Ο καφές ως λύση για τα μυρμήγκια μπαίνει στο μικροσκόπιο της επιστήμης, με νέα έρευνα να εξετάζει πώς επηρεάζει τη συμπεριφορά τους μέσα στο σπίτι
Τα μυρμήγκια μπορεί να είναι μικρά σε μέγεθος, όμως όταν εμφανίζονται μαζικά μέσα στο σπίτι, μετατρέπονται σε επίμονο πρόβλημα. Η άνοιξη είναι η περίοδος κατά την οποία η δραστηριότητά τους αυξάνεται, καθώς αναζητούν τροφή σε εσωτερικούς χώρους. Ανάμεσα στις πιο διαδεδομένες πρακτικές που εφαρμόζονται σε επίπεδο νοικοκυριού είναι η χρήση καφέ ή καφεΐνης ως απωθητικού. Τι λέει όμως η επιστήμη για αυτή τη μέθοδο εξόντωσης των μυρμηγκιών;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Εκτεταμένη ανάκληση μπισκότων και κέικ λόγω μόλυνσης από ποντίκια στη μονάδα παραγωγής
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελλάδα: Πρόστιμο σε γνωστό ζαχαροπλαστείο για παραπλάνηση καταναλωτών
Μελέτη που πραγματοποιήθηκε από ερευνητές του Πανεπιστημίου του Ρέγκενσμπουργκ στη Γερμανία και δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό iScience εξετάζει τη δράση της καφεΐνης στη συμπεριφορά των μυρμηγκιών. Η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής τον υποψήφιο διδάκτορα και βιολόγο Henrique Galante, επικεντρώθηκε στο είδος Linepithema humile, γνωστό ως αργεντίνικο μυρμήγκι, ένα από τα πιο διαδεδομένα και επιβαρυντικά χωροκατακτητικά είδη διεθνώς.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Φυτικά συμπληρώματα συνδέονται με ηπατική ανεπάρκεια – Βαρέα μέταλλα και κρυφές τοξικές ουσίες σε σχεδόν 1 στα 2 προϊόντα (Μελέτη)
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το παρασκήνιο των θανάτων από μολυσμένο γάλα αμυγδάλου, σόγιας και καρύδας – Στη δημοσιότητα εσωτερικά έγγραφα επιθεώρησης
Στο πλαίσιο του πειράματος, τα μυρμήγκια εκτέθηκαν σε διάλυμα ζάχαρης με διαφορετικές συγκεντρώσεις καφεΐνης και παρακολουθήθηκε η συμπεριφορά τους σε επαναλαμβανόμενες διαδρομές αναζήτησης τροφής. Διαπιστώθηκε ότι τα μυρμήγκια που κατανάλωσαν χαμηλές και μέτριες ποσότητες καφεΐνης βελτίωσαν σημαντικά την ικανότητά τους να εντοπίζουν την τροφή. Οι διαδρομές τους έγιναν πιο άμεσες και ο χρόνος προσέγγισης μειώθηκε αισθητά, χωρίς να αυξηθεί η ταχύτητα κίνησης, στοιχείο που υποδηλώνει ενίσχυση της μάθησης και της μνήμης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ| Ένας νεκρός και δεκάδες δηλητηριάσεις από δημοφιλή πραλίνα φουντουκιού-κακάο μολυσμένη με Salmonella
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γάλα: Πού κάνουν λάθος οι καταναλωτές – Τα ευρήματα διεθνούς μελέτης σε 4.700 ανθρώπους μεταξύ των οποίων και Έλληνες
Όπως ανέφερε ο Henrique Galante, στόχος της έρευνας ήταν να διερευνηθεί κατά πόσο μπορεί να ενισχυθεί η κατανάλωση δηλητηριασμένων δολωμάτων μέσω γνωστικών μηχανισμών. Τα ευρήματα έδειξαν ότι η καφεΐνη, σε συγκεκριμένες συγκεντρώσεις, οδηγεί τα μυρμήγκια σε πιο ευθείες διαδρομές και τα βοηθά να φτάνουν ταχύτερα στην πηγή τροφής. Σε χαμηλή συγκέντρωση, η απόδοση βελτιώθηκε κατά περίπου 28% σε κάθε επαναλαμβανόμενη επίσκεψη, ενώ σε μέτρια συγκέντρωση η βελτίωση έφτασε έως και 38%. Αντίθετα, υψηλές συγκεντρώσεις δεν παρουσίασαν αντίστοιχη επίδραση.
Η βελτίωση αυτή δεν σχετίζεται με αυξημένη κινητικότητα αλλά με καλύτερη κατεύθυνση. Τα μυρμήγκια δεν κινούνταν πιο γρήγορα, αλλά ακολουθούσαν λιγότερο περίπλοκες διαδρομές, γεγονός που δείχνει ότι είχαν απομνημονεύσει αποτελεσματικότερα τη θέση της τροφής. Η επιστροφή στη φωλιά δεν επηρεάστηκε από την καφεΐνη.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η κυριαρχία της λευκής γαρίδας στην ελληνική αγορά και τα ευρήματα για απαγορευμένες ουσίες – Έλεγχοι σε 96 δείγματα
Η ίδια έρευνα δίνει ιδιαίτερη έμφαση σε μια διαφορετική πρακτική αξιοποίηση της καφεΐνης. Αντί να χρησιμοποιείται ως απωθητικό, μπορεί να ενσωματωθεί σε δολώματα με εντομοκτόνο, με στόχο να αυξήσει την αποτελεσματικότητα της καταπολέμησης. Η καφεΐνη φαίνεται ότι μπορεί να προσελκύει περισσότερα μυρμήγκια στο δόλωμα, να αυξάνει την κατανάλωσή του και να ενισχύει τη μεταφορά του δηλητηρίου μέσα στην αποικία πριν αυτή αντιληφθεί τον κίνδυνο. Με τον τρόπο αυτό, ενδέχεται να βελτιώνεται η συνολική απόδοση των μεθόδων ελέγχου.
Για τον καταναλωτή, τα δεδομένα αυτά δείχνουν ότι η καφεΐνη δεν αποτελεί αποτελεσματικό μέσο απομάκρυνσης των μυρμηγκιών από το σπίτι καθώς η χρήση της, μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένη δραστηριότητα των εντόμων στον χώρο, αλλά ενδέχεται να αξιοποιηθεί ως εργαλείο ενίσχυσης των δολωμάτων σε μελλοντικές εφαρμογές ελέγχου.
Η πρακτική αντιμετώπιση βασίζεται κυρίως στον περιορισμό των συνθηκών που ευνοούν την παρουσία τους. Η απομάκρυνση των πηγών τροφής αποτελεί βασικό βήμα. Οι επιφάνειες πρέπει να καθαρίζονται συστηματικά, τα τρόφιμα να αποθηκεύονται σε κλειστά δοχεία και τα απορρίμματα να απομακρύνονται χωρίς καθυστέρηση. Παράλληλα, απαιτείται διακοπή των διαδρομών που χρησιμοποιούν τα μυρμήγκια, καθώς καθοδηγούνται από φερομόνες. Ο καθαρισμός με ζεστό νερό και σαπούνι συμβάλλει στην εξουδετέρωση αυτών των ιχνών. Και η σφράγιση πιθανών εισόδων μειώνει τη διείσδυση στον χώρο. Σε αυτό το πλαίσιο μπορούν να χρησιμοποιηθούν απλά υλικά ως φραγμοί. Η χρήση ταλκ αποτελεί μία από τις πρακτικές που εφαρμόζονται σε οικιακό επίπεδο, καθώς μπορεί να περιορίσει τη διέλευση των μυρμηγκιών σε σημεία εισόδου. Τα δολώματα παραμένουν η βασική μέθοδος αντιμετώπισης. Είναι σχεδιασμένα ώστε οι εργάτριες να μεταφέρουν μικρές ποσότητες δηλητηρίου στη φωλιά, επιτρέποντας τη σταδιακή διάχυσή του στην αποικία. Η δράση τους είναι αργή και απαιτεί συνέπεια στη χρήση.
Οικιακές λύσεις όπως μείγματα ζάχαρης και βόρακα χρησιμοποιούνται με παρόμοια λογική, αλλά ενέχουν κινδύνους, ιδιαίτερα σε περιβάλλοντα με παιδιά ή κατοικίδια. Η αποτελεσματικότητά τους εξαρτάται από τη σωστή δοσολογία και το είδος του μυρμηγκιού. Εναλλακτικά, χρησιμοποιούνται ουσίες που επηρεάζουν την οσφρητική καθοδήγηση των εντόμων, όπως λεμόνι ή ξύδι, καθώς και υλικά που λειτουργούν ως φυσικά εμπόδια, όπως αλάτι, κιμωλία και δάφνη. Αιθέρια έλαια, όπως μέντα και κανέλα, αξιοποιούνται επίσης, ενώ κατακάθια καφέ ή πιπέρι μπορεί να επηρεάσουν τη συμπεριφορά τους χωρίς σταθερή αποτελεσματικότητα. Σε περιπτώσεις έντονης παρουσίας ή ύπαρξης φωλιάς στον εσωτερικό χώρο, απαιτείται επαγγελματική παρέμβαση.
Σύνδεσμος για την επιστημονική δημοσίευση https://www.cell.com/iscience/fulltext/S2589-0042(24)01157-X?_returnURL=https%3A%2F%2Flinkinghub.elsevier.com%2Fretrieve%2Fpii%2FS258900422401157X%3Fshowall%3Dtrue
