Κίνδυνοι για τη δημόσια υγεία και την ασφάλεια των τροφίμων από τη συσσώρευση υδραργύρου καδμίου και αρσενικού σε βενθικά ψάρια της Ανατολικής Μεσογείου
Νέα επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Journal of Food Composition and Analysis φέρνει στο φως αναλυτικά στοιχεία για τη συγκέντρωση τοξικών βαρέων μετάλλων και μεταλλοειδών σε ψάρια που καταναλώνονται ευρέως στη λεκάνη της Ανατολικής Μεσογείου. Η έρευνα επικεντρώθηκε σε πέντε είδη βενθικών ψαριών, τη μουρμούρα, την κουτσομούρα, το λυθρίνι και δύο είδη μπαρμπουνιού, τα οποία συλλέχθηκαν εποχικά από αγορές και ιχθυαγορές της Ατάλειας, της Μερσίνης και των Αδάνων από τον Ιούλιο του 2021 έως τον Απρίλιο του 2022. Λόγω της άμεσης γειτνίασης με την ελληνική θαλάσσια περιοχή και της κοινής κυκλοφορίας των υδάτων, τα ευρήματα αφορούν άμεσα την ασφάλεια των τροφίμων και τη δημόσια υγεία στην ευρύτερη περιοχή.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σοβαρός κίνδυνος από ελληνικά αγγούρια – Οι Πολωνοί μας «κάρφωσαν» στην Ευρώπη για τοξικό φυτοφάρμακο 4.200% πάνω από το όριο
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η «Omerta» της Ελληνικής Κουζίνας: 186 ελληνικά εστιατόρια με ακατάλληλα τρόφιμα και ανθυγιεινές συνθήκες
Οι ερευνητές ανέλυσαν την περιεκτικότητα τω ψαριών σε υδράργυρο, κάδμιο, χρώμιο, μόλυβδο και αρσενικό, στοιχεία τα οποία, σύμφωνα με τη μελέτη, συνδέονται με σοβαρές βιολογικές επιπτώσεις στον ανθρώπινο οργανισμό. Η πρόσληψη υδραργύρου μέσω της διατροφής ενέχει κινδύνους νευροαναπτυξιακών διαταραχών, καρδιαγγειακών προβλημάτων και νεφρικής τοξικότητας, καθώς το μέταλλο έχει την ικανότητα να διαπερνά τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό και τον πλακούντα. Το κάδμιο και το χρώμιο (στην εξασθενή τους μορφή) θεωρούνται ιδιαίτερα τοξικά, με τη χρόνια έκθεση σε αυτά να σχετίζεται με νεφρικές βλάβες, ηπατική τοξικότητα, απομεταλλώση των οστών και αυξημένο κίνδυνο καρκινογένεσης. Παράλληλα, η συσσώρευση μολύβδου στον οργανισμό συνδέεται με νευρολογικές βλάβες, υπέρταση και αναπαραγωγική τοξικότητα, ενώ το αρσενικό παρουσιάζει τόσο καρκινογόνο όσο και μη καρκινογόνο δράση.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Εμφιαλωμένο νερό: Εκτεταμένη ανάκληση άνω των 2,4 εκατομμυρίων λίτρων λόγω ανθυγιεινών συνθηκών παραγωγής
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Νέα πρόστιμα σε ΑΒ Βασιλόπουλος για τις τιμές
Η επιστημονική ομάδα εξέτασε συνολικά 300 δείγματα ψαριών, απομονώνοντας τον μυϊκό ιστό για να προσδιορίσει μέσω φασματομετρίας μάζας τις συγκεντρώσεις σεληνίου, υδραργύρου, χρωμίου, μολύβδου, καδμίου και ολικού αρσενικού. Να σημειωθεί ότι η παρουσία αυτών των στοιχείων σε υψηλά επίπεδα συνδέεται με κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία, όπως νευρολογικές βλάβες, νεφρική τοξικότητα και πιθανές καρκινογενέσεις.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αντίστροφη Μέτρηση για το «Χάπι του Αδυνατίσματος» και στην Ελλάδα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τι συμβαίνει στο γιαούρτι κατά την αποθήκευσή του στο ψυγείο και πώς επηρεάζεται η θρεπτική του αξία – Πείραμα
Οι μέσες συγκεντρώσεις βαρέων μετάλλων σε χιλιοστόγραμμα ανά κιλό νωπού βάρους παρουσίασαν σημαντικές διακυμάνσεις μεταξύ των ειδών. Ο υδράργυρος κυμάνθηκε από 0,02 έως 0,68, το χρώμιο από 0,19 έως 1,86, ο μόλυβδος από 0,01 έως 0,59, το κάδμιο από 0,01 έως 0,67 και το ολικό αρσενικό από 0,12 έως 15,93. Οι υψηλότερες τιμές υδραργύρου καταγράφηκαν στα λυθρίνια, ενώ αυξημένες συγκεντρώσεις χρωμίου και αρσενικού εντοπίστηκαν στα μπαρμπούνια του είδους Upeneus moluccensis. Οι στατιστικές αναλύσεις έδειξαν ότι ενώ οι διαφορές μεταξύ των ειδών ήταν σημαντικές, οι εποχικές μεταβολές δεν παρουσίασαν αξιοσημείωτες διακυμάνσεις.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τριμμένα τυριά Gouda, μοτσαρέλα και προβολόνε μολύνθηκαν με ροκανίδια ξύλου – Καταγγελίες καταναλωτών και Ευρωπαϊκή κινητοποίηση
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | ΕΛΛΑΔΑ: Κατασχέθηκαν περισσότερα από 800 κιλά θαλασσινά και 4,3 τόνοι κρέας μη ασφαλή για κατανάλωση (φωτογραφίες)
Σε αρκετά δείγματα οι συγκεντρώσεις υδραργύρου και καδμίου ξεπέρασαν τα ανώτατα επιτρεπτά όρια που ορίζει η ευρωπαϊκή νομοθεσία. Στην περίπτωση του μολύβδου, ενώ οι μέσες τιμές παρέμειναν εντός των ορίων, ορισμένες μετρήσεις υπερέβησαν τα αυστηρότερα ευρωπαϊκά πρότυπα ασφαλείας. Η μελέτη αξιολόγησε τη διατροφική έκθεση μέσω σεναρίων κατανάλωσης 20, 60 και 100 γραμμαρίων ψαριού την ημέρα για μία έως πέντε ημέρες την εβδομάδα. Για τους ενήλικες καταναλωτές, οι τιμές εβδομαδιαίας πρόσληψης παρέμειναν γενικά εντός των αποδεκτών ορίων ασφαλείας. Ωστόσο, η κατάσταση διαφοροποιείται σημαντικά για την ευαίσθητη ομάδα των παιδιών. Στα σενάρια υψηλής κατανάλωσης, οι δείκτες μη καρκινογόνου κινδύνου για τον υδράργυρο, το κάδμιο και το αρσενικό ξεπέρασαν τα όρια ασφαλείας, ιδιαίτερα για τα λυθρίνια και τα μπαρμπούνια.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Υποχρεωτική ανάκληση χυμών από μεγάλα σουπερμάρκετ λόγω σοβαρών παραβιάσεων των κανόνων υγιεινής στις εγκαταστάσεις παραγωγής
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται “δηλητηριασμένα” φιστίκια – Η αθέατη απειλή των αφλατοξινών
Παράλληλα, η αξιολόγηση του καρκινογόνου κινδύνου για το χρώμιο, τον μόλυβδο και το αρσενικό έδειξε ότι η συχνή κατανάλωση του είδους Upeneus moluccensis (κίτρινη κουτσομούρα) συνδέεται με αυξημένες τιμές κινδύνου για τα παιδιά. Οι τιμές για το χρώμιο σε περιπτώσεις μεγάλης κατανάλωσης πλησίασαν ή και ξεπέρασαν τα αποδεκτά επίπεδα. Οι συγγραφείς αναφέρουν ότι οι ενήλικες καταναλωτές παραμένουν γενικά εντός διεθνών ορίων ασφάλειας, ενώ για τα παιδιά η συχνή κατανάλωση ορισμένων βενθικών ειδών μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο χρόνιας έκθεσης σε τοξικά μέταλλα. Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι οι ουσίες αυτές τείνουν να βιοσυσσωρεύονται στους εδώδιμους ιστούς των ψαριών, καθιστώντας την τακτική κατανάλωση επιβαρυμένων ειδών πιθανή πηγή χρόνιας έκθεσης σε τοξικά στοιχεία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Λιστέρια στη μοτσαρέλα: Η αθέατη διαδρομή του βακτηρίου και πόσο συχνά εντοπίζεται – Του Νίκου Γδοντέλη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γύρος σουβλάκι: Τους κινδύνους τροφικής δηλητηρίασης εντοπίζουν ερευνητές από Γεωπονικό και ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ – Συστάσεις στις επιχειρήσεις
Ένα θετικό εύρημα της έρευνας αφορά τον δείκτη οφέλους σεληνίου, ο οποίος ήταν θετικός σε όλα τα δείγματα, υποδηλώνοντας ότι το σελήνιο υπερτερεί μοριακά του υδραργύρου και μπορεί να δράσει προστατευτικά έναντι της τοξικότητάς του. Τα αποτελέσματα των αναλύσεων δείχνουν ότι η παρουσία αυτών των στοιχείων συνδέεται με τις ανθρωπογενείς δραστηριότητες στις παράκτιες ζώνες, όπως η βιομηχανία, οι λιμενικές εργασίες και η χρήση λιπασμάτων στις καλλιέργειες. Τα συγκεκριμένα είδη, καθώς τρέφονται στον βυθό, έρχονται σε άμεση επαφή με τους ρύπους που συσσωρεύονται στα ιζήματα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μολυσμένο γάλα: Η ΕΕ επιβάλλει αυστηρούς ελέγχους σε εισαγωγές πρώτης ύλης βρεφικών γαλάτων από την Κίνα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Χαρτί ψησίματος: Ανησυχία για συσσωρευτική έκθεση σε νευροτοξικές και καρκινογόνες ουσίες – Εργαστηριακό τεστ σε 16 μάρκες
Η ανάγκη για συνεχή και συστηματικό έλεγχο των αλιευμάτων στις αγορές της Ανατολικής Μεσογείου κρίνεται απαραίτητη για την προστασία του καταναλωτικού κοινού. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η διαφοροποίηση της εκτίμησης κινδύνου ανά ηλικιακή ομάδα και η τακτική παρακολούθηση των επιπέδων μετάλλων αποτελούν κρίσιμους παράγοντες για τον περιορισμό της έκθεσης σε τοξικές ουσίες μέσω της διατροφής.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | ΕΕ: Κλείνει το κανονιστικό κενό του 1169/2011 – Έρχεται εναρμονισμένο πλαίσιο για την Προληπτική Επισήμανση Αλλεργιογόνων (PAL)
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Υψηλός κίνδυνος ηλεκτροπληξίας από μηχανή για γένια και μαλλιά, μάρκας που πωλείται και στην Ελλάδα (φωτογραφία)
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Pizza Hut: Εργαζόμενος κατήγγειλε αποθήκευση τροφίμων στο πάτωμα και χρήση ληγμένων υλικών και απολύθηκε
Σύνδεσμος για την Επστημονική δημοσίευση https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0889157526001791
Αμαφορά: Ali Rıza KÖŞKER, Cengiz KORKMAZ, Turhan KEBAPÇIOĞLU, Deniz AYAS, Ferhat BÜYÜKDEVECİ, Uğur ÇAĞLAYAN, Mustafa DURMUŞ, Metal accumulation and consumer health risk assessment of demersal fish species marketed in the northeastern Mediterranean, Journal of Food Composition and Analysis,
2026, 109036, ISSN 0889-1575, https://doi.org/10.1016/j.jfca.2026.109036.
(https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0889157526001791)
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελαιόλαδο: Ο σωστότερος τρόπος φύλαξης για να διατηρηθεί η γεύση του
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γιατί πρέπει να αλλάζουμε πιο συχνά τα σεντόνια μας τον χειμώνα;
