Η διάρκεια της άσκησης δεν είναι ο μόνος παράγοντας που καθορίζει την αντίδραση του οργανισμού, καθώς νέα έρευνα δείχνει ότι η ένταση μπορεί να αλλάξει δραματικά τον τρόπο με τον οποίο το αίμα μεταφέρει πρωτεΐνες και μεταβολίτες σε ολόκληρο το σώμα. Μόλις έξι σπριντ διάρκειας 30 δευτερολέπτων, με μέγιστη προσπάθεια, προκάλεσαν άμεσες μεταβολές σε σχεδόν το ένα τέταρτο των πρωτεϊνών που μετρήθηκαν στο αίμα, ενώ 90 λεπτά συνεχόμενης ποδηλασίας μέτριας έντασης επηρέασαν λιγότερο από το 0,25% των ίδιων πρωτεϊνών. Η διαφορά δεν περιορίστηκε στις πρωτεΐνες. Η σύντομη, πολύ έντονη άσκηση προκάλεσε μεταβολές σε περισσότερους από 200 μεταβολίτες, ενώ αυξήθηκαν γρήγορα πρωτεΐνες που συμμετέχουν στην ανάπτυξη των αγγείων, στην αναδιαμόρφωση των ιστών και στην ορμονική σηματοδότηση. Οι ερευνητές εξέτασαν παράλληλα τι συνέβαινε όταν ανθρώπινα λιποκύτταρα εκτίθεντο σε αίμα που είχε ληφθεί αμέσως μετά τα σπριντ και διαπίστωσαν εκτεταμένες αλλαγές στη δραστηριότητα των γονιδίων τους, μεταξύ άλλων στον τρόπο με τον οποίο επεξεργάζονταν καύσιμα, ανταποκρίνονταν στις ορμόνες και αντιλαμβάνονταν τη διαθεσιμότητα θρεπτικών συστατικών.
Πολύ διαφορετική αντίδραση του οργανισμού
Η σύγκριση με τη μέτρια άσκηση έδειξε ότι ο οργανισμός δεν αντιδρά απλώς περισσότερο όταν η άσκηση διαρκεί περισσότερο, αλλά διαφορετικά όταν η ένταση αυξάνεται. Στην περίπτωση της μέτριας ποδηλασίας, οι άμεσες μεταβολές στο αίμα ήταν πολύ μικρότερες και ορισμένες από τις σημαντικότερες αλλαγές δεν εμφανίστηκαν παρά περίπου τρεις ώρες μετά την ολοκλήρωση της άσκησης. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονταν αυξήσεις λιπαρών οξέων και πρωτεϊνών που προέρχονται από το ήπαρ και συνδέονται με τις απαιτήσεις άσκησης αντοχής.
Αντίθετα, τα έξι σπριντ των 30 δευτερολέπτων προκάλεσαν άμεση και πολύ ευρύτερη μοριακή αντίδραση. Μέρος των πρωτεϊνών που εμφανίστηκαν γρήγορα στην κυκλοφορία φαίνεται ότι δεν παράχθηκε εκείνη τη στιγμή από τα κύτταρα, αλλά προέκυψε μέσω μιας διαδικασίας κατά την οποία τμήματα πρωτεϊνών που βρίσκονται ήδη στην επιφάνεια των κυττάρων αποκόπτονται και απελευθερώνονται στο αίμα. Με αυτόν τον τρόπο, η έντονη άσκηση μπορεί να λειτουργεί ως εξαιρετικά γρήγορο σήμα επικοινωνίας μεταξύ διαφορετικών ιστών.
Η συγκεκριμένη διαδικασία έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον επειδή οι ουσίες που απελευθερώνονται στην κυκλοφορία μετά την άσκηση μπορούν να μεταφέρουν πληροφορίες από έναν ιστό σε έναν άλλο. Οι ερευνητές εξέτασαν επομένως όχι μόνο τι αλλάζει στο αίμα, αλλά και πώς τα συστατικά του αίματος μπορούν να επηρεάσουν άλλους ιστούς, με το λιπώδες κύτταρο να παρουσιάζει πολύ εντονότερες αλλαγές μετά την έκθεση σε αίμα από έντονη άσκηση σε σχέση με το αίμα μετά από μέτρια ποδηλασία.
Για να εξετάσουν κατά πόσο οι συγκεκριμένες μοριακές αλλαγές συνδέονται με την υγεία, οι ερευνητές συνέκριναν τις πρωτεΐνες που μεταβάλλονταν μετά την άσκηση με δεδομένα υγείας από περισσότερους από 53.000 ανθρώπους που συμμετέχουν στη βάση δεδομένων UK Biobank. Η ανάλυση έδειξε ότι αρκετές από τις πρωτεΐνες που επηρεάζονται από την άσκηση συνδέονται με χαμηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακών και μεταβολικών παθήσεων.
Ιδιαίτερα έντονη ήταν η διαφορά για την παχυσαρκία, τον διαβήτη τύπου 2 και άλλες μεταβολικές διαταραχές. Από τις 33 πρωτεΐνες που συνδέθηκαν με χαμηλότερο κίνδυνο νόσησης, οι 32 μεταβλήθηκαν μετά τα σπριντ, ενώ μόλις τρεις επηρεάστηκαν από τη μέτρια άσκηση. Περισσότερο από το ένα τέταρτο αυτών των πρωτεϊνών συνδέθηκε επίσης με πιο αργή βιολογική γήρανση. Οι συσχετίσεις αυτές δεν αποδεικνύουν ότι τα συγκεκριμένα σήματα προκαλούν από μόνα τους μειωμένο κίνδυνο ασθενειών, δείχνουν όμως ότι η ένταση της άσκησης μπορεί να αποτελεί σημαντικό παράγοντα για τις μοριακές προσαρμογές που συνδέονται με τη μεταβολική υγεία.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο Cell Reports Medicine.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Έλεγχοι τροφίμων: Νέα διαδικασία για τις ενστάσεις των μικρών επιχειρήσεων
- Διατροφικές οδηγίες στις ΗΠΑ: Στα δικαστήρια η νέα διατροφική πολιτική για κρέας και γαλακτοκομικά
- Κουνούπια στην Ευρώπη – 429 κρούσματα του ιού του Δυτικού Νείλου μέσα στο 2026
- Τι κερδίζει ο οργανισμός από την τακτική κατανάλωση εσπεριδοειδών
- Παράνομες εισαγωγές τροφίμων στην ΕΕ – Τι αποκάλυψε μεγάλη έρευνα στην Ιταλία
- Οι Ευρωπαίοι δείχνουν μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στις νέες τεχνολογίες τροφίμων – Νέα ευρήματα
