Μια διατροφή που δίνει ιδιαίτερη θέση στα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, τα μούρα, τους ξηρούς καρπούς, τα όσπρια, τα ψάρια, τα δημητριακά ολικής άλεσης, το ελαιόλαδο και τα πουλερικά φαίνεται να συνδέεται με βραδύτερες δομικές αλλαγές στον εγκέφαλο καθώς περνούν τα χρόνια. Σε νέα μελέτη, οι άνθρωποι που ακολουθούσαν πιο πιστά τη διατροφή MIND εμφάνισαν μικρότερη απώλεια φαιάς ουσίας και μικρότερη αύξηση των κοιλιών του εγκεφάλου, με την ισχυρότερη διαφορά να αντιστοιχεί σε περίπου 2,5 χρόνια βραδύτερης γήρανσης του εγκεφάλου. Η MIND είναι ένα διατροφικό πρότυπο που δημιουργήθηκε συνδυάζοντας στοιχεία της μεσογειακής διατροφής με τη δίαιτα DASH, η οποία έχει σχεδιαστεί με έμφαση στη διατροφή που συμβάλλει στον έλεγχο της αρτηριακής πίεσης. Δεν πρόκειται απλώς για μια δίαιτα που περιορίζει συγκεκριμένες θερμίδες ή υδατάνθρακες. Δίνει έμφαση σε συγκεκριμένες ομάδες τροφίμων που θεωρούνται σημαντικές για την καρδιαγγειακή και εγκεφαλική υγεία, ενώ περιορίζει το βούτυρο και τη μαργαρίνη, το κόκκινο κρέας, τα τυριά, τα γλυκά και τα τηγανητά έτοιμα γεύματα.
Τι συνέβη στη φαιά ουσία μέσα σε 12 χρόνια
Η μελέτη βασίστηκε σε 1.647 μεσήλικες και μεγαλύτερους ενήλικες από τη μελέτη Framingham Heart Study Offspring. Η μέση ηλικία τους στην έναρξη της αξιολόγησης ήταν περίπου 60 έτη. Οι ερευνητές αξιολόγησαν τη διατροφή των συμμετεχόντων με ερωτηματολόγια συχνότητας κατανάλωσης τροφίμων και χρησιμοποίησαν επαναλαμβανόμενες μαγνητικές τομογραφίες εγκεφάλου για να παρακολουθήσουν τις αλλαγές στη δομή του οργάνου. Η παρακολούθηση των απεικονιστικών δεδομένων έφτασε κατά διάμεσο όρο τα 12,3 χρόνια. Με την πάροδο του χρόνου, όπως αναμενόταν, καταγράφηκε μείωση του συνολικού όγκου του εγκεφάλου, της φαιάς και της λευκής ουσίας, καθώς και του ιππόκαμπου. Παράλληλα αυξήθηκε ο όγκος των κοιλιών, των κοιλοτήτων δηλαδή που περιέχουν εγκεφαλονωτιαίο υγρό και τείνουν να διευρύνονται καθώς χάνεται εγκεφαλικός ιστός. Η διαφορά εντοπίστηκε στον ρυθμό αυτών των αλλαγών. Για κάθε αύξηση κατά 3 μονάδες στη βαθμολογία MIND, η απώλεια φαιάς ουσίας ήταν κατά 0,279 κυβικά εκατοστά τον χρόνο μικρότερη. Οι ερευνητές υπολόγισαν ότι αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 20% μικρότερη ηλικιακή μεταβολή της φαιάς ουσίας, ισοδύναμη με περίπου 2,5 χρόνια βραδύτερης δομικής γήρανσης του εγκεφάλου κατά την περίοδο παρακολούθησης.
Παρόμοια εικόνα καταγράφηκε στις κοιλίες του εγκεφάλου. Η υψηλότερη βαθμολογία MIND συνδέθηκε με βραδύτερη αύξηση του συνολικού όγκου τους, μια διαφορά που οι ερευνητές υπολόγισαν ότι αντιστοιχεί περίπου σε ένα έτος βραδύτερης γήρανσης. Οι συγκεκριμένες μετρήσεις δεν σημαίνουν ότι κάποιος που ακολουθεί τη MIND «γυρίζει πίσω» τον εγκέφαλό του κατά 2,5 χρόνια. Πρόκειται για στατιστική αντιστοίχιση του μεγέθους της διαφοράς στον ρυθμό των δομικών αλλαγών και όχι για μέτρηση πραγματικής αναστροφής της γήρανσης.
Τα μούρα και τα πουλερικά ξεχώρισαν
Οι ερευνητές εξέτασαν επίσης ξεχωριστά τις ομάδες τροφίμων που περιλαμβάνει η MIND. Η μεγαλύτερη κατανάλωση μούρων συνδέθηκε με βραδύτερη αύξηση του όγκου των κοιλιών, ενώ η κατανάλωση πουλερικών συνδέθηκε τόσο με βραδύτερη διεύρυνση των κοιλιών όσο και με μικρότερη απώλεια φαιάς ουσίας. Αντίθετα, η υψηλότερη κατανάλωση γλυκών συνδέθηκε με ταχύτερη αύξηση του όγκου των κοιλιών και μεγαλύτερη απώλεια όγκου στον ιππόκαμπο. Τα τηγανητά έτοιμα γεύματα συνδέθηκαν επίσης με μεγαλύτερη μείωση του όγκου του ιππόκαμπου.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι τροφές όπως τα μούρα, που είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικές ενώσεις, και οι πηγές πρωτεΐνης υψηλής ποιότητας μπορεί να συμβάλλουν στη μείωση του οξειδωτικού στρες και της βλάβης των νευρικών κυττάρων. Για τα τηγανητά έτοιμα γεύματα επισημαίνουν αντίθετα τον πιθανό ρόλο των λιγότερο ευνοϊκών λιπαρών, των προϊόντων προχωρημένης γλυκοζυλίωσης και μηχανισμών που σχετίζονται με φλεγμονή και αγγειακή βλάβη. Πρόκειται όμως για πιθανούς μηχανισμούς και όχι για αιτίες που αποδεικνύονται από τη συγκεκριμένη μελέτη.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και ένα εύρημα που δεν ταίριαξε απόλυτα με την εικόνα της MIND. Η μεγαλύτερη κατανάλωση δημητριακών ολικής άλεσης συνδέθηκε σε ορισμένες αναλύσεις με ταχύτερη απώλεια φαιάς ουσίας και όγκου του ιππόκαμπου, ενώ η μεγαλύτερη κατανάλωση τυριού συνδέθηκε με ορισμένες ευνοϊκότερες δομικές μεταβολές. Οι ερευνητές δεν αντιμετωπίζουν αυτά τα αποτελέσματα ως απόδειξη ότι τα δημητριακά ολικής άλεσης επιβαρύνουν τον εγκέφαλο ή ότι το τυρί τον προστατεύει. Τέτοιες μεμονωμένες συσχετίσεις μπορούν να επηρεάζονται από άλλες διατροφικές και κοινωνικοδημογραφικές παραμέτρους.
Δεν αποδεικνύεται ότι η διατροφή προκάλεσε τις αλλαγές
Η μελέτη έχει σημαντικό πλεονέκτημα τη μακρά παρακολούθηση και τις επαναλαμβανόμενες μαγνητικές τομογραφίες, αλλά παραμένει παρατηρητική. Αυτό σημαίνει ότι καταγράφει συσχετίσεις και δεν μπορεί να αποδείξει ότι η MIND ήταν η αιτία για τον βραδύτερο ρυθμό των εγκεφαλικών αλλαγών. Οι άνθρωποι που είχαν υψηλότερη βαθμολογία MIND διέφεραν και σε άλλα χαρακτηριστικά. Ήταν συχνότερα γυναίκες και απόφοιτοι πανεπιστημίου, ενώ είχαν μικρότερη πιθανότητα να καπνίζουν ή να έχουν παχυσαρκία. Επίσης παρουσίαζαν μικρότερη συχνότητα ορισμένων παραγόντων που επηρεάζουν την υγεία του εγκεφάλου, όπως ο διαβήτης τύπου 2, η υπέρταση και η καρδιαγγειακή νόσος. Αυτές οι διαφορές δυσκολεύουν τον διαχωρισμό της επίδρασης της ίδιας της διατροφής από τη συνολική εικόνα του τρόπου ζωής. Οι ερευνητές δεν μπορούσαν επίσης να αποκλείσουν πλήρως ήπια γνωστική διαταραχή κατά την πρώτη μαγνητική τομογραφία, αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης ή την επίδραση γενετικών παραγόντων. Επιπλέον, οι συμμετέχοντες ήταν κατά κύριο λόγο λευκοί, επομένως δεν είναι βέβαιο ότι τα αποτελέσματα μπορούν να γενικευθούν στον ίδιο βαθμό σε όλους τους πληθυσμούς.
Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι τα αποτελέσματα ενισχύουν την πιθανότητα η MIND να αποτελεί ένα διατροφικό πρότυπο που σχετίζεται με πιο αργές δομικές αλλαγές στον εγκέφαλο. Ειδικοί που σχολίασαν τη μελέτη τόνισαν, ωστόσο, ότι δεν μπορεί να εξαχθεί αιτιώδης σχέση από τα συγκεκριμένα δεδομένα και ότι χρειάζονται μακροχρόνιες παρεμβατικές μελέτες για να διαπιστωθεί αν η αλλαγή της διατροφής μπορεί πράγματι να επιβραδύνει τη γήρανση του εγκεφάλου.
Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Journal of Neurology, Neurosurgery & Psychiatry.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Αποκάλυψη Cibum: Η Κομισιόν αλλάζει τους κανόνες για τα παιχνίδια: Στο στόχαστρο BPA, φαινόλη και Lilial
- Ανακαλείται σάλτσα ντομάτας λόγω πιθανής παρουσίας θραυσμάτων γυαλιού
- Η κλιματική αλλαγή δηλητηριάζει τις καλλιέργειες με μυκοτοξίνες που αλλάζουν το DNA και καταστέλλουν το ανοσοποιητικό – Τα πιο ευάλωτα τρόφιμα (πίνακας)
- Τροφική δηλητηρίαση από σταφυλόκοκκο: Ο αόρατος εχθρός στα χέρια μας, η τοξίνη που «επιζεί» στο μαγείρεμα και ο εφιάλτης των ασταμάτητων εμετών
- Ανακαλείται κακάο μάρκας που πωλείται και στην Ελλάδα – Εντοπίστηκε υπέρβαση ορίου για επικίνδυνες ουσίες
- Braun: Αποσύρει διαφημιστικό ισχυρισμό για δημοφιλή συσκευή που πωλείται και στην Ελλάδα, μετά από παρέμβαση Αρχής Ανταγωνισμού (φωτογραφία)
- 5 θάνατοι από το «σαρκοφάγο» βακτήριο που προκαλεί σοβαρή λοίμωξη μέσω μιας απλής πληγής – Η προειδοποίηση των αρχών
- 48 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους και 7 έμειναν τυφλοί από νοθευμένο αλκοόλ – Μπορούμε να καταλάβουμε αν ένα ποτό είναι νοθευμένο;
