Ένα ελαιόλαδο που κυκλοφορεί σε αγορές της Ευρώπης και της Ασίας βρίσκεται στο επίκεντρο ελέγχων και ανακλήσεων, μετά τον εντοπισμό αρωματικών υδρογονανθράκων ορυκτελαίων (MOAH) σε επίπεδα που κρίθηκαν μη αποδεκτά από τις αρμόδιες αρχές. Πρόκειται για το Olitalia Pomace Olive Oil, σε συσκευασίες του 1 και των 5 λίτρων, προϊόν που συσκευάζεται στην Ιταλία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | 44χρονος πυροσβέστης με εγκεφαλική παράλυση από θαλασσινά – Τα 3 βακτήρια που του προκάλεσαν μόνιμη βλάβη
Η υπόθεση έχει πλέον πάρει διεθνή διάσταση. Στο Βέλγιο, η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία για την Ασφάλεια της Τροφικής Αλυσίδας (FAVV/AFSCA) προχώρησε σε ανάκληση προϊόντων pomace/sansa ελαιολάδου λόγω υπερβολικά υψηλής περιεκτικότητας σε ορυκτέλαια MOAH. Λίγες ημέρες αργότερα, το Κέντρο για την Ασφάλεια των Τροφίμων του Χονγκ Κονγκ (CFS) εξέδωσε ξεχωριστή προειδοποίηση, ζητώντας από το κοινό να μην καταναλώνει συγκεκριμένα προϊόντα της Olitalia, ανεξάρτητα από την παρτίδα τους.
Η αρχή της υπόθεσης στην Ευρώπη
Η βελγική αρχή ενημερώθηκε μέσω του ευρωπαϊκού συστήματος ταχείας ειδοποίησης για τρόφιμα και ζωοτροφές (RASFF) και προχώρησε στην ανάκληση προϊόντων pomace ελαιολάδου λόγω υπερβολικά υψηλής περιεκτικότητας σε ορυκτέλαια MOAH. Η ανάκληση που δημοσιοποίησε η FAVV/AFSCA αφορά προϊόντα των σημάτων Olitalia, Giurlani και Kalliston. Η βελγική ανακοίνωση αναφέρει ως πρόβλημα την «υπερβολικά υψηλή περιεκτικότητα σε ορυκτέλαια MOAH» και ζητά από τους καταναλωτές να μην καταναλώνουν τα προϊόντα που περιλαμβάνονται στην ανάκληση.
Η ευρωπαϊκή διάσταση είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς το περιστατικό δεν αφορά έναν τυχαίο εντοπισμό σε ένα μόνο σημείο λιανικής, αλλά έχει συνδεθεί με προϊόντα που διακινήθηκαν στην αγορά και οδήγησαν σε επίσημη διαδικασία ανάκλησης.
Από την Ευρώπη στο Χονγκ Κονγκ
Στις 11 Αυγούστου, το Κέντρο για την Ασφάλεια των Τροφίμων του Χονγκ Κονγκ ανακοίνωσε ότι εντόπισε την ευρωπαϊκή προειδοποίηση και προχώρησε σε δική του διερεύνηση. Το CFS καλεί τους καταναλωτές να μην καταναλώνουν δύο προϊόντα της Olitalia: το Olitalia Pomace Olive Oil 1L και το Olitalia Pomace Olive Oil 5L. Η ανακοίνωση αφορά το προϊόν ανεξάρτητα από παρτίδα, καθώς το CFS αναφέρει ότι, για λόγους προληπτικής προστασίας, δεν θα πρέπει να καταναλωθεί κανένα από τα συγκεκριμένα προϊόντα.
Σύμφωνα με την προκαταρκτική έρευνα των αρχών του Χονγκ Κονγκ, τα προϊόντα είχαν διανεμηθεί από την Lorence & Company Limited. Η εταιρεία διέκοψε οικειοθελώς τις πωλήσεις, απέσυρε τα προϊόντα από τα ράφια και ξεκίνησε διαδικασία ανάκλησης. Έτσι, η υπόθεση που ξεκίνησε από ευρωπαϊκή ειδοποίηση επεκτείνεται πλέον και στην ασιατική αγορά, καθώς το ίδιο εμπορικό προϊόν εντοπίστηκε και στο Χονγκ Κονγκ.
Τι είναι τα MOAH
Οι MOAH είναι οι αρωματικοί υδρογονάνθρακες ορυκτελαίων, μια κατηγορία ενώσεων που μπορεί να περάσουν στα τρόφιμα από διάφορες πηγές κατά την παραγωγή, επεξεργασία, μεταφορά ή συσκευασία. Δηλαδή, τα ορυκτέλαια δεν σημαίνει ότι προστίθενται στο ελαιόλαδο ως συστατικό. Πρόκειται για επιμόλυνση που μπορεί να συμβεί σε διαφορετικά στάδια, από την παραγωγή μέχρι τη συσκευασία. Η EFSA αναφέρει ότι οι υδρογονάνθρακες ορυκτελαίων (MOH) μπορούν να περάσουν στα τρόφιμα από διάφορες πηγές, μεταξύ άλλων από λιπαντικά των μηχανημάτων που χρησιμοποιούνται στη συγκομιδή και την παραγωγή, βοηθητικά επεξεργασίας, πρόσθετα, περιβαλλοντική επιμόλυνση και υλικά που έρχονται σε επαφή με το τρόφιμο.
Το ιδιαίτερο ενδιαφέρον των αρχών για τους MOAH οφείλεται στο γεγονός ότι ορισμένες ενώσεις αυτής της ομάδας έχουν γονοτοξικές και καρκινογόνες ιδιότητες. Για τον λόγο αυτό η παρουσία τους στα τρόφιμα αποτελεί αντικείμενο αυστηρού ελέγχου. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, οι βελγικές αρχές δεν μιλούν απλώς για πιθανή παρουσία, αλλά για υπερβολικά υψηλή περιεκτικότητα σε ορυκτέλαια MOAH, γεγονός που οδήγησε στην ανάκληση.
Ειδικά στο ελαιόλαδο, οι βασικοί πιθανοί δρόμοι είναι:
1. Μηχανήματα και λιπαντικά κατά την παραγωγή
Κατά τη συγκομιδή και την επεξεργασία της ελιάς χρησιμοποιούνται πολλά μηχανήματα. Λιπαντικά ή άλλα προϊόντα πετρελαϊκής προέλευσης που χρησιμοποιούνται στον μηχανολογικό εξοπλισμό μπορούν, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, να αποτελέσουν πηγή επιμόλυνσης. Η EFSA αναφέρει ρητά τα λιπαντικά μηχανημάτων ως πιθανή πηγή MOH στα τρόφιμα.
2. Υλικά συσκευασίας και επαφής με το λάδι
Ένας ακόμη σημαντικός δρόμος είναι η μετανάστευση από υλικά που έρχονται σε επαφή με τα τρόφιμα. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για ένα προϊόν όπως το ελαιόλαδο, επειδή παραμένει για μεγάλο χρονικό διάστημα μέσα στη συσκευασία. Η EFSA κατατάσσει τα food contact materials μεταξύ των αναγνωρισμένων πηγών MOH.
3. Περιβαλλοντική επιμόλυνση
Οι MOH μπορούν επίσης να φτάσουν στα τρόφιμα από το περιβάλλον. Η EFSA περιλαμβάνει την περιβαλλοντική επιμόλυνση στις πιθανές οδούς εισόδου τους στην τροφική αλυσίδα.
4. Βοηθητικές ουσίες και στάδια επεξεργασίας
Η EFSA αναφέρει επίσης τα processing aids, όπως παράγοντες αποκόλλησης και άλλα βοηθητικά επεξεργασίας, καθώς και ορισμένα πρόσθετα τροφίμων, ως πιθανές πηγές MOH.
Τι σημαίνει για τους καταναλωτές
Η ανακοίνωση δεν αποτελεί γενική ανάκληση όλων των προϊόντων της Olitalia ούτε όλων των ελαιολάδων. Αφορά συγκεκριμένα προϊόντα τύπου pomace, δηλαδή πυρηνέλαιο ελιάς, και συγκεκριμένες διαδικασίες ανάκλησης που έχουν ενεργοποιηθεί στις αγορές όπου επιβεβαιώθηκε η διανομή τους. Το γεγονός, ωστόσο, ότι το ίδιο προϊόν εμφανίζεται σε επίσημη διαδικασία ανάκλησης στην Ευρώπη και στη συνέχεια αποτελεί αντικείμενο προειδοποίησης των αρχών του Χονγκ Κονγκ αναδεικνύει τη διεθνή διάσταση της υπόθεσης.
Το CFS επισημαίνει ότι έχει ήδη επικοινωνήσει με τις βελγικές αρχές και ότι η έρευνα συνεχίζεται. Παράλληλα, αναφέρει πως από το 2023 έως και τον Ιούλιο του 2026 έχει εξετάσει περισσότερα από 3.000 δείγματα εδώδιμων ελαίων στο πλαίσιο του προγράμματος επιτήρησης τροφίμων. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα, με εξαίρεση ένα μη ικανοποιητικό δείγμα που είχε ανακοινωθεί νωρίτερα λόγω μεταλλικού ρύπου, τα υπόλοιπα δείγματα κρίθηκαν ικανοποιητικά.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Καλλιθέα: Πρόστιμο 1.000 ευρώ στο ΜΑΡΚΕΤ ΙΝ – Χρέωνε προϊόν ακριβότερα στο ταμείο από την αναγραφόμενη τιμή στο ράφι
- Μολυσμένα αυγά πίσω από 4 επιδημίες σαλμονέλας που συνδέθηκαν με μαγιονέζα, μους και τιραμισού – Εντοπίστηκε κοινή αλυσίδα διανομής
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
