Οι επικίνδυνες προσμείξεις σε προϊόντα προστασίας από τον ήλιο προκαλούν ανησυχία για μακροπρόθεσμες επιπτώσεις
Παρά τη σαφή βελτίωση που καταγράφουν οι πρόσφατοι εργαστηριακοί έλεγχοι, η παρουσία απαγορευμένων φθαλικών ενώσεων σε αντηλιακά προϊόντα εξακολουθεί να προκαλεί ανησυχία στις ευρωπαϊκές αρχές. Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποίησε το δημόσιο εργαστήριο CVUA Karlsruhe, κατά το 2025 ένας στους πέντε ελεγχθέντες κωδικούς που περιείχαν το φίλτρο DHHB εμφάνιζε ακόμη μετρήσιμα ίχνη της ουσίας DnHexP, ενός πλαστικοποιητή που έχει απαγορευθεί στα καλλυντικά από το 2019 λόγω της ταξινόμησής του ως τοξικού για την αναπαραγωγή, γεγονός που σημαίνει ότι μπορεί να επηρεάσει τη γονιμότητα ή την ανάπτυξη του εμβρύου. Μάλιστα, υπάρχει ανησυχία για μακροχρόνιες συνέπειες ακόμη και σε χαμηλές δόσεις, ειδικά σε ευάλωτες ομάδες όπως παιδιά και εγκύους
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Βρέθηκε ολόκληρο γάντι μέσα σε βούτυρο – Δεν εντοπίστηκε στους ελέγχους της εταιρείας αν και προεξείχε της συσκευασίας (φωτογραφία)
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Θραύσματα γυαλιού σε πράσινα φασολάκια ιδιωτικής ετικέτας – Άμεση ανάκληση
Το επίκεντρο του ζητήματος δεν είναι το ίδιο το φίλτρο Diethylaminohydroxy-benzoylhexylbenzoate (DHHB), το οποίο παραμένει εγκεκριμένο και ευρέως χρησιμοποιούμενο, αλλά η πιθανή δημιουργία της φθαλικής ένωσης DnHexP ως τεχνικά ανεπιθύμητης προσμείξης κατά τη διαδικασία παραγωγής του. Η χρήση του DHHB έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια, ιδίως μετά τη σταδιακή απομάκρυνση της οκτοκρυλένης από πολλές συνθέσεις, εξαιτίας των συζητήσεων γύρω από τον σχηματισμό βενζοφαινόνης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Προσοχή: Καλλυντικό άλλαξε το χρώμα στο ένα μάτι νεαρής γυναίκας
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κρακεράκια με αυξημένο ακρυλαμίδιο και υπολείμματα φυτοφαρμάκων – Τι έδειξε εργαστηριακή ανάλυση σε 19 προϊόντα
Τα αριθμητικά δεδομένα δείχνουν μια σταθερή αλλά ατελή πρόοδο. Οι αναλύσεις του εργαστηρίου καταδεικνύουν ότι το ποσοστό προϊόντων με ανιχνεύσιμη DnHexP μειώθηκε σημαντικά σε σχέση με προηγούμενα έτη. Ενώ το 2023 περισσότεροι από τους μισούς ελεγχθέντες κωδικούς παρουσίαζαν προσμείξεις, το 2024 το ποσοστό περιορίστηκε αισθητά και το 2025 διαμορφώθηκε στο 20%. Στη μεγάλη πλειονότητα των δειγμάτων του 2025, συγκεκριμένα στο 80%, η ουσία δεν ανιχνεύθηκε πάνω από το όριο ποσοτικοποίησης των 0,6 mg/kg. Ωστόσο, σε 29 από τα 143 προϊόντα της ίδιας χρονιάς καταγράφηκαν συγκεντρώσεις από 0,6 έως 7,3 mg/kg, ενώ σε σημαντικό μέρος αυτών οι τιμές ξεπερνούσαν το 1 mg/kg.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η ανατροπή στην τιμή της ελληνικής πατάτας – Πώς έφθασε να πωλείται φθηνότερα από την Αιγυπτιακή
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μολυσμένες μπανάνες δηλητηριάζουν παιδιά – Γιατί οι επιστήμονες ζητούν άμεση απαγόρευση καλλιέργειας σε συγκεκριμένη περιοχή
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι δεν διαπιστώθηκε άμεση συσχέτιση μεταξύ της ποσότητας του φίλτρου και της παρουσίας της προσμείξης. Προϊόντα με υψηλά ποσοστά DHHB εντοπίστηκαν τόσο μεταξύ των «καθαρών» όσο και των θετικών δειγμάτων, στοιχείο που ενισχύει την εκτίμηση ότι ο καθοριστικός παράγοντας είναι η ποιότητα της πρώτης ύλης και όχι η τελική συγκέντρωση στο καλλυντικό.
Η εικόνα εμφανίζεται ομοιόμορφη ως προς τις κατηγορίες χρήσης. Σε αντίθεση με προηγούμενες παρατηρήσεις, κατά το 2025 παρόμοια ποσοστά θετικών δειγμάτων καταγράφηκαν σε προϊόντα για ενήλικες, παιδικά αντηλιακά και σκευάσματα σε μορφή σπρέι, υποδηλώνοντας ότι το φαινόμενο δεν περιορίζεται σε συγκεκριμένο τύπο προϊόντος.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μύδια μολυσμένα με δύο επικίνδυνα βακτήρια πωλήθηκαν σε μεγάλο σούπερ μάρκετ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ποιο κομμάτι κρέατος είναι πιο μολυσμένο; Συμπεράσματα νέας μελέτης σε βοοειδή, χοίρους και αιγοπρόβατα
Σε κανονιστικό επίπεδο, το πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης παραμένει σαφές ως προς την απαγόρευση του DnHexP, αλλά επιτρέπει την παρουσία τεχνικά αναπόφευκτων ιχνών υπό αυστηρές προϋποθέσεις ασφάλειας. Η ευθύνη τεκμηρίωσης της ασφάλειας βαρύνει την «υπεύθυνη επιχείρηση» που αναγράφεται στην ετικέτα, η οποία οφείλει να αποδεικνύει ότι η προσμείξη είναι αναπόφευκτη και δεν συνεπάγεται κίνδυνο για τον καταναλωτή.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πατάτες Αιγύπτου – Ευρωπαϊκός συναγερμός για θανατηφόρο φυτοφάρμακο
Η επιστημονική διάσταση του θέματος έχει επανεξεταστεί από την Επιστημονική Επιτροπή Ασφάλειας Καταναλωτών της ΕΕ (Scientific Committee on Consumer Safety – SCCS), με τις ευρωπαϊκές αρχές να προσανατολίζονται πλέον στη θέσπιση συγκεκριμένου ανώτατου ορίου για την προσμείξη DnHexP στο ίδιο το φίλτρο DHHB από το 2027. Παράλληλα, το Bundesinstitut für Risikobewertung έχει ήδη αξιολογήσει τα διαθέσιμα δεδομένα, επιχειρώντας να ποσοτικοποιήσει τον πιθανό κίνδυνο από τα επίπεδα που έχουν παρατηρηθεί στην αγορά. Παρότι η μείωση των συγκεντρώσεων και των ποσοστών θετικών δειγμάτων θεωρείται ενθαρρυντική, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η ύπαρξη ακόμη και περιορισμένου αριθμού προϊόντων με μετρήσιμα ίχνη απαγορευμένων ουσιών υπογραμμίζει την ανάγκη για συνεχή έλεγχο της αλυσίδας παραγωγής.
Φωτογραφία άρθρου Shutterstock
