Η κατανάλωση ψαριών θεωρείται βασικό στοιχείο μιας ισορροπημένης διατροφής, όμως η σχέση της με τη μακροχρόνια υγεία ενδέχεται να διαφοροποιείται ανάλογα με το είδος που επιλέγουμε και τον τρόπο με τον οποίο έχει υποστεί επεξεργασία. Αυτό προκύπτει από μεγάλη ιαπωνική μελέτη, στην οποία συμμετείχαν 90.944 ενήλικες και η παρακολούθηση διήρκεσε κατά μέσο όρο 20,8 χρόνια. Οι ερευνητές εξέτασαν τη συνολική κατανάλωση ψαριών και θαλασσινών, τα προϊόντα με προσθήκη αλατιού, τα είδη που είναι πλούσια σε ωμέγα-3 λιπαρά οξέα και τη σχέση τους με τη συνολική θνησιμότητα, καθώς και με θανάτους από καρδιαγγειακά και αγγειακά εγκεφαλικά νοσήματα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μελαμίνη στα σκεύη τροφίμων: Τα νέα ευρήματα που ανοίγουν ξανά τον φάκελο της ασφάλειάς της
Η έρευνα δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό The Journal of Nutrition και ανέλυσε δεδομένα από την Ιαπωνική Προοπτική Μελέτη των Κέντρων Δημόσιας Υγείας. Οι συμμετέχοντες ήταν ηλικίας 40 έως 69 ετών κατά την αρχική ένταξή τους και περιλάμβαναν 42.150 άνδρες και 48.794 γυναίκες. Κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης καταγράφηκαν 26.976 θάνατοι, γεγονός που επέτρεψε στους επιστήμονες να εξετάσουν τη σχέση διαφορετικών διατροφικών επιλογών με συγκεκριμένες αιτίες θανάτου σε βάθος χρόνου.
Ποια ψάρια συνδέθηκαν με χαμηλότερη θνησιμότητα
Η ανάλυση έδειξε ότι η σχέση μεταξύ της κατανάλωσης ψαριών και θαλασσινών και της θνησιμότητας δεν ήταν ίδια στα δύο φύλα. Στις γυναίκες, η μέτρια κατανάλωση ψαριών και θαλασσινών συσχετίστηκε με χαμηλότερη συνολική θνησιμότητα, με την ευνοϊκότερη συσχέτιση να καταγράφεται στην τέταρτη από τις πέντε ομάδες κατανάλωσης. Η συγκεκριμένη ομάδα αντιστοιχούσε σε πρόσληψη περίπου 100 γραμμαρίων την ημέρα. Σε σύγκριση με την ομάδα χαμηλότερης κατανάλωσης, ο σχετικός κίνδυνος θανάτου ήταν κατά 8% χαμηλότερος. Οι ερευνητές, ωστόσο, δεν προτείνουν τα 100 γραμμάρια ως καθολικά ιδανική ποσότητα, καθώς πρόκειται για παρατηρησιακά δεδομένα που δεν αποδεικνύουν σχέση αιτίας και αποτελέσματος.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πότε μια ανάρτηση influencer για συμπληρώματα διατροφής γίνεται παραπλανητική διαφήμιση;
Πιο συγκεκριμένα αποτελέσματα καταγράφηκαν για τα ψάρια που είναι πλούσια σε ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, όπως ο σολομός, οι σαρδέλες και το σκουμπρί. Στις γυναίκες, η υψηλότερη κατανάλωση αυτής της κατηγορίας συνδέθηκε με χαμηλότερη συνολική θνησιμότητα και χαμηλότερη θνησιμότητα από αγγειακά εγκεφαλικά νοσήματα. Στην ομάδα με την υψηλότερη πρόσληψη, ο σχετικός κίνδυνος θανάτου από αγγειακά εγκεφαλικά νοσήματα ήταν περίπου 19% χαμηλότερος σε σύγκριση με την ομάδα με τη χαμηλότερη πρόσληψη. Η ανάλυση έδειξε επίσης αντίστοιχη τάση για τους θανάτους από καρδιαγγειακά νοσήματα.
Για τους άνδρες, η συνολική κατανάλωση ψαριών και θαλασσινών δεν παρουσίασε σαφή συσχέτιση με τη συνολική θνησιμότητα. Διαφορετική εικόνα προέκυψε όταν οι ερευνητές εξέτασαν τα ψάρια και θαλασσινά χωρίς προσθήκη αλατιού. Σε αρκετές από τις ομάδες υψηλότερης κατανάλωσης, ο κίνδυνος θανάτου από αγγειακά εγκεφαλικά νοσήματα ήταν χαμηλότερος σε σχέση με την ομάδα που κατανάλωνε τις μικρότερες ποσότητες. Στην τέταρτη ομάδα, για παράδειγμα, η σχετική μείωση ήταν περίπου 23%. Η συσχέτιση δεν ακολουθούσε, ωστόσο, μια απολύτως σταθερή πορεία σε όλες τις ομάδες κατανάλωσης.
Ο ρόλος του αλατιού και τα όρια της έρευνας
Η διάκριση ανάμεσα στα αλατισμένα και στα μη αλατισμένα προϊόντα αποτέλεσε σημαντικό μέρος της ανάλυσης. Οι ερευνητές εξέτασαν προϊόντα όπως αλατισμένα ή αποξηραμένα ψάρια και αυγά ψαριών, αλλά και επιλογές χωρίς προσθήκη αλατιού, στις οποίες περιλαμβάνονταν ορισμένα επεξεργασμένα προϊόντα και κονσερβοποιημένος τόνος. Τα μη αλατισμένα θαλασσινά αντιστοιχούσαν στο 77,3% της συνολικής κατανάλωσης θαλασσινών των συμμετεχόντων, ενώ τα ψάρια πλούσια σε ωμέγα-3 αποτελούσαν το 39,2%.
Η υψηλή πρόσληψη νατρίου συνδέεται με αυξημένη αρτηριακή πίεση και καρδιαγγειακό κίνδυνο. Για τον λόγο αυτό, οι επιστήμονες εξέτασαν αν η αφαίρεση των αλατισμένων προϊόντων από την ανάλυση άλλαζε τις συσχετίσεις. Τα αποτελέσματα στους άνδρες ήταν σαφέστερα για τα μη αλατισμένα ψάρια και θαλασσινά, αλλά η μελέτη δεν απέδειξε ότι η περιεκτικότητα σε αλάτι εξηγεί από μόνη της τη διαφορά. Αντίστοιχα, η πρόσληψη ωμέγα-3 λιπαρών οξέων θαλάσσιας προέλευσης συνδέθηκε στις γυναίκες με χαμηλότερη συνολική και καρδιαγγειακή θνησιμότητα, ενώ δεν καταγράφηκε αντίστοιχη συσχέτιση με τη συνολική θνησιμότητα στους άνδρες.
Για την αξιολόγηση της διατροφής, οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν ερωτηματολόγιο συχνότητας κατανάλωσης τροφίμων με 138 είδη τροφίμων και ποτών, το οποίο περιλάμβανε 19 κατηγορίες ψαριών και θαλασσινών. Οι ερευνητές έλαβαν υπόψη παράγοντες όπως η ηλικία, ο δείκτης μάζας σώματος, το κάπνισμα, η κατανάλωση αλκοόλ, η φυσική δραστηριότητα, το ιατρικό ιστορικό και η πρόσληψη νατρίου.
Υπάρχουν, ωστόσο, περιορισμοί που δεν επιτρέπουν να μετατραπούν τα αποτελέσματα σε βέβαιες διατροφικές συστάσεις. Η διατροφή καταγράφηκε σε μία χρονική στιγμή, επομένως δεν ήταν δυνατό να αποτυπωθούν με ακρίβεια οι αλλαγές στις συνήθειες των συμμετεχόντων κατά τις επόμενες δύο δεκαετίες. Επιπλέον, δεν αξιολογήθηκε η έκθεση σε πιθανούς ρύπους των θαλασσινών, ενώ δεν αποκλείεται να επηρέασαν τα αποτελέσματα και άλλοι παράγοντες που δεν καταγράφηκαν πλήρως. Η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι η επιλογή ενός συγκεκριμένου ψαριού προλαμβάνει τα εγκεφαλικά επεισόδια ή παρατείνει τη ζωή, αλλά αναδεικνύει τη σημασία της εξέτασης των διαφορετικών ειδών και των μεθόδων επεξεργασίας τους.
Πηγή: Fujimaki M. et al. (2026), “Different Fish Types Are Differentially Associated with All-Cause and Cause-Specific Mortality in the Japan Public Health Center–Based Prospective Study”, The Journal of Nutrition, 156, 101772. https://doi.org/10.1016/j.tjnut.2026.101772
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Εκατοντάδες κρούσματα σαλμονέλωσης από μολυσμένες ντομάτες – Ασθενείς σε 4 διαφορετικές χώρες
- Βενέτης: «Καμπάνα» της Περιφέρειας Αττικής για παραβάσεις στο υποκατάστημα του Αεροδρομίου Αθηνών
- Πασίγνωστη αεροπορική εταιρεία κόβει πτήσεις και… αποζημιώσεις λόγω κρίσης – «Ξεκρέμαστοι» χιλιάδες επιβάτες
- Το έντομο που αν σε τσιμπήσει μπορεί να σε κάνει αλλεργικό στο κρέας
- Τι γυρεύουν οι κολοσσοί Microsoft και OpenAI στη σοκολάτα που κάνει ντεμπούτο τον Δεκέμβρη;
- Τελικά έφταιγε ο CEO ή φταίνε οι τιμές; – Κολοσσός σοκολάτας ανακαλύπτει ότι οι συνεχείς ανατιμήσεις έχουν …πικρή γεύση
- Νέο πρόστιμο στα Public: 4.000 ευρώ για ελλιπή ενημέρωση καταναλωτών
- Στο στόχαστρο Nestlé και Unilever για παραπλανητικούς ισχυρισμούς υγείας σε δημοφιλή προϊόντα
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Εκατοντάδες κρούσματα σαλμονέλωσης από μολυσμένες ντομάτες – Ασθενείς σε 4 διαφορετικές χώρες
- Βενέτης: «Καμπάνα» της Περιφέρειας Αττικής για παραβάσεις στο υποκατάστημα του Αεροδρομίου Αθηνών
- Πασίγνωστη αεροπορική εταιρεία κόβει πτήσεις και… αποζημιώσεις λόγω κρίσης – «Ξεκρέμαστοι» χιλιάδες επιβάτες
- Το έντομο που αν σε τσιμπήσει μπορεί να σε κάνει αλλεργικό στο κρέας
- Τι γυρεύουν οι κολοσσοί Microsoft και OpenAI στη σοκολάτα που κάνει ντεμπούτο τον Δεκέμβρη;
- Τελικά έφταιγε ο CEO ή φταίνε οι τιμές; – Κολοσσός σοκολάτας ανακαλύπτει ότι οι συνεχείς ανατιμήσεις έχουν …πικρή γεύση
- Νέο πρόστιμο στα Public: 4.000 ευρώ για ελλιπή ενημέρωση καταναλωτών
- Στο στόχαστρο Nestlé και Unilever για παραπλανητικούς ισχυρισμούς υγείας σε δημοφιλή προϊόντα
