Τι σημαίνει πραγματικά ο όρος γαλακτωματοποιητής στις ετικέτες και πότε σχετίζεται με ζωική ή φυτική προέλευση στα τρόφιμα της αγοράς
Κατά τη διάρκεια της νηστείας δημιουργείται η εντύπωση ότι οι επιλογές είναι περιορισμένες, κυρίως όταν κάποιος αρχίζει να διαβάζει ετικέτες. Μπισκότα, φυτικές κρέμες, μαύρες σοκολάτες, μαγιονέζες χωρίς αυγό, spreads με ελαιόλαδο ή ξηρούς καρπούς και γενικά προϊόντα που δεν περιέχουν εμφανώς ζωικά συστατικά, συχνά γράφουν «γαλακτωματοποιητές». Αυτό αρκεί για να δημιουργηθεί σύγχυση και να απορριφθούν χωρίς δεύτερη σκέψη. Στην πράξη, η σύγχυση αυτή βασίζεται σε παρεξήγηση.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Συναγερμός για τα μολυσμένα έτοιμα γεύματα: Επεκτείνεται η ανάκληση σε δεκάδες κωδικούς και σε ΟΛΑ τα μεγάλα σούπερ μάρκετ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Απορρυπαντικά: Αυτά είναι τα προϊόντα που χρησιμοποιούμε στο σπίτι και αντί να μας προστατεύουν κάνουν τα μικρόβια πιο ανθεκτικά
Η λέξη «γαλακτωματοποιητής» δεν έχει σχέση με το γάλα ως πρώτη ύλη. Προέρχεται από το «γαλάκτωμα», που είναι ένα σύστημα όπου δύο ουσίες που κανονικά δεν αναμειγνύονται, όπως το νερό και το λίπος, καταφέρνουν να συνυπάρξουν σε σταθερή μορφή. Οι γαλακτωματοποιητές χρησιμοποιούνται για να δημιουργήσουν και να διατηρήσουν αυτή τη δομή. Σε μικροσκοπικό επίπεδο, διασπούν τη μία φάση σε μικκύλια, τα κατανέμουν μέσα στην άλλη και εμποδίζουν την επανασυγκόλληση. Χωρίς αυτούς, πολλά προϊόντα θα διαχωρίζονταν σε στρώσεις ή θα είχαν ασταθή υφή.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κολονοσκόπηση: Σοβαρές λοιμώξεις σχετίζονται με μολυσμένα ενδοσκόπια – Σε εξέλιξη ομαδικές αγωγές
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μαγιά με αυξημένα υπολείμματα φυτοφαρμάκων διανεμήθηκε σε ζαχαροπλαστεία και βιομηχανίες τροφίμων
Οι ουσίες αυτές μπορεί να προέρχονται από δύο βασικές πηγές. Από τη μία πλευρά υπάρχουν γαλακτωματοποιητές που προκύπτουν από βιολογικά υλικά, δηλαδή αυγό, γάλα ή ζωικά λίπη. Από την άλλη υπάρχουν αυτοί που συντίθενται από λιπαρά οξέα ή παράγωγά τους, τα οποία στις περισσότερες περιπτώσεις προέρχονται από φυτικά έλαια. Η λεκιθίνη, για παράδειγμα, είναι φωσφολιπίδιο που χρησιμοποιείται ευρέως και προέρχεται συνήθως από σόγια ή ηλίανθο. Τα μονο- και διγλυκερίδια λιπαρών οξέων χρησιμοποιούνται για να δώσουν κρεμώδη υφή, ενώ ουσίες όπως το κόμμι ξανθάνης βοηθούν στη σταθεροποίηση μειγμάτων όπως τα dressings.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αρνί… πολυτελείας: Προς 12€ στον παραγωγό και έως και 18€ στον πάγκο!
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μεγάλη Εβδομάδα και Πάσχα: Τι να φας και τι να αποφύγεις αν έχεις διαβήτη ή μεταβολικές διαταραχές
Το κρίσιμο σημείο είναι ότι η ονομασία “γαλακτωματοποιητές” στην ετικέτα δεν αποκαλύπτει την προέλευση. Ένας γαλακτωματοποιητής μπορεί να είναι πλήρως φυτικός ή να έχει παραχθεί από ζωικό λίπος και να εμφανίζεται με τον ίδιο ακριβώς τρόπο. Η επισήμανση συνήθως περιορίζεται σε έναν κωδικό ή μια γενική περιγραφή και δεν διευκρινίζει την πρώτη ύλη. Αυτό σημαίνει ότι η αξιολόγηση δεν μπορεί να βασιστεί μόνο στη λέξη «γαλακτωματοποιητής», αλλά χρειάζεται να εξεταστεί το συγκεκριμένο είδος.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Λάθος συναγερμός για τις κοτομπουκιές – Ήταν μολυσμένος με μόλυβδο ο εξοπλισμός του εργαστηρίου αναλύσεων
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κλιμακώνεται η υπόθεση με τα τοξικά ποτήρια γνωστής εταιρείας, που πωλήθηκαν και στην Ελλάδα – Νέα επικαιροποίηση από το RASFF
Η αντίληψη που συναντάται συχνά, ακόμη και από προσωπικό καταστημάτων, ότι κάθε προϊόν με γαλακτωματοποιητές δεν είναι νηστίσιμο, δεν στηρίζεται σε πραγματικά δεδομένα. Πρόκειται για γενίκευση που αγνοεί τον τρόπο παραγωγής αυτών των ουσιών. Στην αγορά, λόγω κόστους και διαθεσιμότητας, η πλειονότητα των γαλακτωματοποιητών που χρησιμοποιούνται σε τέτοιου τύπου προϊόντα προέρχεται από φυτικές πηγές. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι πολλά από τα τρόφιμα που απορρίπτονται αυτόματα θα μπορούσαν να καταναλωθούν χωρίς να παραβιάζεται η νηστεία, εφόσον δεν περιέχουν άλλες ζωικές πρώτες ύλες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μολυσμένα ψάρια προκάλεσαν επιδημία οπισθορχίασης με 51 κρούσματα – Σποραδική παρουσία του O. felineus σε Ευρώπη και Ελλάδα
Αν ένα προϊόν περιέχει γαλακτωματοποιητή που προέρχεται από αυγό, γάλα ή ζωικό λίπος, τότε δεν μπορεί να θεωρηθεί νηστίσιμο. Αν όμως ο γαλακτωματοποιητής βασίζεται σε λιπαρά οξέα φυτικής προέλευσης ή σε συνθετικές ενώσεις που δεν σχετίζονται με ζωικά συστατικά, τότε δεν υπάρχει ζήτημα. Το πρόβλημα είναι ότι αυτή η πληροφορία σπάνια δίνεται ξεκάθαρα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Οι τροφές που μας δίνουν περισσότερο ασβέστιο από το γιαούρτι
Το αποτέλεσμα είναι ότι η τελική απόφαση μεταφέρεται στον καταναλωτή χωρίς να του παρέχονται όλα τα απαραίτητα στοιχεία. Όποιος θέλει απόλυτη βεβαιότητα πρέπει είτε να επιλέγει προϊόντα που δηλώνουν ρητά φυτική προέλευση είτε να αποφεύγει κατηγορίες τροφίμων όπου η πληροφορία δεν είναι διαφανής. Όποιος κινηθεί πιο πρακτικά, αποδεχόμενος το πώς λειτουργεί η βιομηχανία τροφίμων, θα διαπιστώσει ότι τα περισσότερα από αυτά τα προϊόντα είναι στην πράξη συμβατά με τη νηστεία, ακόμη κι αν η ετικέτα δεν το δηλώνει με σαφήνεια.
