Συμβουλές του Ομοσπονδιακού Ινστιτούτου Αξιολόγησης Κινδύνου της Γερμανίας (BfR) μετά την νέα αξιολόγηση της EFSA
Η σουκραλόζη, ένα ευρέως χρησιμοποιούμενο γλυκαντικό που στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι εγκεκριμένο ως πρόσθετο τροφίμων με τον κωδικό Ε955, επανέρχεται στο επίκεντρο της επιστημονικής συζήτησης μετά τη δημοσίευση νέας αξιολόγησης κινδύνου από την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) στις 17 Φεβρουαρίου 2026. Η αξιολόγηση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος επανεξέτασης των εγκεκριμένων πρόσθετων τροφίμων, με στόχο την ενσωμάτωση των πιο πρόσφατων επιστημονικών δεδομένων σχετικά με πιθανές επιπτώσεις στην υγεία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Χαρτί ψησίματος: Ανησυχία για συσσωρευτική έκθεση σε νευροτοξικές και καρκινογόνες ουσίες – Εργαστηριακό τεστ σε 16 μάρκες
Η EFSA επιβεβαίωσε την αποδεκτή ημερήσια πρόσληψη (ADI) της σουκραλόζης στα 15 χιλιοστόγραμμα ανά κιλό σωματικού βάρους την ημέρα, όριο που είχε ήδη καθοριστεί το 2000 από την τότε Επιστημονική Επιτροπή Τροφίμων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ωστόσο, η νέα αξιολόγηση εστίασε ιδιαίτερα στη συμπεριφορά της ουσίας όταν εκτίθεται σε υψηλές θερμοκρασίες, ένα ζήτημα που είχε ήδη επισημανθεί σε προηγούμενες επιστημονικές γνωμοδοτήσεις.
ΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Pizza Hut: Εργαζόμενος κατήγγειλε αποθήκευση τροφίμων στο πάτωμα και χρήση ληγμένων υλικών και απολύθηκε
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα δεδομένα που εξέτασε η EFSA, η σουκραλόζη μπορεί να αρχίσει να αποσυντίθεται όταν θερμαίνεται πάνω από τους 120 βαθμούς Κελσίου. Η αποδόμηση αυτή γίνεται σταδιακά και εντείνεται όσο αυξάνεται η θερμοκρασία, οδηγώντας σε διαδικασίες αποχλωρίωσης και πιθανό σχηματισμό χλωριωμένων οργανικών ενώσεων. Ορισμένες από αυτές τις ενώσεις θεωρείται ότι έχουν τοξικό ή και δυνητικά καρκινογόνο δυναμικό, γεγονός που εγείρει ανησυχίες για τη χρήση της σουκραλόζης σε τρόφιμα που ψήνονται, τηγανίζονται ή μαγειρεύονται σε υψηλές θερμοκρασίες. Η EFSA επισημαίνει ότι στη βιομηχανική παραγωγή τροφίμων η θερμική επεξεργασία είναι συνήθως σύντομη και αυστηρά ελεγχόμενη, κάτι που περιορίζει τον κίνδυνο δημιουργίας τέτοιων ανεπιθύμητων ενώσεων. Αντίθετα, στην οικιακή μαγειρική οι θερμοκρασίες και οι χρόνοι ψησίματος παρουσιάζουν μεγαλύτερες αποκλίσεις, με αποτέλεσμα ο κίνδυνος να μην μπορεί να αποκλειστεί πλήρως.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τα «κουσούρια» που μπορεί να μας αφήσει μια τροφιμογενής νόσος για όλη μας τη ζωή
Η επανεξέταση της EFSA πραγματοποιήθηκε επίσης μετά από αίτημα της βιομηχανίας τροφίμων για επέκταση της χρήσης της σουκραλόζης σε περισσότερα προϊόντα της κατηγορίας «εκλεκτών αρτοσκευασμάτων» χωρίς προσθήκη ζάχαρης. Η Αρχή, ωστόσο, κατέληξε ότι οι υφιστάμενες επιστημονικές αβεβαιότητες σχετικά με τη θερμική σταθερότητα της ουσίας δεν επιτρέπουν προς το παρόν ασφαλές συμπέρασμα για την επέκταση της άδειας χρήσης, εκτός εάν τεθούν σαφή όρια θερμοκρασίας και χρόνου ψησίματος.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Φριτέζα αέρα: Επεκτείνεται η ανάκληση της επικίνδυνης συσκευής που μολύνει τα τρόφιμα με χημικές ουσίες (φωτογραφία)
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Προσοχή: Καλλυντικό άλλαξε το χρώμα στο ένα μάτι νεαρής γυναίκας
Πώς να χρησιμοποιείτε τη σουκραλόζη με ασφάλεια
Το Ομοσπονδιακό Ινστιτούτο Αξιολόγησης Κινδύνου της Γερμανίας (BfR), το οποίο είχε ήδη εξετάσει το θέμα σε αναλυτική γνωμοδότηση το 2019, επανέλαβε τη σύστασή του προς τους καταναλωτές να αποφεύγουν τη θέρμανση τροφίμων που περιέχουν σουκραλόζη σε θερμοκρασίες που επιτυγχάνονται κατά το ψήσιμο, το τηγάνισμα ή το σοτάρισμα. Σύμφωνα με το Ινστιτούτο, οι θερμοκρασίες που αναπτύσσονται σε αυτές τις μορφές μαγειρικής —οι οποίες συχνά υπερβαίνουν κατά πολύ τους 120 βαθμούς Κελσίου— μπορούν να οδηγήσουν σε σταδιακή αποδόμηση της γλυκαντικής ουσίας και σε χημικές αντιδράσεις που ενδέχεται να ευνοήσουν τον σχηματισμό χλωριωμένων οργανικών ενώσεων.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι σε αντίθεση με τα ελεγχόμενα βιομηχανικά περιβάλλοντα παραγωγής τροφίμων, όπου η θερμική επεξεργασία πραγματοποιείται υπό αυστηρά καθορισμένες συνθήκες χρόνου και θερμοκρασίας, στο οικιακό μαγείρεμα οι παράμετροι αυτές παρουσιάζουν σημαντικές διακυμάνσεις. Η χρήση οικιακών φούρνων, τηγανιών ή φριτέζας μπορεί να οδηγήσει σε τοπικές υπερθερμάνσεις ή σε παρατεταμένη έκθεση των τροφίμων σε υψηλές θερμοκρασίες, αυξάνοντας την αβεβαιότητα ως προς τη χημική σταθερότητα της σουκραλόζης.
Το BfR τονίζει ότι η σύστασή του δεν βασίζεται σε αποδεδειγμένο άμεσο κίνδυνο υπό όλες τις συνθήκες χρήσης, αλλά στην εφαρμογή της αρχής της προφύλαξης, δεδομένων των επιστημονικών κενών που εξακολουθούν να υπάρχουν σχετικά με την ποσότητα και τη φύση των παραγόμενων προϊόντων αποδόμησης. Ιδιαίτερη προσοχή συνιστάται σε συνταγές χαμηλών θερμίδων ή «χωρίς ζάχαρη», όπου η σουκραλόζη χρησιμοποιείται ως υποκατάστατο της ζάχαρης σε αρτοσκευάσματα, γλυκά φούρνου ή επιδόρπια που απαιτούν παρατεταμένο ψήσιμο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελαιόλαδο: Ο σωστότερος τρόπος φύλαξης για να διατηρηθεί η γεύση του
Ως ασφαλέστερη πρακτική, το Ινστιτούτο προτείνει η σουκραλόζη να προστίθεται μετά την ολοκλήρωση της θερμικής επεξεργασίας, για παράδειγμα σε ροφήματα, γιαούρτι, κρέμες ή άλλα τρόφιμα αφού αυτά έχουν κρυώσει σε χαμηλότερη θερμοκρασία. Με τον τρόπο αυτό διατηρείται η γλυκαντική της δράση χωρίς να εκτίθεται σε συνθήκες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε ανεπιθύμητες χημικές μεταβολές, μειώνοντας έτσι τον πιθανό κίνδυνο για τον καταναλωτή.
Φωτογραφία άρθρου Shutterstock
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
