Σε ορισμένα τρόφιμα, η ασφάλεια δεν φαίνεται με γυμνό μάτι ούτε γίνεται αντιληπτή με την όσφρηση. Εκεί, η προληπτική απόρριψη είναι η μόνη ασφαλής επιλογή.
Πολλοί καταναλωτές βασίζονται ακόμη στο λεγόμενο «τεστ της όσφρησης» για να αποφασίσουν αν ένα τρόφιμο είναι ασφαλές για κατανάλωση. Αν δεν μυρίζει άσχημα και δεν δείχνει αλλοιωμένο, θεωρούν ότι μπορεί να φαγωθεί. Ωστόσο, οι ειδικοί στην ασφάλεια τροφίμων προειδοποιούν ότι αυτή η πρακτική μπορεί να αποδειχθεί επικίνδυνη, καθώς ορισμένα τρόφιμα μπορούν να φιλοξενούν παθογόνους μικροοργανισμούς χωρίς εμφανή σημάδια αλλοίωσης. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η ημερομηνία που αναγράφεται στη συσκευασία αποκτά καθοριστική σημασία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τα θέματα του cibum που βρέθηκαν στην κορυφή της λίστας με τη μεγαλύτερη επισκεψιμότητα το 2025
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται βρύσες γνωστής μάρκας που πωλείται και στην Ελλάδα – «Μην καταναλώνετε το νερό χωρίς βράσιμο», λέει η εταιρεία
Αξίζει πρώτα να διευκρινιστεί ότι οι περισσότερες ημερομηνίες που εμφανίζονται στα τρόφιμα δεν αποτελούν πραγματικές ημερομηνίες λήξης. Σύμφωνα με το Υπουργείο Γεωργίας των ΗΠΑ, οι ενδείξεις «sell by», «use by» και «best if used by» αφορούν κυρίως την ποιότητα και όχι την ασφάλεια του προϊόντος. Η μοναδική εξαίρεση είναι το βρεφικό γάλα, για το οποίο η ημερομηνία λήξης σχετίζεται άμεσα με την ασφάλεια και τη θρεπτική επάρκεια. Παρ’ όλα αυτά, για μια σειρά ευπαθών τροφίμων, η κατανάλωση μετά το προβλεπόμενο χρονικό όριο μπορεί να αυξήσει σημαντικά τον κίνδυνο τροφικών δηλητηριάσεων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Νόσος των Λεγεωναρίων: Αύξηση κρουσμάτων στην Ελλάδα και ενίσχυση μέτρων σε νοσοκομεία – Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Εκρήξεις και τραυματισμοί από γκαζιέρες μάρκας που πωλείται και στην Ελλάδα – Ανακαλούνται πάνω από 200.000 συσκευές
Τα υποκατάστατα αυγών, που κυκλοφορούν συνήθως σε υγρή μορφή, έχουν σαφώς μικρότερη διάρκεια ζωής από τα αυγά με κέλυφος. Ενώ τα ωμά αυγά μπορούν να διατηρηθούν στο ψυγείο για τρεις έως πέντε εβδομάδες, τα υγρά ασπράδια ή μείγματα αυγών πρέπει να καταναλώνονται μέσα σε τρεις έως πέντε ημέρες μετά το άνοιγμα, καθώς αλλοιώνονται ταχύτερα και ενδέχεται να αναπτύξουν βακτήρια επικίνδυνα για την υγεία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανατροπή: Δεν φταίνε τα μανιτάρια και τα μύδια για το θάνατο μάνας και κόρης στην Ιταλία – Ύποπτο πλέον το… αλεύρι!
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Εντοπίστηκε το τρόφιμο που οδήγησε σε μαζική σαλμονέλωση σε εστιατόριο – «Συνυπεύθυνο» και το βρώμικο… μπλέντερ!
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτούν και τα μαλακά τυριά, όπως η ρικότα, το κατσικίσιο τυρί και το τυρί κρέμα. Σε αντίθεση με τα σκληρά τυριά, στα οποία η μούχλα συχνά περιορίζεται τοπικά, τα μαλακά τυριά επιτρέπουν τη γρήγορη διείσδυση βακτηρίων σε όλη τη μάζα τους. Για τον λόγο αυτό, πρέπει να απορρίπτονται μόλις περάσει η ημερομηνία κατανάλωσης ή εμφανιστεί οποιοδήποτε σημάδι αλλοίωσης, ακόμη κι αν φαίνεται περιορισμένο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Καφές ή τσάι; Ποιο ρόφημα είναι πιο ωφέλιμο για τα οστά; Μελέτη σε 10.000 γυναίκες
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Νέα επείγουσα ανάκληση οικιακού σκεύους που πωλείται και στην Ελλάδα – Δείτε φωτογραφία
Τα έτοιμα καρυκεύματα και οι σάλτσες σε βάζα θεωρούνται συχνά «ανθεκτικά», όμως μετά το άνοιγμα η προστατευτική σφράγιση χάνεται. Η επαναλαμβανόμενη επαφή με μαχαίρια ή κουτάλια που έρχονται σε επαφή με άλλα τρόφιμα ευνοεί τη μεταφορά βακτηρίων. Έτσι, προϊόντα όπως η μαγιονέζα, η σάλτσα μπάρμπεκιου, η σάλτσα ντομάτας πρέπει να καταναλώνονται μέσα σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, διαφορετικά αυξάνεται ο κίνδυνος αλλοίωσης ακόμη και αν διατηρούνται στο ψυγείο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το μολυσμένο γάλα «ξεγύμνωσε» το σύστημα ασφάλειας τροφίμων στις ΗΠΑ – Καταγγελίες για κατάρρευση
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μία νεκρή και δύο άτομα στο νοσοκομείο μετά από κατανάλωση σπιτικής μαρμελάδας – Επιβεβαιώθηκε το θανατηφόρο βακτήριο
Οι σαλάτες με πατάτα, αυγό, τόνο ή ζυμαρικά είναι επίσης ιδιαίτερα ευάλωτες. Η συχνή έκθεσή τους στον αέρα και η σταδιακή κατανάλωση από το ίδιο δοχείο δημιουργούν ιδανικές συνθήκες για βακτηριακή ανάπτυξη. Οι ειδικοί συνιστούν να απορρίπτονται μετά από τρεις έως πέντε ημέρες, ακόμη κι αν δεν παρουσιάζουν έντονη αλλοίωση.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Εστιατόριο σέρβιρε ληγμένα και σάπια τρόφιμα στους θαμώνες – Δείτε τις φωτογραφίες που έδωσαν στη δημοσιότητα οι ελεγκτές
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Απίστευτο: Η γλουτένη κρύβεται ακόμη και σε σκεύη και καταλήγει στο φαγητό – Αποτελέσματα επιστημονικής μελέτης
Οι φρέσκοι χυμοί, παρότι είναι δημοφιλείς για τη θρεπτική τους αξία, δεν έχουν υποστεί παστερίωση και συνεπώς είναι πιο επιρρεπείς στη μικροβιακή μόλυνση. Πρέπει να καταναλώνονται πολύ σύντομα μετά την αγορά, εκτός αν έχουν υποβληθεί σε ειδική επεξεργασία υψηλής πίεσης που παρατείνει τη διάρκεια ζωής τους.
Το φρέσκο κρέας και ιδιαίτερα ο κιμάς συγκαταλέγονται στα τρόφιμα με τον υψηλότερο κίνδυνο. Ο κιμάς αλλοιώνεται ταχύτερα επειδή τα βακτήρια που βρίσκονται στην επιφάνεια του κρέατος αναμειγνύονται σε όλη τη μάζα κατά την άλεση. Για τον λόγο αυτό πρέπει να καταναλώνεται ή να καταψύχεται εντός δύο ημερών από την αγορά.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Λευκή μούχλα στο χώμα της γλάστρας – Δείτε τι φταίει και πώς θα προστατεύσετε το φυτό και την υγεία σας
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Έτοιμες σαλάτες: Να γιατί οι επιστήμονες τις αποκαλούν «βόμβα βακτηρίων»
Ανάλογη προσοχή απαιτούν και τα αλλαντικά. Είναι ιδιαίτερα ευάλωτα στο βακτήριο Listeria, το οποίο έχει την ιδιαιτερότητα να αναπτύσσεται ακόμη και σε χαμηλές θερμοκρασίες ψυγείου. Τα φρεσκοκομμένα αλλαντικά πρέπει να καταναλώνονται μέσα σε τρεις έως πέντε ημέρες, ενώ ακόμη και τα προσυσκευασμένα χάνουν γρήγορα την ασφάλειά τους μετά το άνοιγμα.
Τα ψάρια και τα θαλασσινά αλλοιώνονται εξίσου γρήγορα. Τα περισσότερα ψάρια πρέπει να καταναλώνονται εντός μίας ή δύο ημερών από την αγορά, ενώ τα οστρακοειδή έχουν επίσης περιορισμένο χρονικό περιθώριο ασφάλειας. Οποιαδήποτε έντονη οσμή αποτελεί σαφή ένδειξη ότι πρέπει να απορριφθούν.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ποιο δημοφιλές αναψυκτικό περιέχει 5,5 κύβους ζάχαρης σε ένα και μόνο κουτί;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τα τρόφιμα που αποφεύγουν οι νευρολόγοι για να κρατούν τον εγκέφαλό τους υγιή
Τέλος, τα φρέσκα μούρα, τα φυλλώδη λαχανικά και τα φύτρα είναι τρόφιμα με πολύ μικρή διάρκεια ζωής. Τα μούρα αναπτύσσουν εύκολα μούχλα, ενώ τα φυλλώδη λαχανικά και τα φύτρα μπορεί να φιλοξενούν επικίνδυνα βακτήρια όπως το E. coli. Για τον λόγο αυτό δεν πρέπει να καταναλώνονται ποτέ μετά την αναγραφόμενη ημερομηνία και είναι προτιμότερο να καταναλώνονται το συντομότερο δυνατόν μετά την αγορά.
Η τήρηση των ημερομηνιών κατανάλωσης δεν αποτελεί υπερβολή, αλλά βασικό μέτρο προστασίας της υγείας. Σε ορισμένα τρόφιμα, η ασφάλεια δεν φαίνεται με γυμνό μάτι ούτε γίνεται αντιληπτή με την όσφρηση. Εκεί, η προληπτική απόρριψη είναι η μόνη ασφαλής επιλογή.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Λευκό και κόκκινο λάχανο: Ποιο είναι το πιο υγιεινό;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τα 11 τρόφιμα που ΔΕΝ πρέπει να μπαίνουν ΠΟΤΕ στο ψυγείο
Φωτογραφία άρθρου Shutterstock
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
