Η ολοένα αυξανόμενη παρουσία τροφίμων εμπλουτισμένων με πρωτεΐνη στα ράφια των σούπερ μάρκετ, από μπάρες και ροφήματα μέχρι προϊόντα κρέατος και γαλακτοκομικά, έχει οδηγήσει πολλούς καταναλωτές στην πεποίθηση ότι η περισσότερη πρωτεΐνη σημαίνει απαραίτητα καλύτερη υγεία. Ωστόσο, μια νέα ανασκόπηση περισσότερων από 350 επιστημονικών μελετών υποστηρίζει ότι η αυξημένη πρόσληψη πρωτεΐνης μπορεί να μην είναι κατάλληλη για όλους, ιδιαίτερα για όσους δεν έχουν υψηλή φυσική δραστηριότητα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Νέα Ευρωπαϊκή ειδοποίηση για την επικίνδυνη τοστιέρα πασίγνωστης μάρκας – Αν την έχετε σπίτι, σταματήστε να τη χρησιμοποιείτε (φωτο)
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Cell Press Blue, εξετάζει τη σχέση μεταξύ της πρόσληψης πρωτεΐνης, του μεταβολισμού και της διαδικασίας της γήρανσης. Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι για μεγάλο μέρος του πληθυσμού που ακολουθεί καθιστικό τρόπο ζωής, η κατανάλωση περισσότερης πρωτεΐνης από αυτή που χρειάζεται ο οργανισμός πιθανόν δεν προσφέρει επιπλέον οφέλη και μπορεί να έχει αρνητικές επιπτώσεις.
Ο επικεφαλής συγγραφέας της ανασκόπησης, Dudley Lamming από το Πανεπιστήμιο του Wisconsin-Madison, ανέφερε ότι πολλοί άνθρωποι καταναλώνουν πιθανότατα περισσότερη πρωτεΐνη από όση χρειάζονται, επειδή δεν υπάρχει αντίστοιχη σωματική δραστηριότητα που να αξιοποιεί αυτή την επιπλέον ποσότητα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται πάνω από 22.000 έτοιμα γεύματα με ζυμαρικά – Kαταναλωτής βρήκε μεταλλικά κομμάτια
Ο ρόλος μιας ορμόνης που συνδέεται με τη μακροζωία
Ένα από τα βασικά σημεία της ανασκόπησης αφορά τον αυξητικό παράγοντα FGF21 (fibroblast growth factor 21), μια ορμόνη που αυξάνεται όταν μειώνεται η πρόσληψη πρωτεΐνης. Σύμφωνα με τους ερευνητές, η αύξηση αυτής της ορμόνης φαίνεται να σχετίζεται με καλύτερο έλεγχο του σακχάρου στο αίμα, ενίσχυση της ενεργειακής δαπάνης και μείωση της φλεγμονής, παράγοντες που συνδέονται με την υγιή γήρανση.
Παράλληλα, η υπερβολική πρόσληψη συγκεκριμένων αμινοξέων που βρίσκονται σε πρωτεϊνούχα τρόφιμα, όπως η αιθειονίνη, η ισολευκίνη και η βαλίνη, φαίνεται ότι μπορεί να ενεργοποιεί μεταβολικά μονοπάτια που σχετίζονται με την ανάπτυξη, τη φλεγμονή και αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης παχυσαρκίας ή άλλων παθήσεων που σχετίζονται με την ηλικία.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η πρωτεΐνη είναι απαραίτητο θρεπτικό συστατικό για τη διατήρηση της μυϊκής μάζας, την αποκατάσταση των ιστών και πολλές άλλες λειτουργίες του οργανισμού. Το ζήτημα, όπως τονίζουν, δεν είναι η επαρκής πρόσληψη πρωτεΐνης αλλά η υπερκατανάλωση χωρίς αντίστοιχη ανάγκη.
Δεν χρειάζονται όλοι την ίδια ποσότητα πρωτεΐνης
Η συζήτηση για την ιδανική ποσότητα πρωτεΐνης έχει ενταθεί τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα καθώς πολλές δίαιτες απώλειας βάρους βασίζονται στην αυξημένη κατανάλωσή της. Σύμφωνα με την ανασκόπηση, οι ανάγκες ενός ανθρώπου εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τη φυσική του δραστηριότητα και όχι μόνο από την ηλικία.
Οι αθλητές και όσοι γυμνάζονται συστηματικά φαίνεται ότι αποτελούν διαφορετική περίπτωση, καθώς η άσκηση βοηθά τους μύες να χρησιμοποιούν τα επιπλέον αμινοξέα για ανάπτυξη και αποκατάσταση. Αντίθετα, σε ένα άτομο που περνά μεγάλο μέρος της ημέρας καθιστό, η επιπλέον πρωτεΐνη μπορεί να διοχετεύεται σε μεταβολικά μονοπάτια που δεν έχουν τα ίδια οφέλη. «Οι συστάσεις για την πρωτεΐνη δεν θα πρέπει να βασίζονται μόνο στην ηλικία, αλλά και στο επίπεδο φυσικής δραστηριότητας», σημείωσε ο Lamming.
Η νέα τάση των υψηλών πρωτεϊνικών διατροφών
Η ανασκόπηση έρχεται σε μια περίοδο όπου οι δίαιτες υψηλής περιεκτικότητας σε πρωτεΐνη έχουν γίνει ιδιαίτερα δημοφιλείς. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι πρόσφατες διατροφικές συστάσεις που αναφέρονται στη μελέτη προτείνουν ημερήσια πρόσληψη περίπου 1,2 έως 1,6 γραμμαρίων πρωτεΐνης ανά κιλό σωματικού βάρους, ποσότητα σημαντικά υψηλότερη από παλαιότερες συστάσεις.
Η μέση πρόσληψη πρωτεΐνης ενός Αμερικανού άνδρα πλησιάζει τα 100 γραμμάρια την ημέρα, ποσότητα που σύμφωνα με τους ερευνητές είναι περίπου διπλάσια από τους προηγούμενους στόχους. Παράλληλα, κλινικές μελέτες σε ανθρώπους έχουν δείξει ότι η μείωση της πρόσληψης πρωτεΐνης μπορεί να συνδέεται με απώλεια βάρους και σωματικού λίπους, καθώς και με βελτίωση των επιπέδων σακχάρου νηστείας, ακόμη και όταν η συνολική πρόσληψη θερμίδων δεν μειώνεται.
Οι επιστήμονες δεν υποστηρίζουν ότι η πρωτεΐνη πρέπει να περιοριστεί γενικά, αλλά ότι η κατανάλωσή της πρέπει να προσαρμόζεται στις πραγματικές ανάγκες κάθε ανθρώπου. Η ισορροπία ανάμεσα στη διατροφή και τη φυσική δραστηριότητα φαίνεται να είναι ο καθοριστικός παράγοντας ώστε η πρωτεΐνη να λειτουργεί υπέρ της υγείας και όχι εις βάρος της μακροπρόθεσμα.
Επιστημονική τεκμηρίωση:
Knopf B, Lamming D – The hallmarks of protein and amino acid restriction in aging and longevity, Cell Press Blue, 2026
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Ο παππούς που πήρε τσουχτερό πρόστιμο γιατί ανέβασε φωτογραφία με ρακί στα social media
- Ελλάδα: Ανακαλούνται οχήματα Citroën, Peugeot και Opel – Η ανακοίνωση της Γενικής Γραμματείας Βιομηχανίας
- Σαλμονέλα στα αυγά: Γιατί δεν σταματούν ποτέ οι ανακλήσεις; Η «αόρατη» απειλή που μπορεί να κρύβεται ακόμη και σε καθαρό κέλυφος
- 4 πόλεις της Ελλάδας στο παγκόσμιο Top 10 για το πιο γρήγορο, οικονομικό και ποιοτικό street food (πίνακες)
- Καφετιέρα: Πόσο καιρό μπορεί να μείνει το ίδιο νερό στο δοχείο;
