Νέα ανάκληση σε ντοματίνια λόγω επιμόλυνσης με το βακτήριο της σαλμονέλας καταγράφεται στην Ιταλία, την ώρα που οι ευρωπαϊκές αρχές εξακολουθούν να παρακολουθούν ένα επαναλαμβανόμενο πολυκρατικό ξέσπασμα από Salmonella Strathcona, το οποίο έχει συνδεθεί σε προηγούμενες έρευνες με την κατανάλωση τους, ιδιαίτερα από τη Σικελία. Η χρονική και γεωγραφική σύμπτωση είναι αξιοσημείωτη, όμως μέχρι στιγμής δεν υπάρχει στοιχείο που να αποδεικνύει ότι η νέα ανάκληση αφορά το ίδιο στέλεχος ή ότι συνδέεται με το συγκεκριμένο ευρωπαϊκό ξέσπασμα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σαρδέλες κονσέρβα: Το απροσδόκητο εύρημα καταναλωτή στη συσκευασία που αγόρασε από μεγάλη αλυσίδα και ο σοβαρός κίνδυνος για την υγεία
Το νέο περιστατικό αφορά παρτίδα με ντοματίνια τα οποία φέρουν την εμπορική ονομασία G&V Ortaggi, επιχείρηση με έδρα στη Gela της Σικελίας. Σύμφωνα με την ανακοίνωση ανάκλησης του ιταλικού υπουργείου Υγείας, ως αιτία της ανάκλησης αναγράφεται η «παρουσία Salmonella spp.», δηλαδή παρουσία Salmonella spp χωρίς να προσδιορίζεται ο ορότυπος. Η νέα ανάκληση αποκτά, ωστόσο, ιδιαίτερο ενδιαφέρον επειδή αφορά και πάλι ντοματίνια από τη Σικελία, δηλαδή την ίδια γεωγραφική περιοχή που έχει βρεθεί επανειλημμένα στο επίκεντρο των ευρωπαϊκών ερευνών για τη Salmonella Strathcona.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | ΑΑΔΕ: «Ηλεκτρονικό μάτι» σε γάλα και κρέας – Το νέο σχέδιο που επιχειρεί να μπλοκάρει τις ελληνοποιήσεις
Συνεχείς επιμολύνσεις εδώ και χρόνια
Η Salmonella Strathcona δεν αποτελεί μια νέα και μεμονωμένη ευρωπαϊκή επιδημία. Το Robert Koch Institute αναφέρει ότι το πρώτο πολυκρατικό outbreak στην Ευρώπη αναγνωρίστηκε το 2011 και ότι έκτοτε έχουν παρατηρηθεί επανειλημμένα εξάρσεις σε ευρωπαϊκές χώρες. Για την περίοδο 2011–2024, περισσότερα από 600 περιστατικά καταγράφηκαν σε 17 ευρωπαϊκές χώρες, ενώ η ανάλυση των διαθέσιμων γονιδιωματικών δεδομένων έδειξε ότι η μεγάλη πλειονότητα των αλληλουχημένων στελεχών ήταν στενά γενετικά συγγενής μεταξύ διαφορετικών ετών και χωρών, εύρημα συμβατό με κοινή πηγή.
Ακόμη πιο συγκεκριμένα, μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Eurosurveillance και εξέτασε τα περιστατικά της περιόδου 2011–2024 εντόπισε συνολικά 662 λοιμώξεις από S. Strathcona: 469 επιβεβαιωμένες, 161 πιθανές, 13 πιθανές και 19 που ταξινομήθηκαν ως μη σχετιζόμενες με το outbreak. Από τα 496 στελέχη που είχαν αλληλουχηθεί, τα 469, δηλαδή 94,5%, ήταν γενετικά πολύ στενά μεταξύ τους, με απόσταση έως επτά αλληλόμορφα, εύρημα που οι ερευνητές θεωρούν συμβατό με κοινή πηγή. Οι επιδημιολογικές και ιχνηλατικές έρευνες κατέδειξαν τις μικρές ντομάτες από τη Σικελία ως ύποπτο όχημα μετάδοσης.
Το εύρημα δεν περιορίζεται σε μία μόνο χρονιά. Το ECDC και η EFSA, στην επικαιροποίηση της αξιολόγησης κινδύνου τον Οκτώβριο του 2025, ανέφεραν ότι οι ντομάτες παρέμεναν το βασικό διατροφικό όχημα σε αρκετές από τις διερευνήσεις του παρατεταμένου outbreak. Το 2025, έρευνα στην Αυστρία εντόπισε μικρές ντομάτες από τη Σικελία ως πηγή της λοίμωξης, όπως είχε συμβεί και σε outbreak στην Αυστρία το 2023 και σε αντίστοιχη διερεύνηση στην Ιταλία το 2024. Το ίδιο συμπέρασμα είχε προκύψει και από την ιστορική επιδημία στη Δανία το 2011.
Salmonella Strathcona ακόμη και στο νερό άρδευσης
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι οι ιταλικές αρχές δεν περιορίστηκαν στην αναζήτηση του παθογόνου στις ίδιες τις ντομάτες. Στο πλαίσιο των ερευνών για το outbreak, ανιχνεύθηκε S. Strathcona σε δείγμα νερού άρδευσης από εγκατάσταση παραγωγού ντομάτας στη Σικελία. Το ECDC αναφέρει ότι το εύρημα επιβεβαίωσε τον ρόλο του περιβάλλοντος στη μόλυνση των ντοματών και ανέδειξε ειδικά το νερό άρδευσης ως πιθανό κρίσιμο σημείο της αλυσίδας επιμόλυνσης. Το στέλεχος είχε επίσης εντοπιστεί σε άλλες μήτρες που συνδέονται με υδάτινα περιβάλλοντα.
Οι ευρωπαϊκές αρχές είχαν επομένως ζητήσει περαιτέρω διερεύνηση της πιθανής σχέσης των ντοματών από τη Σικελία με τη μετάδοση της S. Strathcona, καθώς και μέτρα ελέγχου ήδη από το στάδιο της παραγωγής και πριν από τη συγκομιδή, με ιδιαίτερη προσοχή στις πηγές νερού άρδευσης.
116 κρούσματα στη Γερμανία την περίοδο 2025–2026
Η υπόθεση δεν ανήκει μόνο στο παρελθόν. Σε νέα δημοσίευση του Robert Koch Institute στις 24 Σεπτεμβρίου 2026, η γερμανική αρχή καταγράφει για τη σεζόν 2025–2026 συνολικά 116 περιστατικά του outbreak στη Γερμανία, από τα οποία 100 ήταν επιβεβαιωμένα και 16 πιθανά. Σύμφωνα με την ανάλυση του RKI, οι ασθενείς νόσησαν κυρίως μεταξύ Αυγούστου και Δεκεμβρίου 2025, ενώ η επιδημιολογική εικόνα παρουσίασε περιστατικά για αρκετούς μήνες. Η γενετική ανάλυση των στελεχών αποτέλεσε βασικό εργαλείο για τη σύνδεση των περιστατικών με την ευρύτερη επιδημική αλυσίδα.
Για 91 από τους 116 ασθενείς υπήρχαν διαθέσιμα στοιχεία σχετικά με τη νοσηλεία. Από αυτούς, 24 χρειάστηκαν νοσηλεία λόγω σαλμονέλωσης, ενώ έξι νοσηλεύτηκαν για άλλους λόγους. Τα στοιχεία αυτά αφορούν τη γερμανική επιδημική περίοδο 2025–2026 και δεν αφορούν τη νέα ανάκληση της G&V Ortaggi. Από τα 116 περιστατικά, για 80 υπήρχαν στοιχεία σχετικά με τη χώρα όπου πιθανότατα αποκτήθηκε η λοίμωξη. Για 48 περιστατικά η πιθανή έκθεση τοποθετήθηκε στη Γερμανία, ενώ για 32 στο εξωτερικό και, από αυτά, 27 συνδέονταν με την Ιταλία. Στις τηλεφωνικές συνεντεύξεις, η κατανάλωση ντομάτας εμφανίστηκε και πάλι ως κοινό στοιχείο: από τους 17 ασθενείς των οποίων η έκθεση είχε τοποθετηθεί στο εξωτερικό, οι 16 είχαν καταναλώσει ντομάτες κατά την περίοδο έκθεσης.
Η επιτήρηση, πάντως, δεν έχει σταματήσει. Σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία από τη γερμανική διερεύνηση, το RKI έχει καταγράψει 39 περιστατικά που συνδέονται με το ξέσπασμα από τον Ιούνιο του 2026, ενώ οι συνεντεύξεις των ασθενών εξακολουθούν να δείχνουν προς ταξίδια στην Ιταλία και κατανάλωση ντομάτας κατά την περίοδο έκθεσης. Το εύρημα αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή η S. Strathcona έχει πλέον μια ασυνήθιστα μακρά ιστορία επαναλαμβανόμενων κρουσμάτων, με στελέχη που εμφανίζονται γενετικά συγγενή σε διαφορετικές χώρες και χρονικές περιόδους. Η εικόνα που έχει διαμορφωθεί από τις ευρωπαϊκές έρευνες είναι εκείνη ενός επίμονου προβλήματος στην αλυσίδα παραγωγής και διακίνησης, το οποίο δεν έχει ακόμη εξαλειφθεί.
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Η επέλαση των σούπερ μάρκετ στην εστίαση: Τα διεθνή trends και το ελληνικό μοντέλο «Food to Go» του Σκλαβενίτη
- Ανακαλούνται γαριδάκια: Το σοβαρό λάθος στη συσκευασία που ταξινομεί την ειδοποίηση στην ανώτατη κατηγορία επικινδυνότητας
- Έριχναν αλλοιωμένα πατατάκια και καραμέλες στην αγορά αλλάζοντας τις ημερομηνίες στις συσκευασίες – Κατασχέθηκαν δυο φορτηγά με ληγμένα
- Αυγά στην καθημερινή διατροφή: Πώς επηρεάζουν το σάκχαρο στο αίμα;
- 10 προϊόντα καθημερινής χρήσης που δεν ήξερες ότι λήγουν – Ο αόρατος κίνδυνος στο σπίτι μας
