Μια νέα επιστημονική μελέτη από ερευνητές της Αυστραλίας και της Βραζιλίας ενισχύει τις ανησυχίες για τις επιπτώσεις των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων (Ultra-Processed Foods – UPFs) στην υγεία του εγκεφάλου. Τα ευρήματα δείχνουν ότι ακόμη και μια σχετικά μικρή αύξηση στην καθημερινή κατανάλωσή τους –που αντιστοιχεί περίπου σε ένα σακουλάκι πατατάκια– συνδέεται με μειωμένη ικανότητα συγκέντρωσης και αυξημένο εκτιμώμενο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τι γίνεται με το πόσιμο νερό στη Χαλκιδική; Ακατάλληλο για κατανάλωση και σε άλλη περιοχή μετά τα σοβαρά ευρήματα μόλυνσης
Η μελέτη βασίστηκε σε στοιχεία από 2.192 ενήλικες ηλικίας 40 έως 70 ετών, στους οποίους αξιολογήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες και οι γνωστικές τους λειτουργίες. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όσο αυξανόταν το ποσοστό των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων στη συνολική διατροφή, τόσο επιδεινώνονταν οι επιδόσεις σε δοκιμασίες που μετρούν την προσοχή.
Συγκεκριμένα, κάθε αύξηση κατά 10% στην κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων συσχετίστηκε με χαμηλότερες βαθμολογίες στην προσοχή, ενώ παράλληλα παρατηρήθηκε αύξηση στον εκτιμώμενο δείκτη κινδύνου για άνοια. Αξιοσημείωτο είναι ότι η συσχέτιση αυτή παρέμεινε ακόμη και όταν οι ερευνητές έλαβαν υπόψη την τήρηση της μεσογειακής διατροφής, γεγονός που υποδηλώνει ότι η επίδραση φαίνεται να σχετίζεται με τον βαθμό επεξεργασίας των τροφίμων και όχι αποκλειστικά με τη συνολική ποιότητα της διατροφής.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η προσθήκη περίπου 150 γραμμαρίων υπερεπεξεργασμένων τροφίμων ημερησίως –ποσότητα που μπορεί να αντιστοιχεί σε ένα μεγάλο σακουλάκι πατατάκια ή σε άλλο αντίστοιχο σνακ– ήταν αρκετή ώστε να συνδεθεί με μετρήσιμη επιδείνωση στις γνωστικές επιδόσεις.
Τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα αποτελούν προϊόντα που έχουν υποστεί εκτεταμένη βιομηχανική επεξεργασία και περιέχουν συνήθως πρόσθετα, όπως γαλακτωματοποιητές, χρωστικές, αρωματικές ύλες, ενισχυτικά γεύσης και συντηρητικά. Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν, μεταξύ άλλων, τα αναψυκτικά και τα ζαχαρούχα ποτά, τα συσκευασμένα αλμυρά και γλυκά σνακ, τα έτοιμα γεύματα, τα επεξεργασμένα αλλαντικά και αρκετά βιομηχανικά επιδόρπια.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, υπάρχουν αρκετοί πιθανοί μηχανισμοί που μπορούν να εξηγήσουν τη σύνδεση μεταξύ των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων και της γνωστικής έκπτωσης. Η εκτεταμένη επεξεργασία μειώνει την περιεκτικότητα των τροφίμων σε βιταμίνες, φυτικές ίνες και αντιοξειδωτικές ουσίες, ενώ ταυτόχρονα μπορεί να αυξήσει την έκθεση σε ενώσεις όπως το ακρυλαμίδιο, η δισφαινόλη και οι φθαλικές ενώσεις, οι οποίες έχουν ερευνηθεί για πιθανές επιδράσεις στην ανθρώπινη υγεία.
Παράλληλα, η υψηλή κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων έχει συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο παχυσαρκίας, σακχαρώδους διαβήτη και δυσλιπιδαιμίας. Οι χρόνιες αυτές παθήσεις αποτελούν αναγνωρισμένους παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση άνοιας, καθώς επηρεάζουν την υγεία των αιμοφόρων αγγείων και τη λειτουργία του εγκεφάλου.
Ένας ακόμη πιθανός μηχανισμός αφορά τον άξονα εντέρου-εγκεφάλου. Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι ορισμένα πρόσθετα τροφίμων και γαλακτωματοποιητές μπορούν να μεταβάλλουν τη σύνθεση του εντερικού μικροβιώματος, ενισχύοντας τις φλεγμονώδεις διεργασίες που ενδέχεται να επηρεάζουν και τη λειτουργία του κεντρικού νευρικού συστήματος.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι στη συγκεκριμένη μελέτη η αρνητική επίδραση εντοπίστηκε κυρίως στην προσοχή και όχι στη μνήμη. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι οι λειτουργίες που σχετίζονται με τη συγκέντρωση και τον εκτελεστικό έλεγχο φαίνεται να είναι πιο ευαίσθητες στις πρώιμες αλλαγές της αγγειακής υγείας του εγκεφάλου, ενώ οι διαταραχές της μνήμης ενδέχεται να εμφανίζονται σε μεταγενέστερα στάδια.
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι η έρευνα αναδεικνύει μια στατιστική συσχέτιση και δεν αποδεικνύει σχέση αιτίου-αποτελέσματος. Ωστόσο, τα ευρήματα προστίθενται σε έναν συνεχώς αυξανόμενο όγκο επιστημονικών δεδομένων που συνδέει την υψηλή κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων με δυσμενείς επιπτώσεις όχι μόνο στη μεταβολική και καρδιαγγειακή υγεία, αλλά και στη λειτουργία του εγκεφάλου.
Επιστημονική τεκμηρίωση:
Ultra-processed food intake, cognitive function, and dementia risk: A cross-sectional study of middle-aged and older Australian adults – Barbara R. Cardoso, Euridice Martinez Steele, Barbara Brayner, Xinyi Yuan, Lisa Bransby, Hannah Cummins, Yen Ying Lim, Priscila Machado – doi.org/10.1002/dad2.70335
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Ανακαλείται φυστικοβούτυρο από τα ράφια των σούπερ μάρκετ – Ανιχνεύτηκε σαλμονέλα σε κρατικό έλεγχο
- Νοθεία σε βούτυρο Ένωσης κτηνοτρόφων εντόπισαν κρατικοί έλεγχοι – Υποβλήθηκε ένσταση
- Η φρουκτόζη μπορεί να ενισχύει την εξάπλωση του καρκίνου των ωοθηκών μετά τη χημειοθεραπεία – Mελέτη
- Γιατί οι μέλλοντες μπαμπάδες ΔΕΝ πρέπει να τρώνε junk food πριν τη σύλληψη
- Μπήκε νυχτερίδα στο σπίτι σας; Το λάθος που δεν πρέπει να κάνετε ποτέ και πώς θα την απομακρύνετε με ασφάλεια
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
