Ανάκληση του Snack Day Pop Corn 120 g της Lidl ανακοινώθηκε σε Ιταλία και Μάλτα, καθώς σε συγκεκριμένη παρτίδα ανιχνεύθηκαν τροπανικά αλκαλοειδή, ως άθροισμα ατροπίνης και σκοπολαμίνης, σε συγκεντρώσεις υψηλότερες από τα επιτρεπόμενα όρια. Η ανάκληση αφορά το προϊόν με αριθμό παρτίδας 26269, ημερομηνία λήξης 16/12/2026 και κωδικό EAN 4335619450998 (δείτε παρακάτω φωτογραφία) το οποίο παράγεται από την Preziosi Food S.p.A. Στην Ιταλία οι καταναλωτές κλήθηκαν να μην καταναλώσουν το προϊόν και να το επιστρέψουν στο σημείο αγοράς, ενώ αντίστοιχη ανακοίνωση εξέδωσε και η Lidl Malta για την ίδια ακριβώς παρτίδα. Το ανακληθέν ποπ κορν ιδιωτικής ετικέτας της Lidl παράγεται από την ιταλική εταιρεία Preziosi Food S.p.A., με εργοστάσιο στη San Nicola di Melfi της περιφέρειας Βασιλικάτα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Προσοχή στα κουνούπια: Ο ιός του Δυτικού Νείλου εξαπλώνεται στην Ευρώπη – Στην Ελλάδα 8 άνθρωποι σε ΜΕΘ
Τα τροπανικά αλκαλοειδή αν καταναλωθούν, δρουν στο νευρικό σύστημα αναστέλλοντας τη φυσιολογική δράση της ακετυλοχολίνης. Η τοξική επίδραση μπορεί να εμφανιστεί πολύ γρήγορα, συνήθως μέσα σε 5 έως 30 λεπτά από την κατανάλωση, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις τα συμπτώματα εκδηλώνονται μέσα στις δύο πρώτες ώρες. Η κλινική εικόνα εξαρτάται από τη δόση που προσλήφθηκε, το σωματικό βάρος και την ηλικία του καταναλωτή. Τα συχνότερα συμπτώματα περιλαμβάνουν έντονη ξηροστομία, μειωμένη παραγωγή σάλιου, θολή όραση, διαστολή της κόρης των ματιών, ταχυκαρδία, ζάλη, δυσκολία συγκέντρωσης, διανοητική σύγχυση, αποπροσανατολισμό, μειωμένη μυϊκή δύναμη και, σε σοβαρότερες περιπτώσεις, παραισθήσεις και έντονη νευρολογική συμπτωματολογία. Παιδιά και ηλικιωμένοι θεωρούνται περισσότερο ευάλωτοι λόγω της μικρότερης ανοχής στις τοξικές επιδράσεις.
Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) αξιολόγησε την έκθεση των καταναλωτών στα τροπανικά αλκαλοειδή και καθόρισε οξεία δόση αναφοράς (ARfD) 0,016 μικρογραμμαρίων ανά κιλό σωματικού βάρους για το άθροισμα της ατροπίνης και της σκοπολαμίνης. Για έναν ενήλικα 65 κιλών η αντίστοιχη ποσότητα είναι 1,04 μικρογραμμάρια, ενώ για ένα παιδί 20 κιλών περιορίζεται στα 0,32 μικρογραμμάρια. Η EFSA επισήμανε ότι σε ορισμένα σενάρια υψηλής έκθεσης, ιδιαίτερα σε βρέφη, νήπια και παιδιά, οι συγκεντρώσεις στα τρόφιμα μπορούν να οδηγήσουν σε υπέρβαση αυτής της τιμής. Με βάση τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θέσπισε ανώτατα επιτρεπόμενα επίπεδα για την ατροπίνη και τη σκοπολαμίνη σε συγκεκριμένες κατηγορίες τροφίμων μέσω του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/915, ο οποίος καθορίζει τα μέγιστα επίπεδα διαφόρων επιμολυντών στα τρόφιμα που διατίθενται στην ευρωπαϊκή αγορά.
Τα τροπανικά αλκαλοειδή αποτελούν φυσικές τοξικές ουσίες που παράγονται από διάφορα φυτικά είδη ως μηχανισμό άμυνας απέναντι σε έντομα και φυτοφάγους οργανισμούς. Έχουν περιγραφεί περισσότερες από 200 ενώσεις αυτής της κατηγορίας, με σημαντικότερες από πλευράς ασφάλειας τροφίμων την ατροπίνη και τη σκοπολαμίνη. Οι ουσίες αυτές απαντώνται κυρίως σε φυτά όπως ο τάτουλας (Datura stramonium), η μπελαντόνα (Atropa belladonna) και ο υοσκύαμος (Hyoscyamus niger), τα οποία μπορούν να αναπτύσσονται ως ζιζάνια μέσα σε γεωργικές καλλιέργειες.
Η επιμόλυνση με αλκαλοειδή τροπανίου στα τρόφιμα, συμβαίνει συνήθως όταν σπόροι ή τμήματα τοξικών ζιζανίων συλλέγονται μαζί με την καλλιέργεια κατά τη συγκομιδή. Επειδή οι σπόροι ορισμένων ειδών έχουν παρόμοιο μέγεθος με τους σπόρους δημητριακών, δεν απομακρύνονται πάντοτε πλήρως κατά τον καθαρισμό της πρώτης ύλης. Ακόμη και πολύ μικρή ποσότητα επιμολυσμένου φυτικού υλικού μπορεί να οδηγήσει σε υψηλές συγκεντρώσεις ατροπίνης και σκοπολαμίνης στο τελικό προϊόν.
Ο κίνδυνος αφορά κυρίως δημητριακά και προϊόντα που προέρχονται από αυτά, όπως καλαμπόκι, κεχρί, φαγόπυρο, σόργο και τα αντίστοιχα άλευρα. Τροπανικά αλκαλοειδή έχουν επίσης ανιχνευθεί σε δημητριακά πρωινού, προϊόντα χωρίς γλουτένη, τρόφιμα για βρέφη και μικρά παιδιά, σπόρους για ανθρώπινη κατανάλωση, αφεψήματα βοτάνων, τσάι, συμπληρώματα διατροφής, καθώς και σε ορισμένα λαχανικά, όσπρια και ελαιούχους σπόρους όταν έχει προηγηθεί βοτανική επιμόλυνση.
Για τη βιομηχανία τροφίμων, η αποτελεσματική πρόληψη ξεκινά ήδη από το χωράφι. Η παρακολούθηση των καλλιεργειών για παρουσία τοξικών ζιζανίων, η έγκαιρη απομάκρυνσή τους πριν από τη σποροπαραγωγή και ο καθαρισμός του θεριζοαλωνιστικού εξοπλισμού μειώνουν σημαντικά τον κίνδυνο επιμόλυνσης. Στη συνέχεια απαιτείται αυστηρός έλεγχος των πρώτων υλών, αξιολόγηση των προμηθευτών, εφαρμογή πολλαπλών σταδίων καθαρισμού, οπτικός και ηλεκτρονικός διαχωρισμός ξένων σπόρων, καθώς και εργαστηριακή επιβεβαίωση με σύγχρονες αναλυτικές τεχνικές όπως η υγρή χρωματογραφία σε συνδυασμό με φασματομετρία μαζών (LC-MS/MS). Εξίσου σημαντική είναι η αντιπροσωπευτική δειγματοληψία, καθώς η επιμόλυνση συχνά δεν κατανέμεται ομοιόμορφα σε ολόκληρη την παρτίδα.
Τα περιστατικά ανακλήσεων και δηλητηριάσεων από τροπανικά αλκαλοειδή αφορούν πολλές κατηγορίες τροφίμων. Το 2022 καταγράφηκαν ανακλήσεις σνακ σε Βέλγιο, Γαλλία, Λουξεμβούργο και Κύπρο, ενώ το 2023 αποσύρθηκαν αλεύρι teff και παράγωγα αρτοποιίας σε Ελλάδα και Κύπρο, μπισκότα σοκολάτας στην Ισπανία και στην Πορτογαλία σημειώθηκαν 209 δηλητηριάσεις από ψωμί με καλαμποκάλευρο. Το 2024 ανακλήθηκε βρεφική τροφή με ενημέρωση οκτώ χωρών, βελγικό τσάι συνδέθηκε με τρεις δηλητηριάσεις στη Γαλλία και διανεμήθηκε και στην Ελλάδα, ενώ καταγράφηκαν κρούσματα από αλεύρι με διαβολόχορτο στη Γαλλία και έξι δηλητηριάσεις από σπανάκι με μανδραγόρα στην Ιταλία. Στην Αθήνα έχουν επίσης καταγραφεί επτά δηλητηριάσεις από σύγχυση βρώσιμων χόρτων με Datura. Το 2025 ακολούθησαν ανακλήσεις ψωμιού Lidl στο Λουξεμβούργο, τσαγιού, αλευριών και πολλών παρτίδων ποπ κορν, ενώ τον Δεκέμβριο εντοπίστηκε επιμολυσμένο αλεύρι που είχε διανεμηθεί σε αρτοποιεία και ζαχαροπλαστεία. Τον Ιανουάριο του 2026 ανακλήθηκε και σούπα για τον ίδιο κίνδυνο. Παλαιότερα, 73 άτομα ασθένησαν στη Σλοβενία το 2003 από προϊόντα φαγόπυρου και επτά στην Αυστρία το 2006 από κεχρί, ενώ έχουν αναφερθεί και δηλητηριάσεις στην Κίνα από άγριο φυτό. Κοινός παρονομαστής είναι συνήθως η παρουσία φυτών όπως Datura και μανδραγόρας, που περιέχουν ατροπίνη και σκοπολαμίνη.
Οι καταναλωτές που διαθέτουν το ανακληθέν ποπ κορν της Lidl με αριθμό παρτίδας 26269 δεν θα πρέπει να το καταναλώσουν, ακόμη και αν η συσκευασία φαίνεται άθικτη. Εάν μετά την κατανάλωση προϊόντων που περιέχουν καλαμπόκι, κεχρί, φαγόπυρο ή άλλα δημητριακά εμφανιστούν συμπτώματα όπως έντονη ξηροστομία, διαταραχές όρασης, ταχυκαρδία, σύγχυση ή νευρολογικές διαταραχές μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα, απαιτείται άμεση επικοινωνία με ιατρό ή με το πλησιέστερο τμήμα επειγόντων περιστατικών, αναφέροντας το τρόφιμο που καταναλώθηκε και τον χρόνο κατανάλωσης.
Τα ποπ κορντ της Lidl που ανακλήθηκαν
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
