Η Ελλάδα παρουσιάζει το υψηλότερο ποσοστό υπέρβαρων και παχύσαρκων παιδιών και εφήβων στην Ευρώπη
Η παχυσαρκία αυξήθηκε ραγδαία τα τελευταία χρόνια μεταξύ των παιδιών και των εφήβων και πλέον αποτελεί τη βασική μορφή κακής θρέψης μεταξύ των παιδιών ηλικίας 5 με 19 ετών σε όλο τον κόσμο, μπροστά από τον υποσιτισμό, προειδοποίησε η Unicef σε έκθεσή της που δημοσιεύθηκε σήμερα. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), η «κακή θρέψη» (malnutrition) δεν αναφέρεται μόνο στην έλλειψη, αλλά και στο πλεόνασμα ή την ανισορροπία ενέργειας/ θρεπτικών συστατικών.
«Σήμερα όταν μιλάμε για κακή θρέψη δεν αναφερόμαστε πλέον μόνο σε παιδιά που παρουσιάζουν ελλιπές βάρος», σχολίασε η επικεφαλής της Unicef Κάθριν Ράσελ. «Η παχυσαρκία είναι ένα πρόβλημα που μας απασχολεί ολοένα και περισσότερο και το οποίο μπορεί να έχει επιπτώσεις στην υγεία και την ανάπτυξη των παιδιών», πρόσθεσε.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τι απάντησε η μεγάλη ελληνική εταιρεία για το ξένο σώμα στα κατεψυγμένα λαχανικά μετά το δημοσίευμα του cibum
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αυτά είναι τα πρόσθετα τροφίμων που αυξάνουν τον κίνδυνο θανάτου – Νέα μελέτη σε 187.000 ενήλικες
«Οι υπερεπεπεξεργασμένες τροφές αντικαθιστούν συνεχώς τα φρούτα, τα λαχανικά και την πρωτεΐνη σε μια περίοδο που η διατροφή διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο στη σωματική και νοητική ανάπτυξη των παιδιών και στην ψυχική τους υγεία», εξήγησε η Ράσελ.
Με βάση τα στοιχεία που συγκέντρωσε η Unicef από περισσότερες από 190 χώρες κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το ποσοστό των υποσιτισμένων παιδιών ηλικίας 5 με 19 ετών έχει μειωθεί από σχεδόν 13% που ήταν το 2000 σε 9,2% το 2022. Αντιθέτως το ποσοστό παχυσαρκίας την ίδια περίοδο αυξήθηκε από 3% σε 9,4%.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αποσύρεται ελληνική και άλλες σαλάτες από τα ψυγεία μεγάλου σούπερ μάρκετ – Ένοχα τα αγγούρια που είναι τίγκα στα φυτοφάρμακα!
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κρατικοί έλεγχοι εντόπισαν σαλμονέλα σε χαλβά – Άμεση ανάκληση
Τα επίπεδα της παχυσαρκίας ξεπερνούν αυτά του υποσιτισμού σε όλες τις περιοχές του κόσμου εκτός της υποσαχάριας Αφρικής και της νότιας Ασίας.
Αν και ο υποσιτισμός εξακολουθεί να αποτελεί αιτία σοβαρής ανησυχίας για τα παιδιά κάτω των 5 ετών στις περισσότερες χώρες με χαμηλό ή μεσαίο εισόδημα, το ποσοστό των υπέρβαρων και παχύσαρκων παιδιών αυξάνει μεταξύ των παιδιών σχολικής ηλικίας και των εφήβων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επικίνδυνο βακτήριο μόλυνε ολόκληρη μονάδα παραγωγής τυριών και οδήγησε σε μαζική ανάκληση – Το παρόδοξο με τη διαχείριση των παραπόνων
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Λαθραίο κρέας και ανεπαρκείς έλεγχοι – Η Βρετανία αντιμέτωπη με τεράστια κρίση ασφάλειας τροφίμων
Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία, ένα στα πέντε παιδιά ηλικίας 5 με 19 ετών παγκοσμίως – 391 εκατομμύρια—είναι υπέρβαρα.
Εξάλλου μεγάλη άνοδο σημείωσε και η πιο σοβαρή μορφή του αυξημένου βάρους, η παχυσαρκία, η οποία συνδέεται με σοβαρές μεταβολικές διαταραχές, όπως ο διαβήτης, αλλά και με κάποιους καρκίνους ενώ συχνά προκαλεί ψυχολογικά προβλήματα, όπως χαμηλή αυτοεκτίμηση, άγχος και κατάθλιψη. Το 2022 το 8% (163 εκατ. ) των παιδιών αυτής της ηλικιακής ομάδας ήταν παχύσαρκο, έναντι του 3% το 2000.
«Αποτυχία της κοινωνίας»
Βασική αιτία για την τάση αυτή είναι το τοξικό περιβάλλον που δημιουργεί η βιομηχανία των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων και «οι πρακτικές της που είναι αντίθετες στην ηθική» και έχουν ως βασικό στόχο το κέρδος, κατήγγειλε η Unicef. Τα παιδιά «βομβαρδίζονται από το ανθυγιεινό διατροφικό μάρκετινγκ», ακόμη και στο σχολείο όπου εκτίθενται σε ζαχαρούχα ποτά και υπερεπεξεργασμένα σνακ φτωχά σε θρεπτικά συστατικά, δήλωσε η Κάθριν Σατς, μία από τις συντάκτριες της έκθεσης.
Προϊόντα τα οποία συχνά είναι λιγότερο ακριβά από τα φρέσκα φρούτα και λαχανικά ή τις πρωτεΐνες και τα οποία σιγά σιγά εισέρχονται στο οικογενειακό τραπέζι. Αλλά η Unicef επιμένει: το φταίξιμο δεν είναι των παιδιών ούτε των οικογενειών τους, κάνοντας λόγο για «αποτυχία της κοινωνίας».
Η υπηρεσία του ΟΗΕ καταρρίπτει και τον «μύθο» για την άθληση: «είναι αδύνατο να αποφευχθούν οι επιπτώσεις που έχει στην υγεία» η κακή διατροφή «μόνο μέσω της σωματικής δραστηριότητας».
«Επείγον»
Ιστορικά τα μεγαλύτερα ποσοστά υπέρβαρων και παχύσαρκων παιδιών παρατηρούνται στις ανεπτυγμένες χώρες. Για παράδειγμα το ποσοστό παραμένει υψηλό στη Χιλή (27%) ή στις ΗΠΑ (21%).
Όμως από το 2000 το χάσμα μεταξύ πλούσιων και φτωχών χωρών έχει μειωθεί, με τα ποσοστά παχυσαρκίας να εκτοξεύονται σε ορισμένα νησιά του Ειρηνικού, όπου τα εισαγόμενα αντικαθιστούν τα παραδοσιακά προϊόντα, όπως για παράδειγμα στο Νιούε (38%), τις Νήσους Κουκ (37%) και το Ναούρου (33%).
Σε ορισμένες χώρες μάλιστα συνυπάρχουν υποσιτισμός και παχυσαρκία. Για παράδειγμα σε κάποιες περιοχές όπου υπάρχει ανθρωπιστική κρίση, όπου οι μεγάλες εταιρείες τροφίμων «προσφέρουν μεγάλες ποσότητες πρόχειρου φαγητού» για να προωθήσουν την εικόνα τους και όπου τα παιδιά που πεινούν δεν έχουν πρόσβαση παρά σε τρόφιμα βλαβερά για την υγεία τους, κατήγγειλε η Σατς.
«Υπάρχει επείγουσα ανάγκη για πολιτικές που θα βοηθήσουν τους γονείς και τους φροντιστές να έχουν πρόσβαση σε θρεπτικά και υγιεινά τρόφιμα», υποστήριξε η Ράσελ.
Η UNICEF κάλεσε τις κυβερνήσεις να εφαρμόσουν δεσμευτικά μέτρα, όπως περιορισμούς στη διαφήμιση, φόρους στα ζαχαρούχα ποτά και τα ανθυγιεινά τρόφιμα, καλύτερη διατροφική σήμανση στα τρόφιμα και πολιτικές για τον αναπροσανατολισμό του αγροδιατροφικού συστήματος προς την παραγωγή φρέσκων προϊόντων.
Η Ελλάδα παρουσιάζει το υψηλότερο ποσοστό υπέρβαρων και παχύσαρκων παιδιών και εφήβων στην Ευρώπη
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΠΟΥ, Η Ελλάδα είναι η 2η χώρα με τα υψηλότερα ποσοστά υπερβαρότητας και παχυσαρκίας σε παιδιά 5-9 ετών, ενώ την ίδια στιγμή, κατέχει μία θλιβερή πρωτιά στον εφηβικό πληθυσμό. Σχεδόν 2 στα 5 παιδιά κάτω των 14 ετών έχουν υπερβάλλον σωματικό βάρος, ένα νούμερο που αντιστοιχεί σε περίπου 600.000 παιδιά στη χώρα.
Όσον αφορά στις συμπεριφορές που σχετίζονται με τη διαχείριση του σωματικού βάρους στην παιδική και εφηβική ηλικία, υπάρχουν πολλές μελέτες που τις εξετάζουν. Μία από αυτές είναι η παράλειψη του πρωινού η οποία επανειλημμένα έχει συνδεθεί με υπερβαρότητα. Τα πιο πρόσφατα δεδομένα από τη διαχρονική μελέτη COSI του ΠΟΥ για την παιδική παχυσαρκία δείχνουν ότι περισσότερα από τα μισά παιδιά στην Ελλάδα ηλικίας 7-9 ετών δεν καταναλώνουν καθημερινά πρωινό. Η αξία του πρωινού γεύματος και τα οφέλη του για την υγεία στο πλαίσιο μιας υγιεινής διατροφής έχουν γνωστοποιηθεί μέσα από ποικίλες καμπάνιες και δράσεις ενημέρωσης.
Γιατί όμως τα παιδιά στη χώρα μας παραλείπουν το πρωινό;
Για πολλές δεκαετίες, τα μέτρα πρόληψης και διαχείρισης της παιδικής παχυσαρκίας έριχναν το βάρος της αλλαγής στην οικογένεια και το άτομο. Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, η προσοχή στρέφεται στο κατά πόσο το περιβάλλον και οι συνθήκες στις οποίες ζούμε και μεγαλώνουν τα παιδιά μας, μπορούν να αλλάξουν ή να διαμορφωθούν κατάλληλα. Το ζήτημα αυτό αναδεικνύει και η φετινή Παγκόσμια Ημέρα της Παχυσαρκίας με κεντρικό μήνυμα “από το άτομο στο σύστημα”. Οι οικονομικές προκλήσεις με τις οποίες έρχεται αντιμέτωπη η σύγχρονη ελληνική οικογένεια είναι τεράστιες και επηρεάζουν άμεσα όχι μόνο την ποσότητα των τροφίμων αλλά και την ποιότητα της διατροφής μικρών και μεγάλων όπως και το σωματικό τους βάρος. Στις τελευταίες εκτιμήσεις του Παγκόσμιου Παρατηρητηρίου Παχυσαρκίας αποτυπώνεται ξεκάθαρα αυτή η πραγματικότητα. Συγκεκριμένα, έως το 2035, περίπου 9 στα 10 παιδιά με υπερβαρότητα και παχυσαρκία θα προέρχονται από χώρες χαμηλού ή μεσαίου κοινωνικοοικονομικού επιπέδου. Το γεγονός αυτό υπογραμμίζει την ανάγκη να έρθουμε πιο κοντά στις ευάλωτες ομάδες.
Δεδομένα του Προγράμματος ΔΙΑΤΡΟΦΗ
Από την έναρξη του σχολικού έτους 2023-2024 τα στοιχεία δείχνουν ότι μόλις το 61% των μικρότερων μαθητών κατανάλωνε πρωινό σε καθημερινή βάση, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό μειωνόταν στο 45% στους εφήβους. Επιπλέον, 14% των εφήβων δεν κατανάλωνε καθόλου πρωινό, σε αντίθεση με μόλις το 6% των μικρότερων μαθητών.
Αναφορικά με τη σχέση της κατανάλωσης του πρωινού με το σωματικό βάρος των μαθητών, φάνηκε ότι περίπου 40% των μαθητών με υπερβάλλον σωματικό βάρος δεν κατανάλωνε πρωινό σε καθημερινή βάση. Μάλιστα, περίπου 20% των μαθητών με υπερβαρότητα φάνηκε να μην καταναλώνει καθόλου πρωινό, ενώ η αντίστοιχη εκτίμηση για τους μαθητές με παχυσαρκία ανήλθε στο 33%.
Η πραγματικότητα είναι πως μόνο προλαμβάνοντας την παιδική παχυσαρκία, μπορούμε να διασφαλίσουμε την υγεία των παιδιών τώρα αλλά και στο μέλλον.
Η Εθνική Δράση κατά της Παιδικής Παχυσαρκίας είναι ένα πρόγραμμα του Υπουργείου Υγείας, σε συνεργασία με την UNICEF, με στόχος την πρόληψη και την αντιμετώπιση της παιδικής παχυσαρκίας, μέσα από την καλλιέργεια υγιεινών διατροφικών συνηθειών και την ενίσχυση της σωματικής δραστηριότητας.
Το πρόγραμμα απευθύνεται σε παιδιά 0-17 ετών και τις οικογένειές τους, παρέχοντας:
-Δωρεάν διατροφική παρακολούθηση από διαιτολόγους – διατροφολόγους
-Συμβουλευτικές υπηρεσίες από παιδιάτρους
-Εκπαιδευτικά προγράμματα σε σχολεία
-Δωρεάν πρόσβαση σε αθλητικές δραστηριότητες
Μάθετε περισσότερα στο https://paxisarkiakaipaidi.gov.gr και γίνετε μέρος της
