Πρόσφατη έρευνα του περιοδικού Salvagente δείχνει ότι συχνά περιέχει τους λεγόμενους «αιώνιους ρύπους», με κύριο προβληματισμό τη συσσωρευτική έκθεση από τη συχνή χρήση
Τα τελευταία χρόνια οι προειδοποιήσεις της επιστημονικής κοινότητας και των περιβαλλοντικών φορέων για τους κινδύνους των ουσιών υπερφθοροαλκυλίων, ή PFAS, έχουν αυξηθεί σημαντικά. Οι ουσίες αυτές χρησιμοποιούνται ευρέως στη βιομηχανία ως αδιαβροχοποιητικά ή επιβραδυντικά φλόγας και έχουν ανιχνευτεί σε πλήθος προϊόντων και οικοσυστημάτων: από αδιάβροχα και σκεύη κουζίνας μέχρι καλλυντικά και τεχνικά υφάσματα, καταλήγοντας να μολύνουν εδάφη, υπόγεια ύδατα και ακόμη και τον αέρα. Πολλές από αυτές έχουν ταξινομηθεί ως ενδοκρινικοί διαταράκτες, νευροτοξικές ή καρκινογόνες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σοβαρός κίνδυνος από ελληνικά αγγούρια – Οι Πολωνοί μας «κάρφωσαν» στην Ευρώπη για τοξικό φυτοφάρμακο 4.200% πάνω από το όριο
Ωστόσο, ένα από τα πιο χρησιμοποιημένα προϊόντα στην καθημερινότητα, το χαρτί ψησίματος, είχε μείνει σε μεγάλο βαθμό ανεξερεύνητο. Τα φύλλα αυτά, που χρησιμοποιούνται για να μην κολλάει το φαγητό στο ταψί, αποτελούνται συνήθως από κυτταρίνη επικαλυμμένη με σιλικόνη ή από χαρτί τύπου περγαμηνής, που παρασκευάζεται σε λουτρά με χημικά όπως το θειικό οξύ. Παρά το γεγονός ότι οι κατασκευαστές οφείλουν να δηλώνουν τη συμμόρφωση των προϊόντων τους με τις νομοθετικές απαιτήσεις ασφάλειας, οι ετικέτες δεν αναφέρουν ποτέ την παρουσία PFAS, παρόλο που αυτά είναι παρόντα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ολοκληρώθηκε η επιστημονική μελέτη για το πώς η πίτσα της Nestlé σκότωσε δυο παιδιά και αρρώστησε δεκάδες καταναλωτές
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Εμφιαλωμένο νερό: Εκτεταμένη ανάκληση άνω των 2,4 εκατομμυρίων λίτρων λόγω ανθυγιεινών συνθηκών παραγωγής
Η δοκιμή του Salvagente, του ιταλικού περιοδικού που ασχολείται με θέματα προστασίας των καταναλωτών, σε 16 μάρκες αποκάλυψε ότι περισσότερα από τα προϊόντα που συχνά αγοράζουμε στα σούπερ μάρκετ είχαν PFAS. Συγκεκριμένα, οι αναλύσεις εντόπισαν τρεις διαφορετικές ουσίες PFAS: το οξικό υπερφθοροβουτυλικό (PFBA), υποπροϊόν διάσπασης του PFOA, απαγορευμένο λόγω τοξικότητας και εξαιρετικά επίμονο στο περιβάλλον· και δύο αλκοόλες φθοροτελομερικές (FTOH), πρόδρομοι άλλων τοξικών PFAS, όπως PFOA και PFNA. Το PFBA είναι ιδιαίτερα κινητικό και μπορεί να μολύνει τα υπόγεια ύδατα, ενώ οι FTOH 6:2 και 8:2, που ανιχνεύθηκαν, μπορούν να μετατραπούν σε απαγορευμένες ουσίες, όπως το PFHxA και το PFOA, που έχουν βρεθεί στο ανθρώπινο αίμα και στα ζώα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τι συμβαίνει στο γιαούρτι κατά την αποθήκευσή του στο ψυγείο και πώς επηρεάζεται η θρεπτική του αξία – Πείραμα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η «Omerta» της Ελληνικής Κουζίνας: 186 ελληνικά εστιατόρια με ακατάλληλα τρόφιμα και ανθυγιεινές συνθήκες
Εξετάστηκαν τα ακόλουθα χαρτιά ψησίματος Domopak, House, Ottimo, Arkalia Casa (Pam), Cuki, Home&Style (Todis), Lidl, Sistema casa (Eurospin), Frio, Casa Coop, Esselunga, Conad, Selex, Ecor και Carrefour. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι μόνο σε δύο περιπτώσεις, Carrefour και Domopak , τα πιθανά PFAS περιέχονταν κάτω από τα όρια ποσοτικοποίησης και επομένως ήταν μη αναγνωρίσιμα. Σε όλες τις υπόλοιπες περιπτώσεις ανιχνεύθηκαν τουλάχιστον δύο διαφορετικές ουσίες, ενώ το αρωματικό χαρτί ψησίματος της Lidl παρουσίασε τρεις. Ακόμη και οι μάρκες που προβάλλουν περιβαλλοντικές αξίες, όπως η Ecor και η Cuki φυσικό χαρτί ψησίματος, δεν ξεχώρισαν θετικά, τουλάχιστον όσον αφορά την περιεκτικότητα PFAS.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τριμμένα τυριά Gouda, μοτσαρέλα και προβολόνε μολύνθηκαν με ροκανίδια ξύλου – Καταγγελίες καταναλωτών και Ευρωπαϊκή κινητοποίηση
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | ΕΛΛΑΔΑ: Κατασχέθηκαν περισσότερα από 800 κιλά θαλασσινά και 4,3 τόνοι κρέας μη ασφαλή για κατανάλωση (φωτογραφίες)
Γιατί πρέπει να ανησυχούμε αφού η παρουσία τους είναι κάτω από τα όρια;
Αν και οι τρέχοντες ευρωπαϊκοί κανονισμοί για τα υλικά επαφής με τρόφιμα, που θα ισχύσουν από 12 Αυγούστου 2026, ορίζουν ως όριο για το συνολικό PFAS 250 μικρογραμμάρια ανά κιλό και 50 mg/kg για το συνολικό φθόριο, όλα τα δείγματα βρίσκονται κάτω από αυτά τα όρια. Τα όρια που ορίζει η νομοθεσία αφορούν ένα μόνο προϊόν ή μία μόνο δόση έκθεσης. Στην πραγματικότητα, οι PFAS βρίσκονται παντού: σε τρόφιμα, νερό, αέρα, οικιακά αντικείμενα, καλλυντικά. Η καθημερινή έκθεση σε μικρές ποσότητες πολλαπλασιάζεται με τον χρόνο, και οι ουσίες αυτές δεν διασπώνται εύκολα στον οργανισμό ή στο περιβάλλον. Αυτό σημαίνει ότι ακόμα και «νόμιμες» ποσότητες μπορούν να συσσωρευτούν και να προκαλέσουν μακροχρόνιες βιολογικές επιδράσεις.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Νέα πρόστιμα σε ΑΒ Βασιλόπουλος για τις τιμές
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Υποχρεωτική ανάκληση χυμών από μεγάλα σουπερμάρκετ λόγω σοβαρών παραβιάσεων των κανόνων υγιεινής στις εγκαταστάσεις παραγωγής
Οι αναλύσεις περιέλαβαν τόσο μέτρηση συνολικού και οργανικού φθορίου, που δίνει ένδειξη της ποσότητας PFAS που μπορεί να μεταφερθεί στο φαγητό κατά το ψήσιμο, όσο και στοχευμένες μετρήσεις περίπου 50 πιο επικίνδυνων ουσιών. Το συνολικό φθόριο καταγράφει την παρουσία περισσότερων από 10.000 φθορο-συζευγμένων ενώσεων, ενώ οι μετρήσεις PFAS δείχνουν την έκταση της περιβαλλοντικής έκθεσης. Τα PFAS αποτελούν σημαντική πηγή περιβαλλοντικής μόλυνσης κατά την παραγωγή, την απόρριψη και σε ορισμένες περιπτώσεις την ανακύκλωση, επηρεάζοντας εδάφη, ύδατα, ατμόσφαιρα και έμμεσα την ανθρώπινη υγεία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τα ψάρια της Μεσογείου που βρέθηκαν με βαρέα μέταλλα και καρκινογόνα στοιχεία – Οι επιπτώσεις στην υγεία
Συμπερασματικά, τα χαρτιά ψησίματος, αν και πρακτικά, αποτελούν άλλη μια πηγή έκθεσης σε ουσίες «που μένουν για πάντα» στο περιβάλλον. Παρά τη συμμόρφωση με τα νομικά όρια, η παρουσία PFAS εγείρει ερωτήματα για τη μακροχρόνια επίδραση στην υγεία και την περιβαλλοντική ασφάλεια.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Λιστέρια στη μοτσαρέλα: Η αθέατη διαδρομή του βακτηρίου και πόσο συχνά εντοπίζεται – Του Νίκου Γδοντέλη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Υψηλός κίνδυνος ηλεκτροπληξίας από μηχανή για γένια και μαλλιά, μάρκας που πωλείται και στην Ελλάδα (φωτογραφία)
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πλαστικά μαχαιροπίρουνα: Καταναλώτρια στρέφεται κατά μεγάλης αλυσίδας για παραπλανητικούς ισχυρισμούς σχετικά με την ανθεκτικότητα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πώς να χρησιμοποιείτε το γλυκαντικό σουκραλόζη ώστε να μην σχηματίζονται τοξικές και καρκινογόνες ενώσεις
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Φριτέζα αέρα: Επεκτείνεται η ανάκληση της επικίνδυνης συσκευής που μολύνει τα τρόφιμα με χημικές ουσίες (φωτογραφία)
Φωτογραφία άρθρου Shutterstock
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Προσοχή: Καλλυντικό άλλαξε το χρώμα στο ένα μάτι νεαρής γυναίκας
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γιατί πρέπει να αλλάζουμε πιο συχνά τα σεντόνια μας τον χειμώνα;
