Πώς η σύνθεση των ταμπλετών, το πρόγραμμα πλύσης και η κατάσταση της συσκευής επηρεάζουν την πιθανότητα να μείνουν υπολείμματα στα σκεύη
Στα κοινωνικά δίκτυα κυκλοφορούν βίντεο που προειδοποιούν ότι μετά από κάθε πλύσιμο στο πλυντήριο πιάτων μένουν αόρατα υπολείμματα απορρυπαντικού πάνω σε πιάτα, ποτήρια και μαχαιροπήρουνα, τα οποία στη συνέχεια καταναλώνονται μαζί με το φαγητό. Τα βίντεο αυτά συνήθως στοχεύουν στην προώθηση εναλλακτικών προϊόντων, υποσχόμενα ότι τα “οικολογικά” απορρυπαντικά δεν αφήνουν υπολείμματα. Όμως το ερώτημα παραμένει: είναι πραγματικά τόσο ανησυχητικό το θέμα ή πρόκειται για υπερβολή;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Flying Tiger: Ποτήρια με βαρέα μέταλλα και παιχνίδια με κίνδυνο πνιγμού – Αλλεπάλληλες ανακλήσεις προϊόντων σε όλη την Ευρώπη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται πάνω από 1,4 εκ. συσκευασίες απορρυπαντικών για τα ρούχα – Ενδέχεται να περιέχουν βακτήρια που προκαλούν λοιμώξεις
Για να δώσει απάντηση σε αυτό το ερώτημα, το ιταλικό περιοδικό ενημέρωσης και προστασίας των καταναλωτών, «il Salvagente», πραγματοποίησε δοκιμή σε διαπιστευμένο εργαστήριο, με στόχο να μετρήσει τυχόν υπολείμματα ανιοντικών και μη ιοντικών τασιενεργών πάνω στις επιφάνειες των σκευών μετά από έναν κύκλο πλυσίματος σε οικιακό πλυντήριο πιάτων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελλάδα: Ανάκληση κρέμας προσώπου από την αγορά, λόγω υπέρβασης ορίου phenoxyethanol
Στο πείραμα χρησιμοποιήθηκαν δύο διαφορετικά απορρυπαντικά, το Pril tab και το Finish gel, και για κάθε προϊόν εκτελέστηκαν δύο κύκλοι πλύσης, ένας κανονικός και ένας γρήγορος. Ο φορτίο περιλάμβανε πιάτα από κεραμικό, ποτήρια από γυαλί και πλαστικά πιάτα, όλα κατάλληλα για πλυντήριο. Μετά το τέλος του κύκλου, κάθε σκεύος τοποθετήθηκε σε λουτρό με 500 ml αποσταγμένο νερό σε θερμοκρασία 40–50 °C για 15 λεπτά, με χειροκίνητη και κυκλική ανάδευση ώστε να βραχεί όλη η επιφάνεια. Το νερό συλλέχθηκε και αναλύθηκε στο εργαστήριο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανάκληση φθηνού δημοφιλούς κατεψυγμένου ψαριού – Το μισό ήταν… νερό! Δείτε φωτογραφία
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελλάδα: Πρόστιμα σε DECATHLON, COSMOS SPORΤ, MANGO ΚΑΙ ALE για παραβάσεις των κανόνων ΔΙΕΠΥΥ
Τα ανιοντικά τασιενεργά μετρήθηκαν με τη μέθοδο του μπλε μεθυλενίου, όπου ο σχηματισμός χρωματικού συμπλόκου εξάγεται με χλωροφόρμιο και η ένταση του χρώματος μετράται σε μήκος κύματος 660 nm. Η ίδια λογική ακολουθήθηκε και για τα μη ιοντικά τασιενεργά, με τη μέτρηση του συμπλόκου με θειοκυανικό κοβάλτιο στα 620 nm. Ως όρια αναφοράς χρησιμοποιήθηκαν οι πίνακες του ιταλικού προεδρικού διατάγματος 31/2001 για τα όρια των ανιοντικών τασιενεργών στο πόσιμο νερό, όπου το όριο είναι 0,2 mg/l (200 μg/l). Για τα μη ιοντικά, καθώς δεν υπάρχει νομικό όριο, υιοθετήθηκε το ίδιο όριο ως προληπτικό κριτήριο, ώστε ακόμη και υπό πιο αυστηρές συνθήκες εξαγωγής να μην υπερβαίνεται το όριο πόσιμου νερού.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σοβαρός κίνδυνος τροφικής δηλητηρίασης από σαρδέλες σε κονσέρβα – Άμεση απόσυρση από τα ράφια των σούπερ μάρκετ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ποια πολύ γνωστή σοκολάτα «κέρδισε» την πρώτη θέση (και με διαφορά) για τη «Μειωμένη Συσκευασία της Χρονιάς 2025»;
Τα αποτελέσματα της δοκιμής, σύμφωνα με το δημοσίευμα, δείχνουν ότι δεν επιβεβαιώνεται η ανησυχία που προβάλλουν τα βίντεο στα social media. Παρόλα αυτά, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η χρήση των προϊόντων “όλα σε ένα”, δηλαδή των ταμπλετών που περιέχουν απορρυπαντικό, λαμπρυντικό και άλλα πρόσθετα, μπορεί να αυξήσει την πιθανότητα να μείνουν υπολείμματα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελληνικό μέλι: Τι αποκαλύπτει εκτενής εργαστηριακή ανάλυση του ΕΚΠΑ σε 282 δείγματα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Διακοπές ρεύματος: Πόση ώρα αντέχουν τα τρόφιμα που συνήθως έχουμε στο ψυγείο μας χωρίς να αλλοιωθούν; (πίνακας)
Ο χημικός Φαμπρίτσιο Ζάγο, ιδρυτής του Ecobiocontrol, εξηγεί ότι στις παραδοσιακές συσκευές το λαμπρυντικό και το αλάτι δοσολογούνται ξεχωριστά, επιτρέποντας στη μηχανή να απελευθερώνει την ποσότητα που απαιτείται ανά φάση πλύσης. Αντίθετα, οι ταμπλέτες “2-in-1” ή “5-in-1” έχουν σταθερή δόση, ανεξάρτητα από το φορτίο, το πρόγραμμα ή τη σκληρότητα του νερού. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε υπερδοσολογία τασιενεργών, που σε κάποιες περιπτώσεις δεν απομακρύνονται πλήρως στο τελικό ξέβγαλμα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανάκληση βιταμινών λόγω υπερβολικής παρουσίας βιταμίνης Α – Σοβαρός κίνδυνος τοξικότητας
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ψωμί του τοστ: Γιατί γίνεται πιο υγιεινό όταν το καταψύχετε;
Ο ίδιος αναφέρει ότι η ποσότητα τασιενεργών στα παραδοσιακά απορρυπαντικά κυμαίνεται γύρω στο 3%, ενώ στις πολυλειτουργικές φόρμουλες μπορεί να φτάσει έως και το 8% για να εξασφαλίσει αποτελεσματικότητα σε κάθε συνθήκη πλύσης. Αυτή η επιλογή, όμως, αυξάνει την πιθανότητα να παραμείνει ποσότητα απορρυπαντικού στις επιφάνειες, ειδικά όταν το σύστημα ξεβγάλματος δεν είναι απολύτως αποδοτικό. Επιπλέον, ο ίδιος επισημαίνει ότι το τελευταίο ξέβγαλμα περιλαμβάνει μια μικρή ποσότητα λαμπρυντικού για να διευκολύνει το στέγνωμα. Όταν όμως η ποσότητα αυτή είναι υπερβολική ή ενσωματωμένη στην ταμπλέτα, η πλήρης απομάκρυνση γίνεται δυσκολότερη.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλείται αλεύρι λόγω παρουσίας εντόμων
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πόσα ωμέγα-3 χρειάζεστε πραγματικά καθημερινά για την καρδιά και τον εγκέφαλο;
Οι κίνδυνοι για την υγεία
Οι πιθανές συνέπειες από υπολείμματα απορρυπαντικού στα πιάτα είναι κυρίως ερεθιστικές και αισθητηριακές: σε μεγαλύτερες ποσότητες μπορεί να προκαλέσουν δυσάρεστη γεύση στα τρόφιμα, ερεθισμό στο στόμα ή στο στομάχι, ιδιαίτερα σε ευαίσθητα άτομα και παιδιά, ενώ τα ποτήρια και τα σκεύη μπορεί να δείχνουν λιπαρά ή θαμπά και να έχουν ιριδίζουσες ανταύγειες που υποδηλώνουν ανεπαρκές ξέβγαλμα. Σε ακραίες περιπτώσεις, αν υπάρχει πολύ μεγάλο υπόλειμμα, μπορεί να επιδεινωθούν αλλεργικές αντιδράσεις ή να εμφανιστούν γαστρεντερικά ενοχλήματα, ειδικά σε όσους είναι πιο ευαίσθητοι σε χημικές ουσίες. Επίσης, η συχνή έκθεση σε υπολείμματα απορρυπαντικών μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό του δέρματος ή των βλεννογόνων σε άτομα με ευαισθησία, ενώ η αίσθηση έντονου αρώματος στα πλυμένα σκεύη μπορεί να είναι ένδειξη ότι το πλύσιμο δεν ήταν πλήρες και ότι έχουν παραμείνει χημικά κατάλοιπα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αβοκάντο: Σε ποιο στάδιο ωρίμανσης είναι πιο υγιεινό;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το πολύ γνωστό προϊόν περιποίησης μαλλιών που αναδείχθηκε το χειρότερο σε εργαστηριακό τεστ, λόγω επικίνδυνων ουσιών
Πώς θα καταλάβετε ότι έχει μείνει απορρυπαντικό στα σκεύη
Ένα πρακτικό τεστ που χρησιμοποιείται συχνά από επαγγελματίες είναι η “δοκιμή του ποτηριού”: αν, κοιτάζοντας ένα ποτήρι στο φως μετά το πλύσιμο, εμφανίζονται ιώδεις ή μπλε ανταύγειες, αυτό μπορεί να υποδηλώνει παρουσία λαμπρυντικού ή τασιενεργών που δεν έχουν ξεπλυθεί πλήρως.
Για να εξασφαλιστεί ένα “καθαρό” πλύσιμο, ο ειδικός προτείνει να μην υπερβαίνουμε τη συνιστώμενη δόση. Περισσότερο απορρυπαντικό δεν σημαίνει καλύτερο πλύσιμο. Η υπερβολική δόση είναι πιο δύσκολο να απομακρυνθεί στο ξέβγαλμα και μπορεί να παραμείνει σε γυαλί και πλαστικό. Επίσης, τα γρήγορα ή “eco” προγράμματα χρησιμοποιούν λιγότερο νερό και συντομότερο ξέβγαλμα, γεγονός που μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο υπολειμμάτων όταν χρησιμοποιούνται συμπυκνωμένα απορρυπαντικά ή πολυλειτουργικές ταμπλέτες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μπορεί μια τροφική δηλητηρίαση να προκαλέσει καρδιακή προσβολή; Μελέτη αποκαλύπτει την αλήθεια
Η κατάσταση της συσκευής παίζει επίσης σημαντικό ρόλο: βρώμικα φίλτρα, φραγμένοι εκτοξευτήρες ή ελαττωματικά ακροφύσια μειώνουν την αποτελεσματικότητα του ξεβγάλματος. Η τακτική συντήρηση βοηθά να αποφεύγεται το πρόβλημα. Τέλος, ένας έντονος “άρωμα” στα πλυμένα πιάτα δεν είναι ένδειξη καθαριότητας, αλλά μπορεί να υποδεικνύει υπολείμματα χημικών. Τα σωστά ξεπλυμένα σκεύη δεν θα πρέπει να έχουν έντονη οσμή.
Συμπερασματικά, σύμφωνα με τη δοκιμή, οι ταμπλέτες “όλα σε ένα” είναι βολικές και αποτελεσματικές και δεν φαίνεται να αφήνουν υπολείμματα, εφόσον χρησιμοποιούνται σε πλήρεις κύκλους και σε καλή κατάσταση η συσκευή. Το απορρυπαντικό σε μορφή gel είναι χρήσιμο για μικρότερα φορτία ή λιγότερο βρώμικα σκεύη, καθώς μπορεί να δοσολογηθεί ανάλογα με την ανάγκη.
Φωτογραφία άρθρου Shutterstock
