Ένα πειραματικό φάρμακο που αναπτύσσεται για την απώλεια βάρους έχει αρχίσει να χρησιμοποιείται από ανθρώπους που το προμηθεύονται από μη ελεγχόμενες διαδικτυακές αγορές, παρότι δεν έχει λάβει έγκριση για χρήση. Πρόκειται για τη ρετατρουτίδη, μια ουσία που βρίσκεται ακόμη υπό κλινική διερεύνηση και έχει προκαλέσει ενδιαφέρον λόγω της δράσης της σε τρεις ορμονικούς υποδοχείς που συμμετέχουν στη ρύθμιση της όρεξης και του μεταβολισμού. Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια εξέτασαν τις εμπειρίες που περιγράφουν άνθρωποι στο Reddit και εντόπισαν αναφορές συμπτωμάτων που διαφέρουν από εκείνα που κυριαρχούν στις κλινικές δοκιμές.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Έφοδος του ελληνικού FBI στην Pizza Fan για φοροδιαφυγή 25 εκατ. ευρώ – 9 συλλήψεις και κατασχέσεις άνω των 500.000 ευρώ
Η ανάλυση, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό JAMA Network Open, περιέλαβε 148.640 αναρτήσεις και σχόλια από 38.936 χρήστες, σε 27 διαδικτυακές κοινότητες σχετικές με τη ρετατρουτίδη, τα πεπτίδια και τη διαχείριση του σωματικού βάρους. Οι αναρτήσεις κάλυπταν την περίοδο από τον Μάιο του 2021 έως τον Δεκέμβριο του 2025. Με τη βοήθεια εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης, οι επιστήμονες εντόπισαν 13.589 χρήστες που περιέγραφαν προσωπική χρήση της ουσίας. Από αυτούς, 7.823 ανέφεραν τουλάχιστον ένα σύμπτωμα που μπορούσε να ταξινομηθεί με βάση την καθιερωμένη ιατρική ορολογία, αφού εξαιρέθηκαν οι αναφορές σε αναμενόμενα αποτελέσματα, όπως η απώλεια βάρους και η καταστολή της όρεξης.
Το παράδοξο της αυξημένης πείνας
Το εύρημα που ξεχώρισε ήταν η αυξημένη όρεξη, ένα σύμπτωμα που φαίνεται να αντιβαίνει στον σκοπό της ουσίας, η οποία αναπτύσσεται για να βοηθήσει στη ρύθμιση της πείνας και του σωματικού βάρους. Στις συζητήσεις καταγράφηκαν επίσης αναφορές για κόπωση, αυξημένη ενέργεια, έντονη επιθυμία για φαγητό, αϋπνία και αυξημένο καρδιακό ρυθμό. Οι χρήστες περιέγραφαν ακόμη μυϊκές ενοχλήσεις και άλλα συμπτώματα που ταξινομήθηκαν σε διαφορετικές κατηγορίες.
Συγκεκριμένα, η κόπωση αναφέρθηκε από το 15,2% των 7.823 χρηστών της αναλυτικής ομάδας, ενώ το 12,4% περιέγραψε αυξημένη ενέργεια. Η ναυτία εμφανίστηκε επίσης στις αναφορές, αλλά τα πεπτικά συμπτώματα δεν κυριάρχησαν με τον ίδιο τρόπο που έχουν καταγραφεί σε κλινικές δοκιμές της ρετατρουτίδης και σε συζητήσεις για άλλα φάρμακα αυτής της κατηγορίας.
Οι ερευνητές συνέκριναν περιγραφικά τα ευρήματα με προηγούμενη ανάλυση αναρτήσεων για τη σεμαγλουτίδη και την τιρζεπατίδη. Στις συζητήσεις για τη μη εγκεκριμένη ρετατρουτίδη εμφανίζονταν αναλογικά συχνότερα αναφορές που αφορούσαν την όρεξη, τη γενική κατάσταση, τους μυς, τον ύπνο και τον καρδιακό ρυθμό, ενώ στις αναρτήσεις για τα άλλα δύο φάρμακα κυριαρχούσαν περισσότερο η ναυτία, ο έμετος και οι διαταραχές της γαστρεντερικής λειτουργίας. Η σύγκριση, ωστόσο, ήταν περιγραφική και δεν αποδεικνύει ότι οι διαφορές οφείλονται στη φαρμακολογική δράση των ουσιών.
Γιατί η ρετατρουτίδη δεν είναι εγκεκριμένο φάρμακο
Η ρετατρουτίδη διαφέρει από τα ήδη γνωστά φάρμακα κατά της παχυσαρκίας επειδή ενεργοποιεί τρεις υποδοχείς, εκείνους του GLP-1, του GIP και της γλυκαγόνης. Η δράση αυτή έχει στόχο να επηρεάσει ταυτόχρονα την όρεξη, τη ρύθμιση της γλυκόζης και τον μεταβολισμό. Η ουσία έχει δείξει σημαντική απώλεια βάρους σε κλινικές μελέτες, αλλά εξακολουθεί να αξιολογείται σε δοκιμές φάσης 3, πριν εξεταστεί ενδεχόμενη έγκριση από τις αρμόδιες ρυθμιστικές αρχές. Το πρόβλημα είναι ότι ορισμένοι καταναλωτές προμηθεύονται προϊόντα που πωλούνται ως ρετατρουτίδη εκτός εγκεκριμένων φαρμακευτικών καναλιών. Τα προϊόντα αυτά μπορεί να φέρουν την ένδειξη ότι προορίζονται για ερευνητική χρήση και όχι για ανθρώπινη κατανάλωση. Η σύνθεση, η καθαρότητα και η πραγματική περιεκτικότητά τους δεν είναι δυνατό να επιβεβαιωθούν από τις αναρτήσεις, ενώ δεν μπορεί να διαπιστωθεί με βεβαιότητα ούτε αν οι χρήστες έλαβαν πράγματι τη συγκεκριμένη ουσία.
Αυτό αποτελεί βασικό περιορισμό της μελέτης. Οι αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης βασίζονται σε αυτοαναφορές, οι χρήστες δεν αποτελούν αντιπροσωπευτικό δείγμα όλων όσοι ενδέχεται να χρησιμοποιούν το προϊόν και ορισμένοι μπορεί να λαμβάνουν ταυτόχρονα περισσότερα από ένα μη εγκεκριμένα πεπτίδια. Επομένως, οι ερευνητές δεν μπορούν να υπολογίσουν πόσο συχνά εμφανίζονται τα συμπτώματα στον συνολικό πληθυσμό χρηστών ούτε να αποδείξουν ότι προκλήθηκαν από τη ρετατρουτίδη.
Η έρευνα δείχνει, πάντως, πώς η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τον εντοπισμό πιθανών σημάτων ασφάλειας σε μεγάλους όγκους δημόσιων αναρτήσεων. Οι συγγραφείς επισημαίνουν ότι τέτοιες ενδείξεις μπορούν να κατευθύνουν περαιτέρω έρευνα, αλλά χρειάζονται ανεξάρτητη επιβεβαίωση με αξιόπιστα κλινικά και φαρμακολογικά δεδομένα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Ελλάδα: Κύμινο με απαγορευμένο φυτοφάρμακο 290% πάνω από το όριο – Εντοπίστηκε εγκαίρως από τις Αρχές
- 24χρονος κουρέας πέθανε από αναφυλακτικό σοκ μετά από γλυκό – Το πόρισμα της ιατροδικαστικής έρευνας
- Χυμός πορτοκαλιού 100%: Ανακαλούνται εκατοντάδες μπουκάλια – Ο μικροβιολογικός κίνδυνος που οδήγησε στην απόσυρση
- Μάλγαρα: Πρόστιμο 3.000€ για μισό τόνο σκόρδα – Ξεπέρασε την εκτιμώμενη αξία του φορτίου
- Ασφάλεια τροφίμων: 4.425 ειδοποιήσεις στην ΕΕ από την αρχή του 2026 – Πάνω από 100 την εβδομάδα
- Lidl: Ανάκληση ψαριού σε 3 ευρωπαϊκές χώρες λόγω επικίνδυνου βακτηρίου
