA–ECDC, το 2024 η λιστέρια ήταν το παθογόνο που ευθυνόταν για το μεγαλύτερο ποσοστό νοσηλειών και θανάτων από όλα τα δηλωθέντα τροφιμογενή νοσήματα στην ΕΕ. Περίπου επτά στους δέκα ασθενείς με λιστερίωση χρειάστηκαν νοσηλεία, ενώ ένας στους δώδεκα κατέληξε.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τα πασίγνωστα αρώματα που βρίσκονται στη λίστα επικίνδυνων προϊόντων RAPEX Δεκεμβρίου – Περιέχουν τοξικές ουσίες
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ποια κατεψυγμένα τρόφιμα είναι καλύτερα από τα φρέσκα; Τα επιχειρήματα των ειδικών
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τα PFAS μειώνουν τα αντισώματα των παιδιών – Αποτελέσματα Πανεπιστημιακής Μελέτης
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Οξύμελο: Μπορεί το μέλι με το ξύδι να ενισχύσει πραγματικά το ανοσοποιητικό σύστημα; Καθηγητής Ιατρικής απαντά
Πού οφείλεται η αύξηση των κρουσμάτων;
Η αύξηση των κρουσμάτων αποδίδεται σε συνδυασμό παραγόντων. Η γήρανση του ευρωπαϊκού πληθυσμού αυξάνει τον αριθμό των ατόμων υψηλού κινδύνου, ενώ οι αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες, όπως η αυξημένη κατανάλωση έτοιμων προς κατανάλωση τροφίμων, δημιουργούν πρόσθετες προκλήσεις. Παράλληλα, λανθασμένες πρακτικές χειρισμού και αποθήκευσης τροφίμων, τόσο στη βιομηχανία όσο και στο οικιακό περιβάλλον, συμβάλλουν στη διατήρηση και ανάπτυξη του βακτηρίου.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | To ελληνικό σούπερ μάρκετ που χρέωνε τον πάγο μαζί με το καθαρό βάρος προϊόντος – Πρόστιμο από την Περιφέρεια
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μολυσμένοι ηλιόσποροι αποσύρονται από τα ράφια – Ανιχνεύτηκε τοξίνη πάνω από τα επιτρεπόμενα όρια
Τα πιο επικίνδυνα τρόφιμα
Τα στοιχεία παρακολούθησης δείχνουν ότι τα επίπεδα επιμόλυνσης στα έτοιμα προς κατανάλωση τρόφιμα παραμένουν γενικά χαμηλά. Στις περισσότερες κατηγορίες τροφίμων, το ποσοστό δειγμάτων που υπερέβησαν τα ευρωπαϊκά όρια ασφάλειας για τη Listeria monocytogenes κυμάνθηκε μεταξύ 0 και 3% του συνόλου των αναλυθέντων προϊόντων. Ωστόσο, τα λουκάνικα καταγράφηκαν ως η κατηγορία με τα υψηλότερα ποσοστά επιμόλυνσης, γεγονός που υπογραμμίζει την ανάγκη για συνεχή έλεγχο και αυστηρή εφαρμογή των κανόνων υγιεινής.
Όπως δήλωσε ο Ole Heuer, επικεφαλής της Μονάδας Νοσημάτων που σχετίζονται με την προσέγγιση One Health στο ECDC, παρότι η επιμόλυνση παραμένει σχετικά σπάνια, η λιστέρια μπορεί να προκαλέσει εξαιρετικά σοβαρές ασθένειες, γεγονός που την καθιστά μία από τις πιο επικίνδυνες τροφιμογενείς απειλές που παρακολουθούνται στην Ευρώπη. Η προστασία των ομάδων υψηλού κινδύνου, τόνισε, απαιτεί αποτελεσματική επιτήρηση, ασφαλή παραγωγή τροφίμων και καλή υγιεινή στην κουζίνα, τόσο σε επαγγελματικό όσο και σε οικιακό επίπεδο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η καλύτερη ώρα της ημέρας να φάμε ακτινίδιο για βελτιωμένο ύπνο, ενέργεια και ενίσχυση του ανοσοποιητικού
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Είναι ασφαλές να παίρνουμε συμπληρώματα διατροφής με σίδηρο και βιταμίνη C μαζί;
Παρά τη σοβαρότητα της λιστερίωσης, τα πιο συχνά τροφιμογενή νοσήματα στην Ευρώπη εξακολουθούν να προκαλούνται από το καμπυλοβακτηρίδιο και τη σαλμονέλα, με βασικές πηγές μόλυνσης το κρέας πουλερικών και τα αυγά. Η έκθεση επισημαίνει ότι σημαντικός αριθμός κρατών-μελών δεν πέτυχε το 2024 τους ευρωπαϊκούς στόχους για τη μείωση της σαλμονέλας στα πουλερικά, καθώς μόνο 14 χώρες κατάφεραν να τους επιτύχουν. Σύμφωνα με τον Frank Verdonck, επικεφαλής της μονάδας Βιολογικών Κινδύνων και Υγείας και Ευζωίας των Ζώων στην EFSA, το γεγονός αυτό υπενθυμίζει ότι η καταπολέμηση των βακτηρίων στην τροφική αλυσίδα απαιτεί συνεχή προσπάθεια και στενό συντονισμό μεταξύ διαφορετικών τομέων, στο πλαίσιο της προσέγγισης One Health.
Η χρήση σύγχρονων εργαλείων επιτήρησης, όπως η αλληλούχιση ολόκληρου γονιδιώματος, ενισχύει τη δυνατότητα των αρχών να εντοπίζουν και να διερευνούν κρούσματα με μεγαλύτερη ακρίβεια, υποστηρίζοντας συντονισμένες παρεμβάσεις σε όλη την τροφική αλυσίδα. Παράλληλα, οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι η πλειονότητα των τροφιμογενών νοσημάτων μπορεί να προληφθεί με σωστό χειρισμό και αποθήκευση των τροφίμων και με την τήρηση βασικών κανόνων υγιεινής στην κουζίνα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τσουχτερό πρόστιμο σε εστιατόριο για 29 τροφικές δηλητηριάσεις πελατών
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Χριστουγεννιάτικα γλυκά: Ανάκληση λόγω επικίνδυνων χρωστικών – Τι πρέπει να προσέχει ο καταναλωτής
Το EU One Health Zoonoses Report 2024 συγκεντρώνει δεδομένα παρακολούθησης από τα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ, τη Βόρεια Ιρλανδία και δέκα χώρες εκτός Ένωσης, καλύπτοντας ανθρώπους, τρόφιμα, ζώα και ζωοτροφές. Μαζί με την πλήρη έκθεση, η EFSA και το ECDC έχουν δημοσιεύσει σύνοψη, γραφήματα και διαδραστικά εργαλεία που επιτρέπουν την αναζήτηση και οπτικοποίηση στοιχείων για τροφιμογενείς επιδημίες και 14 ζωονοσογόνους παράγοντες, ενισχύοντας τη διαφάνεια και την ενημέρωση του κοινού και των επαγγελματιών.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το μυστικό στο ψήσιμο, για κρέας τόσο ζουμερό που λιώνει στο στόμα
Σημείωση: Ο όρος «άλλες βακτηριακές τοξίνες (συμπεριλαμβανομένων των μη καθορισμένων)» περιλαμβάνει
το Clostridium difficile και μη καθορισμένες βακτηριακές τοξίνες.
Ο όρος «νοροϊός και άλλοι καλυκοϊοί» περιλαμβάνει τον νοροϊό, τον ιό σαπόρο και μη καθορισμένους καλυκοϊούς.
Ο όρος «άλλοι ιοί (συμπεριλαμβανομένων των μη καθορισμένων)» περιλαμβάνει τον αδενοϊό, τον εντεροϊό, τον φλαβοϊό (συμπεριλαμβανομένου του ιού της κροτονικής εγκεφαλίτιδας), τον ιό της ηπατίτιδας Ε, τον μη καθορισμένο ιό της ηπατίτιδας, τον ροταϊό και άλλους μη καθορισμένους ιούς. Κατά την τελική φάση της σύνταξης της έκθεσης, οι Κάτω Χώρες ενημέρωσαν ότι ο αδενοϊός (που περιλαμβάνεται εδώ μεταξύ των «άλλων ιών») αναφέρθηκε λανθασμένα ως ο αιτιολογικός παράγοντας μιας ισχυρής έξαρσης. Ο σωστός αιτιολογικός παράγοντας ήταν ο ιός της ηπατίτιδας Α.
Ο όρος «άλλα βακτήρια (συμπεριλαμβανομένων των μη καθορισμένων)» περιλαμβάνει
τα Brucella ,
Aeromonas ,
Arcobacter ,
Cronobacter ,
Enterococcus ,
Escherichia coli εκτός από τα STEC,
Francisella ,
Leptospira ,
Mycobacterium spp.,
Shigella ,
Streptococcus ,
Vibrio cholerae (μη τοξικογόνο),
Vibrio cholerae (τοξινογόνο),
Vibrio parahaemolyticus και μη καθορισμένα βακτήρια.
Ο όρος «θαλάσσιες βιοτοξίνες» περιλαμβάνει την σιγουατοξίνη και μη καθορισμένες θαλάσσιες βιοτοξίνες.
Οι «άλλοι παράγοντες (συμπεριλαμβανομένων των μη καθορισμένων)» περιλαμβάνουν τοξίνες από μανιτάρια, μυκοτοξίνες, ατροπίνη, χημικούς παράγοντες, λεκτίνες, γλουταμινικό μονονάτριο, εστέρες κηρού (από ψάρια) και μη καθορισμένες τοξίνες.
Τα «άλλα παράσιτα (συμπεριλαμβανομένων των μη καθορισμένων)» περιλαμβάνουν
τα Anisakis , τα cysticerci (μετακετώδη του
Taenia spp.),
τα Enterocytozoon bieneusi ,
τα Giardia και μη καθορισμένα παράσιτα.
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.