Ένα αυστηρότερο σύστημα ηλεκτρονικής ιχνηλάτησης για το γάλα και το κρέας, με στόχο να καταγράφεται και να ελέγχεται η διαδρομή της πρώτης ύλης από την παραγωγή έως τη μεταποίηση και την τελική διάθεση στην αγορά, βρίσκεται στον σχεδιασμό της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ). Στο επίκεντρο βρίσκεται η αντιμετώπιση των ελληνοποιήσεων, αλλά και η δυνατότητα διασταύρωσης των ποσοτήτων που εισέρχονται στις μεταποιητικές μονάδες με εκείνες που εμφανίζονται στη συνέχεια ως τελικά προϊόντα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ντοματίνια με σαλμονέλα στέλνουν και πάλι καταναλωτές στο νοσοκομείο – Πώς το νερό άρδευσης μολύνει εδώ και χρόνια τη σαλάτα μας
Η συζήτηση για το νέο πλαίσιο έχει ήδη ξεκινήσει, με τα ευπαθή προϊόντα και ειδικότερα το γάλα να αποτελούν βασικό πεδίο εφαρμογής. Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο πρώην αναπληρωτής πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικής Κτηνοτροφίας (ΣΕΚ) και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΘΕΑΣ, Χρήστος Τσοπάνος, το ζήτημα τέθηκε σε πρόσφατη σύσκεψη με την ΑΑΔΕ. Όπως εξήγησε, στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα σύστημα στο οποίο οι ποσότητες και η προέλευση των πρώτων υλών θα μπορούν να παρακολουθούνται ηλεκτρονικά, περιορίζοντας τα περιθώρια για αναντιστοιχίες μεταξύ της πραγματικής προέλευσης μιας πρώτης ύλης και της ένδειξης που φέρει το τελικό προϊόν.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σαρδέλες κονσέρβα: Το απροσδόκητο εύρημα καταναλωτή στη συσκευασία που αγόρασε από μεγάλη αλυσίδα και ο σοβαρός κίνδυνος για την υγεία
Κεντρικό ρόλο στον σχεδιασμό αναμένεται να έχουν το ηλεκτρονικό δελτίο αποστολής και το σύστημα «Άρτεμις 2». Σύμφωνα με τον κ. Τσοπάνο, το τελευταίο δεν έχει ακόμη τεθεί σε πλήρη εφαρμογή. Η λογική του μηχανισμού είναι να δημιουργηθεί μια συνεκτική ηλεκτρονική αλυσίδα καταγραφής, ώστε να είναι δυνατή η παρακολούθηση της διαδρομής του προϊόντος από την παραγωγή έως τη μεταποίηση και στη συνέχεια έως την αγορά. Στην πράξη, οι σχετικές καταχωρίσεις και τα παραστατικά θα μπορούσαν να επιτρέπουν τη διασταύρωση της ποσότητας γάλακτος που εισέρχεται σε μια μεταποιητική μονάδα με τις ποσότητες των προϊόντων που παράγονται και διατίθενται στη συνέχεια, όπως γάλα και γιαούρτι. Η αντιστοίχιση θα βασίζεται στα πρωτόκολλα που συνδέουν την ποσότητα της πρώτης ύλης με την ποσότητα του τελικού προϊόντος.
Ο κ. Τσοπάνος ανέφερε χαρακτηριστικά ότι στο μοντέλο που συζητείται τα προϊόντα που θα αποχωρούν από τον παραγωγό θα διαθέτουν ηλεκτρονική σήμανση και τα σχετικά στοιχεία θα καταχωρίζονται σε βάση δεδομένων. Στη συνέχεια θα είναι δυνατή η σύγκριση των κωδικών και των ποσοτήτων που εμφανίζει μια μεταποιητική επιχείρηση με την ποσότητα ελληνικού γάλακτος που έχει παραλάβει. Στόχος, σύμφωνα με την ίδια τοποθέτηση, είναι να διαχωρίζεται με σαφήνεια το ελληνικό γάλα από το εισαγόμενο και να αποτυπώνεται η αντίστοιχη προέλευση.
Το ίδιο μοντέλο ελέγχου εξετάζεται και για το κρέας, με την ενίσχυση της ηλεκτρονικής ιχνηλασιμότητας να αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια αγορά όπου μεγάλο μέρος των αναγκών καλύπτεται από εισαγωγές. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλέστηκε ο κ. Τσοπάνος, περίπου το 85% του κρέατος που καταναλώνεται στην Ελλάδα είναι εισαγόμενο. Το συγκεκριμένο ποσοστό αποτελεί εκτίμηση που αποδίδεται στον ίδιο και δεν παρουσιάζεται στο δημοσίευμα ως επίσημος επικαιροποιημένος δείκτης της συνολικής κατανάλωσης κρέατος στη χώρα.
Το ζητούμενο, επομένως, είναι να μπορεί να ελεγχθεί αποτελεσματικότερα η προέλευση του προϊόντος σε όλα τα στάδια της αλυσίδας και να περιοριστούν οι περιπτώσεις κατά τις οποίες εισαγόμενη πρώτη ύλη εμφανίζεται στην αγορά ως ελληνική. Σύμφωνα με τον κ. Τσοπάνο, η ΑΑΔΕ έχει θέσει χρονοδιάγραμμα 40 ημερών για την οριστικοποίηση της φόρμας μέσω της οποίας θα δηλώνονται τα σχετικά στοιχεία, με στόχο η διαδικασία να έχει προχωρήσει έως τα Χριστούγεννα. Πρόκειται, ωστόσο, για σχεδιασμό και όχι για ένα σύστημα που έχει ήδη τεθεί συνολικά σε λειτουργία.
Μειώνεται η παραγωγή πρόβειου γάλακτος
Η προσπάθεια ενίσχυσης των ελέγχων στην αγορά έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η εγχώρια παραγωγή πρόβειου γάλακτος εμφανίζει υποχώρηση, ενώ την ίδια στιγμή η ζήτηση παραμένει αυξημένη. Όπως ανέφερε ο κ. Τσοπάνος, η παραγωγή πρόβειου γάλακτος κατά το επτάμηνο του τρέχοντος έτους διαμορφώθηκε στους 540.000 τόνους, έναντι 580.000 τόνων την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους. Με βάση τα στοιχεία που παρέθεσε, η μεταβολή αντιστοιχεί σε μείωση περίπου 6,9%.
Η περιορισμένη προσφορά έχει επηρεάσει και την τιμή παραγωγού. Σε συνάντηση με δημοσιογράφους, στο περιθώριο επίσκεψης στην ΕΑΣΘ Θεσσαλονίκης, ο κ. Τσοπάνος ανέφερε ότι η τιμή του πρόβειου γάλακτος έχει φτάσει περίπου στα 1,90 ευρώ το κιλό. Η εξέλιξη αυτή συνδέεται άμεσα με το κόστος παραγωγής της φέτας, καθώς το πρόβειο γάλα αποτελεί βασική πρώτη ύλη για την παραγωγή της. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που μεταφέρθηκαν, εάν οι τιμές παραγωγού παραμείνουν στα σημερινά επίπεδα, η τιμή της φέτας θα μπορούσε να κινηθεί προς τα 15-16 ευρώ το κιλό ακόμη και στη χονδρική αγορά, από περίπου 12-13 ευρώ σήμερα. Οι αυξημένες τιμές φαίνεται, σύμφωνα με την ίδια εκτίμηση, να επηρεάζουν ήδη τη συμπεριφορά των καταναλωτών, με μέρος της ζήτησης να κατευθύνεται προς οικονομικότερες επιλογές λευκών τυριών.
Η ανασύσταση των κοπαδιών απαιτεί χρόνο
Η ενίσχυση της ελληνικής παραγωγής πρόβειου γάλακτος δεν αποτελεί διαδικασία που μπορεί να ολοκληρωθεί άμεσα. Η ανασύσταση των κοπαδιών απαιτεί χρόνο και μπορεί να γίνει είτε με τη διατήρηση μεγαλύτερου αριθμού αρνιών είτε με την εισαγωγή ζώων. Σε κάθε περίπτωση, όπως επισημάνθηκε, θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι φυλές και τα χαρακτηριστικά της παραγωγής γάλακτος που προορίζεται για την παραγωγή φέτας.
Σημαντικός παράγοντας παραμένει και η διαχείριση των ζωονόσων. Ο κ. Τσοπάνος αναφέρθηκε ειδικότερα στο ζήτημα του εμβολιασμού και στις επιπτώσεις που, σύμφωνα με τον ίδιο, θα μπορούσε να έχει στο καθεστώς της φέτας. Για τον λόγο αυτό έδωσε έμφαση στην ανάγκη αποτελεσματικής πρόληψης, επιτήρησης και ελέγχου των ζωονόσων. Την ίδια στιγμή, εκτίμησε ότι μετά το 2029 η βιομηχανία τροφίμων θα μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπη με σημαντικές ανακατατάξεις, καθώς μέχρι τότε αναμένεται να έχουν ολοκληρωθεί μεγάλο μέρος των επενδύσεων που βρίσκονται σήμερα σε εξέλιξη στον κλάδο.
Το νέο μοντέλο ηλεκτρονικής ιχνηλάτησης που συζητείται στην ΑΑΔΕ εντάσσεται, έτσι, σε ένα ευρύτερο πλαίσιο αυστηρότερης παρακολούθησης της αλυσίδας τροφίμων. Το κρίσιμο ζητούμενο είναι κατά πόσο οι ηλεκτρονικές διασταυρώσεις θα μπορέσουν να μετατρέψουν την καταγραφή των ποσοτήτων και της προέλευσης σε έναν ουσιαστικό μηχανισμό ελέγχου, από την πρώτη ύλη έως το προϊόν που φτάνει στο ράφι.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Η επέλαση των σούπερ μάρκετ στην εστίαση: Τα διεθνή trends και το ελληνικό μοντέλο «Food to Go» του Σκλαβενίτη
- Ανακαλούνται γαριδάκια: Το σοβαρό λάθος στη συσκευασία που ταξινομεί την ειδοποίηση στην ανώτατη κατηγορία επικινδυνότητας
- Έριχναν αλλοιωμένα πατατάκια και καραμέλες στην αγορά αλλάζοντας τις ημερομηνίες στις συσκευασίες – Κατασχέθηκαν δυο φορτηγά με ληγμένα
- Αυγά στην καθημερινή διατροφή: Πώς επηρεάζουν το σάκχαρο στο αίμα;
- 10 προϊόντα καθημερινής χρήσης που δεν ήξερες ότι λήγουν – Ο αόρατος κίνδυνος στο σπίτι μας