Η εξαιρετικά χαμηλή μολυσματική δόση του βακτηρίου ευνοεί την ταχεία εξάπλωσή του σε παιδικούς σταθμούς, σχολεία, δομές φιλοξενίας, νοσοκομεία
Μία από τις σημαντικότερες εξελίξεις των τελευταίων ετών στην αντιμετώπιση των βακτηριακών λοιμώξεων καταγράφεται στην έρευνα για τη σιγκέλλωση (Shigella), καθώς ένα νέο πειραματικό από του στόματος εμβόλιο παρουσίασε ποσοστό προστασίας 89% έναντι του βακτηρίου Shigella sonnei σε κλινική δοκιμή φάσης 2. Τα αποτελέσματα δημοσιεύθηκαν στην έγκριτη επιστημονική επιθεώρηση The Lancet Infectious Diseases και αποτελούν το πιο ενθαρρυντικό βήμα εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα προσπαθειών για την ανάπτυξη αποτελεσματικού εμβολίου.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελλάδα: Ανάκληση 41.951 οχημάτων Citroën, DS, Peugeot και Opel λόγω σοβαρού κινδύνου ατυχήματος – Τι πρέπει να κάνουν οι κάτοχοι
Η σιγκέλλωση αποτελεί μία από τις σημαντικότερες αιτίες βακτηριακής διάρροιας παγκοσμίως. Σύμφωνα με τα στοιχεία των ερευνητών, προκαλεί δεκάδες εκατομμύρια λοιμώξεις κάθε χρόνο και ευθύνεται για εκατοντάδες χιλιάδες θανάτους, πλήττοντας κυρίως παιδιά ηλικίας από ενός έως πέντε ετών. Στις Ηνωμένες Πολιτείες εκτιμάται ότι σημειώνονται περίπου 450.000 λοιμώξεις ετησίως, περισσότερες από 5.000 νοσηλείες και δεκάδες θάνατοι.
Το βακτήριο μεταδίδεται μέσω της κοπρανοστοματικής οδού, είτε από μολυσμένα τρόφιμα και νερό είτε μέσω άμεσης επαφής μεταξύ ανθρώπων. Η εξαιρετικά χαμηλή μολυσματική δόση –αρκούν ακόμη και περίπου δέκα βακτηριακά κύτταρα για να προκληθεί λοίμωξη– ευνοεί την ταχεία εξάπλωσή του σε παιδικούς σταθμούς, σχολεία, δομές φιλοξενίας, νοσοκομεία και άλλους χώρους όπου η υγιεινή των χεριών δεν εφαρμόζεται επαρκώς.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η συνεχώς αυξανόμενη αντοχή του βακτηρίου στα αντιβιοτικά. Πρόσφατη ανάλυση του Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC), η οποία εξέτασε σχεδόν 17.000 στελέχη Shigella, έδειξε ότι τα εκτενώς ανθεκτικά (Extensively Drug-Resistant – XDR) στελέχη αυξήθηκαν από σχεδόν μηδενικά επίπεδα πριν από μία δεκαετία στο 8,5% έως το 2023. Τα στελέχη αυτά εμφανίζουν αντοχή σε πέντε διαφορετικές κατηγορίες από του στόματος αντιβιοτικών, περιορίζοντας σημαντικά τις διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές και αυξάνοντας τον κίνδυνο σοβαρής νόσησης.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η ανάπτυξη ενός αποτελεσματικού εμβολίου αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Το υποψήφιο εμβόλιο WRSs2 είναι ένα ζωντανό εξασθενημένο εμβόλιο, το οποίο χρησιμοποιεί αποδυναμωμένη μορφή του βακτηρίου ώστε να ενεργοποιήσει το ανοσοποιητικό σύστημα χωρίς να προκαλεί τη νόσο. Η μελέτη πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο ελεγχόμενου μοντέλου ανθρώπινης πρόκλησης λοίμωξης (Controlled Human Infection Model), μιας ερευνητικής προσέγγισης που επιτρέπει την άμεση αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας ενός εμβολίου υπό αυστηρές συνθήκες ασφαλείας. Στην κλινική δοκιμή συμμετείχαν 108 υγιείς εθελοντές ηλικίας 18 έως 49 ετών κατά την περίοδο από τον Οκτώβριο του 2022 έως τον Ιανουάριο του 2024. Από αυτούς, 73 ολοκλήρωσαν τη φάση της ελεγχόμενης έκθεσης στο βακτήριο.
Οι συμμετέχοντες που έλαβαν δύο δόσεις του WRSs2 εμφάνισαν προστασία 89% έναντι της λοίμωξης από Shigella sonnei σε σύγκριση με την ομάδα που έλαβε εικονικό φάρμακο (placebo). Το ποσοστό αυτό υπερβαίνει σημαντικά τα αποτελέσματα προηγούμενων προσπαθειών ανάπτυξης εμβολίων κατά της σιγκέλλωσης. Εκτός από τη σημαντική μείωση των λοιμώξεων, οι εμβολιασμένοι συμμετέχοντες που τελικά νόσησαν παρουσίασαν ηπιότερα συμπτώματα και απέβαλαν μικρότερες ποσότητες βακτηρίων με τα κόπρανα. Το εύρημα αυτό υποδηλώνει ότι το εμβόλιο ενδέχεται να περιορίζει όχι μόνο τη σοβαρότητα της νόσου αλλά και τη μετάδοση του παθογόνου στον πληθυσμό.
Όσον αφορά την ασφάλεια, οι ερευνητές αναφέρουν ότι ορισμένοι συμμετέχοντες εμφάνισαν παροδικές ανεπιθύμητες ενέργειες ήπιας έντασης, γεγονός που οδήγησε σε προσαρμογές του δοσολογικού σχήματος κατά τη διάρκεια της μελέτης. Ωστόσο, δεν καταγράφηκαν σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες που να σχετίζονται με το εμβόλιο, στοιχείο που ενισχύει το ευνοϊκό προφίλ ασφάλειάς του.
Η ανάπτυξη του WRSs2 αποτελεί προϊόν συνεργασίας πανεπιστημιακών, στρατιωτικών και κυβερνητικών ερευνητικών φορέων των Ηνωμένων Πολιτειών. Κεντρικό ρόλο είχε το Cincinnati Children’s Hospital Medical Center, με επικεφαλής τον παιδίατρο και ειδικό στις λοιμώξεις καθηγητή Robert Frenck, ενώ συμμετείχαν ακόμη η Emory University, το National Institute of Allergy and Infectious Diseases (NIAID), το Walter Reed Army Institute of Research, το Naval Medical Research Command και η Emmes Company.
Η χρηματοδότηση της μελέτης προήλθε κυρίως από τα National Institutes of Health (NIH), ενώ το πρόγραμμα υποστηρίχθηκε και από το Υπουργείο Άμυνας των Ηνωμένων Πολιτειών, αναδεικνύοντας τον καθοριστικό ρόλο της δημόσιας χρηματοδότησης στη μακροχρόνια έρευνα για λοιμώδη νοσήματα.
Παρά τα ιδιαίτερα ενθαρρυντικά αποτελέσματα, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι το WRSs2 δεν είναι ακόμη διαθέσιμο για κλινική χρήση ούτε έχει λάβει έγκριση κυκλοφορίας. Τα επόμενα βήματα περιλαμβάνουν μεγαλύτερες κλινικές δοκιμές σε πληθυσμούς υψηλού κινδύνου, κυρίως σε παιδιά που ζουν σε περιοχές όπου η σιγκέλλωση είναι ενδημική, καθώς και την αξιολόγηση της διάρκειας της προστασίας, της βέλτιστης δοσολογίας και της δυνατότητας κάλυψης και άλλων στελεχών του βακτηρίου.
Εφόσον τα επόμενα στάδια της κλινικής ανάπτυξης επιβεβαιώσουν τα σημερινά ευρήματα, το WRSs2 θα μπορούσε να αποτελέσει το πρώτο εγκεκριμένο εμβόλιο κατά της Shigella sonnei, προσφέροντας ένα ιδιαίτερα σημαντικό εργαλείο δημόσιας υγείας απέναντι σε ένα παθογόνο που παραμένει σημαντική αιτία σοβαρής διάρροιας και παιδικής θνησιμότητας σε πολλές περιοχές του κόσμου, ειδικά σε μια εποχή κατά την οποία η αυξανόμενη μικροβιακή αντοχή καθιστά ολοένα δυσκολότερη τη θεραπευτική αντιμετώπιση των λοιμώξεων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Ένας άνδρας νεκρός και μια γυναίκα που χαροπαλεύει από κεράσια – Οδηγίες για σωστό πλύσιμο και ασφαλή κατανάλωση του φρούτου
- Μεγάλη προσοχή! Σοβαρός κίνδυνος υποξίας από τις μάσκες θαλάσσης τύπου full face σε παιδιά – Αυστηρή προειδοποίηση των αρχών
- Σφουγγάρι κουζίνας: Φουλ σε βακτήρια ακόμη κι όταν δεν φαίνεται ή μυρίζει – Τι να κάνετε για να αποφύγετε τις επιπτώσεις στην υγεία
- Ποντίκια στο σπίτι: Γιατί δεν τα «πιάνουν» πλέον τα περισσότερα ποντικοφάρμακα; – Νέα μελέτη
- Lidl Fr: Ξύλο και σκηνές αλλοφροσύνης σε υποκαταστήματα για τα φθηνά κλιματιστικά (βίντεο)
- Προσοχή! Κι άλλη επικίνδυνη τοστιέρα πασίγνωστης μάρκας στα ελληνικά ράφια – Σοβαρός κίνδυνος ηλεκτροπληξίας (φωτο)
- Αγριόχορτα στον κήπο: Πώς θα τα εξολοθρεύσετε με μαγειρική σόδα
