Τα 14 πιο συχνά αυτοάνοσα και ποιοι διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο για κάθε ένα από αυτά

Τα αυτοάνοσα νοσήματα είναι χρόνιες παθήσεις κατά τις οποίες το ανοσοποιητικό σύστημα επιτίθεται λανθασμένα στον ίδιο τον οργανισμό και βρίσκονται σε άνοδο παγκοσμίως.

Το ανοσοποιητικό σύστημα προστατεύει το σώμα αναγνωρίζοντας και καταπολεμώντας ιούς, βακτήρια και άλλους βλαβερούς εισβολείς. Ωστόσο, μερικές φορές αυτό το σύστημα μπερδεύεται και επιτίθεται στον ίδιο τον οργανισμό, προκαλώντας αυτοάνοση πάθηση. Σύμφωνα με το Cleveland Clinic, υπάρχουν πάνω από 100 γνωστές αυτοάνοσες παθήσεις, οι οποίες μαζί επηρεάζουν εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίους.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η αλήθεια για το ψωμί του σήμερα: Νέα μελέτη προειδοποιεί και την Ελλάδα για τις τοξίνες που απειλούν την ασφάλεια και την ποιότητά του

Μια μελέτη του 2024 στο Journal of Clinical Investigation αναφέρει ότι περίπου 15 εκατομμύρια Αμερικανοί έχουν τουλάχιστον μία αυτοάνοση πάθηση, ενώ η Autoimmune Association εκτιμά ότι ο πραγματικός αριθμός μπορεί να φτάνει τα 50 εκατομμύρια, λόγω υποδιάγνωσης ή λανθασμένης διάγνωσης.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Νέα ανάκληση καρκινογόνας κουτάλας – Σύσταση να μην χρησιμοποιείται για οποιαδήποτε επαφή με τρόφιμα

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ακατάσχετοι εμετοί από τροφική δηλητηρίαση στους παίκτες ομάδας πριν από κρίσιμο αγώνα – Υποψίες για μολυσμένη σαλάτα

Ένα σημαντικό στοιχείο είναι ότι πάνω από το 75% των περιπτώσεων αυτοάνοσων παθήσεων αφορά γυναίκες. Αυτό οφείλεται πιθανώς σε ορμόνες, γενετικά χαρακτηριστικά και στο Χ χρωμόσωμα, το οποίο φέρει περισσότερα γονίδια που σχετίζονται με το ανοσοποιητικό σύστημα. Οι περισσότερες παθήσεις εμφανίζονται κατά τη διάρκεια της αναπαραγωγικής ηλικίας της γυναίκας, όταν το ανοσοποιητικό σύστημα είναι ιδιαίτερα ενεργό.

Οι αυτοάνοσες παθήσεις διαγιγνώσκονται όλο και συχνότερα, με αύξηση από το λύκο έως τις παθήσεις του θυρεοειδούς. Οι επιστήμονες θεωρούν ότι η αύξηση αυτή σχετίζεται με περιβαλλοντικούς παράγοντες (ρύπανση, χημικές ουσίες), αλλαγές στο μικροβίωμα του εντέρου, ιικές λοιμώξεις, άγχος, διατροφή και ύπνο.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σόγια: Τελικά προστατεύει ή προκαλεί καρκίνο του μαστού;

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το μυστικό των αρτοποιών για να ξαναζεστάνουμε το μπαγιάτικο ψωμί χωρίς να ξεραθεί

Οι πιο κοινές αυτοάνοσες παθήσεις

Παρά το γεγονός ότι κάθε πάθηση επηρεάζει διαφορετικά όργανα ή ιστούς, όλες έχουν κοινό στοιχείο τη χρόνια φλεγμονή που προκαλείται από λάθος ανοσολογική αντίδραση. Τα πρώιμα συμπτώματα μπορεί να είναι δυσδιάκριτα, όπως κόπωση, πόνος στις αρθρώσεις, εξανθήματα ή πεπτικά προβλήματα. Αν δεν αντιμετωπιστούν, η φλεγμονή μπορεί να προκαλέσει μόνιμη βλάβη στα όργανα. Η σύγχρονη ιατρική σημειώνει πρόοδο, με νέες βιολογικές θεραπείες που στοχεύουν συγκεκριμένα μέρη του ανοσοποιητικού συστήματος, μειώνοντας τις παρενέργειες και βελτιώνοντας την ποιότητα ζωής των ασθενών.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Υπογλυκαιμία: 7 λόγοι για τους οποίους μπορεί να έχετε χαμηλό σάκχαρο χωρίς να έχετε διαβήτη

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Συγκομιδή λεμονιών με drones και ρομπότ – Εντυπωσιακές εικόνες

1. Ενδοκρινικό Σύστημα

• Hashimoto (υποθυρεοειδισμός): Κούραση, αύξηση βάρους, δυσκοιλιότητα, ξηρό δέρμα, ψυχρότητα. Προκαλείται από επίθεση του ανοσοποιητικού στον θυρεοειδή. Πιο συχνό στις γυναίκες μέσης ηλικίας. Θεραπεία: ορμονική υποκατάσταση.
• Graves (υπερθυρεοειδισμός): Απώλεια βάρους, ταχυκαρδία, ανησυχία, τρόμος, ευαισθησία στη θερμότητα. Μπορεί να εμφανιστούν αλλαγές στα μάτια. Αφορά κυρίως γυναίκες νεαρής ενήλικης ηλικίας. Θεραπεία: φάρμακα, ραδιενεργός ιώδιο, χειρουργική.
• Type 1 Διαβήτης: Καταστροφή των β-κυττάρων του παγκρέατος. Συμπτώματα: συχνουρία, έντονη δίψα, κόπωση, απώλεια βάρους. Αρχίζει κυρίως σε παιδική ηλικία. Ανάγκη για ζωή με ινσουλίνη.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Στατίνες, αντιβιοτικά και αντικαταθλιπτικά – Ποιες τροφές μπορούν να μειώσουν την επίδρασή τους και να αυξήσουν τις παρενέργειες;

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ο πραγματικός λόγος που facebook και Instagram εξακολουθούν να διαφημίζουν προϊόντα που συνδέονται με απάτες

2. Μυοσκελετικό Σύστημα

• Ρευματοειδής Αρθρίτιδα (RA): Επίθεση του ανοσοποιητικού στις αρθρώσεις. Πόνος, πρήξιμο, δυσκαμψία. Αφορά κυρίως γυναίκες. Θεραπεία: βιολογικά φάρμακα.
• Λύκος (SLE): Συστηματική νόσος που επηρεάζει δέρμα, αρθρώσεις, νεφρούς, καρδιά. Συμπτώματα: κόπωση, πόνος στις αρθρώσεις, δερματικά εξανθήματα (πεταλούδα). Επηρεάζει κυρίως γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το κόλπο για απαλά μαλλιά όταν ξεμείνετε από conditioner

3. Γαστρεντερικό Σύστημα

• Κοιλιοκάκη: Ανοσολογική αντίδραση στη γλουτένη. Συμπτώματα: φούσκωμα, διάρροια, κοιλιακό άλγος, κόπωση. Θεραπεία: αυστηρή δίαιτα χωρίς γλουτένη.
• Crohn: Φλεγμονή σε οποιοδήποτε τμήμα του εντέρου. Συμπτώματα: κράμπες, διάρροια, απώλεια βάρους.
• Ελκώδης Κολίτιδα: Φλεγμονή μόνο στο παχύ έντερο. Συμπτώματα: αιματηρή διάρροια, κοιλιακό άλγος, επείγουσα ανάγκη για τουαλέτα.

4. Νευρικό Σύστημα

• Πολλαπλή Σκλήρυνση (MS): Επίθεση στο μυελινικό περίβλημα των νεύρων. Συμπτώματα: προβλήματα όρασης, μούδιασμα, αδυναμία, ζάλη, κόπωση.
• Μυασθένεια (MG): Αδυναμία μυών που χειροτερεύει με την κίνηση. Συμπτώματα: πτώση βλεφάρων, διπλή όραση, προβλήματα ομιλίας ή κατάποσης.

5. Δερματικά & Μαλλιών

• Ψωρίαση: Παχύ, απολεπιζόμενο δέρμα. Αφορά 3% των ενηλίκων, σχεδόν 1/3 αναπτύσσουν αρθρίτιδα.
• Σύνδρομο Sjögren: Επίθεση στους αδένες παραγωγής υγρών. Συμπτώματα: ξηροφθαλμία, ξηροστομία, κόπωση. Αφορά κυρίως γυναίκες μέσης ηλικίας.
• Βιτιλίγκο: Καταστροφή των μελανοκυττάρων. Λευκά στίγματα σε δέρμα και πρόσωπο.
• Αλωπεκία Areata: Το ανοσοποιητικό επιτίθεται στους θύλακες της τρίχας.

Ακολουθεί πίνακας με τις πιο κοινές αυτοάνοσες παθήσεις, τα βασικά συμπτώματα, τις ομάδες υψηλού κινδύνου και τις συνήθεις θεραπείες:

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μακαρόνια: Ιταλός σεφ αποκαλύπτει το κόλπο για να μην κολλήσουν ακόμη και χωρίς λάδι ή βούτυρο

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το φθηνό τρόφιμο που σταματά τη δημιουργία κόμπων στα πουλόβερ

Πότε πρέπει να ανησυχήσετε

Είναι σημαντικό να παρατηρείτε το σώμα σας και να μην αγνοείτε επίμονα ή ασυνήθιστα συμπτώματα. Κόπωση που δεν υποχωρεί, ανεξήγητη απώλεια ή αύξηση βάρους, επίμονος πόνος στις αρθρώσεις, δερματικά εξανθήματα, συνεχείς διαταραχές του πεπτικού ή προβλήματα όρασης και μυϊκής δύναμης μπορεί να είναι πρώιμα σημάδια μιας αυτοάνοσης πάθησης. Εάν παρατηρήσετε αυτά ή άλλα μη φυσιολογικά συμπτώματα, συμβουλευτείτε άμεσα έναν γιατρό για αξιολόγηση και έγκαιρη διάγνωση. Η έγκαιρη παρέμβαση μπορεί να περιορίσει τη φλεγμονή, να προστατεύσει τα όργανα και να βελτιώσει σημαντικά την ποιότητα ζωής, ενώ οι σύγχρονες θεραπείες προσφέρουν πλέον καλύτερο έλεγχο των συμπτωμάτων και λιγότερες παρενέργειες.