Η καθημερινή κατανάλωση ζαχαρούχων ποτών, όπως τα αναψυκτικά τύπου cola, οι λεμονάδες και τα αθλητικά ποτά, ενδέχεται να συνδέεται με σημαντικά αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του στομάχου, σύμφωνα με νέα μεγάλη αμερικανική μελέτη. Η έρευνα, με επικεφαλής τον Andrew T. Chan από το Mass General Brigham Cancer Institute και τη συμμετοχή ερευνητών από το Harvard Medical School, τη Harvard T.H. Chan School of Public Health και άλλα ακαδημαϊκά ιδρύματα, βασίστηκε σε δεδομένα 112.284 ενηλίκων και δημοσιεύθηκε στο Gastro Hep Advances. Η μελέτη είναι προς το παρόν διαθέσιμη ως προδημοσίευση (journal pre-proof), καθώς δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί η οριστική Version of Record.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Lidl: Ανακαλεί ξανά δημοφιλές επιδόρπιο σοκολάτας – Είχε ανακληθεί και στην Ελλάδα πριν από μόλις 2 μήνες για άλλο λόγο (φωτογραφία)
Περισσότεροι από 112.000 άνθρωποι υπό παρακολούθηση για δεκαετίες
Οι ερευνητές αξιοποίησαν στοιχεία από δύο μεγάλες μακροχρόνιες μελέτες στις ΗΠΑ: τη Nurses’ Health Study, η οποία ξεκίνησε το 1976 και περιλαμβάνει γυναίκες επαγγελματίες υγείας, και τη Health Professionals Follow-up Study, η οποία ξεκίνησε το 1986 και περιλαμβάνει άνδρες επαγγελματίες υγείας. Συνολικά συμπεριλήφθηκαν 112.284 άτομα, περίπου 68.000 γυναίκες και 43.000 άνδρες. Οι συμμετέχοντες συμπλήρωναν επανειλημμένα λεπτομερή ερωτηματολόγια σχετικά με τη διατροφή και τον τρόπο ζωής τους, συνήθως κάθε δύο έως τέσσερα χρόνια. Οι ερευνητές κατέγραψαν την κατανάλωση ζαχαρούχων ποτών, αλλά και τεχνητά γλυκανμένων ποτών, και στη συνέχεια παρακολούθησαν την εμφάνιση νέων περιστατικών καρκίνου του στομάχου. Κατά τη διάρκεια περισσότερων από 3,2 εκατομμυρίων ανθρωπο-ετών παρακολούθησης καταγράφηκαν συνολικά 278 περιστατικά καρκίνου του στομάχου, εκ των οποίων 140 αφορούσαν γυναίκες και 138 άνδρες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Απορρυπαντικά πλυντηρίου: 5 «ύποπτες» ουσίες που εντοπίστηκαν σε εργαστηριακές αναλύσεις και δεν γράφει η ετικέτα
2,45 φορές υψηλότερος κίνδυνος με καθημερινή κατανάλωση
Το σημαντικότερο εύρημα της μελέτης ήταν ότι τα άτομα που κατανάλωναν τουλάχιστον ένα ζαχαρούχο ποτό την ημέρα εμφάνισαν 2,45 φορές υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του στομάχου σε σύγκριση με όσους κατανάλωναν τέτοια ποτά σπάνια ή σχεδόν ποτέ. Η συσχέτιση ήταν εμφανής και στα δύο φύλα, αν και φάνηκε ισχυρότερη στις γυναίκες. Οι γυναίκες που κατανάλωναν τουλάχιστον ένα ζαχαρούχο ποτό ημερησίως είχαν περίπου τριπλάσιο κίνδυνο σε σύγκριση με όσες κατανάλωναν σπάνια τέτοια ποτά, ενώ στους άνδρες η αύξηση του κινδύνου ήταν περίπου διπλάσια.
Ωστόσο, ένα σημαντικό στοιχείο είναι ότι η ίδια εικόνα δεν παρατηρήθηκε σε όσους κατανάλωναν ζαχαρούχα ποτά μόνο λίγες φορές τον μήνα ή λίγες φορές την εβδομάδα. Η στατιστικά σημαντική αύξηση του κινδύνου εντοπίστηκε κυρίως στην καθημερινή κατανάλωση.
Τι έδειξαν τα αναψυκτικά χωρίς ζάχαρη
Οι ερευνητές εξέτασαν ξεχωριστά και τα τεχνητά γλυκανμένα ποτά, όπως τα αναψυκτικά διαίτης. Στην περίπτωση αυτή δεν διαπιστώθηκε σημαντική συσχέτιση με τον κίνδυνο καρκίνου του στομάχου. Το εύρημα αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι η συγκεκριμένη μελέτη αποδεικνύει πως τα τεχνητά γλυκαντικά είναι προστατευτικά ή ότι τα αναψυκτικά διαίτης είναι «ασφαλή» από κάθε άποψη. Οι ίδιοι οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα δεδομένα σχετικά με τις μακροχρόνιες επιπτώσεις των τεχνητών γλυκαντικών συνεχίζουν να εξετάζονται.
Η ερευνητική ομάδα εξέτασε επίσης την πρόσληψη φρουκτόζης, ενός σακχάρου που περιέχεται σε πολλά ζαχαρούχα ποτά. Τα άτομα με υψηλότερη συνολική πρόσληψη φρουκτόζης εμφάνισαν επίσης υψηλότερα ποσοστά καρκίνου του στομάχου, ιδιαίτερα οι γυναίκες. Ωστόσο, τα συγκεκριμένα δεδομένα δεν μπορούν να αποδείξουν ότι η φρουκτόζη από μόνη της προκαλεί τον καρκίνο. Η φρουκτόζη μπορεί απλώς να αποτελεί δείκτη ενός διατροφικού προτύπου που συνοδεύεται από μεγαλύτερη κατανάλωση ζαχαρούχων ποτών και άλλων τροφίμων με υψηλή περιεκτικότητα σε πρόσθετα σάκχαρα.
To Ελικοβακτηρίδιο του Πυλωρού
Ένας από τους σημαντικότερους γνωστούς παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του στομάχου είναι το βακτήριο Helicobacter pylori. Οι ερευνητές προσπάθησαν να διαπιστώσουν εάν η λοίμωξη από H. pylori θα μπορούσε να εξηγεί τη σχέση μεταξύ ζαχαρούχων ποτών και καρκίνου. Σε υποσύνολο περίπου 940 συμμετεχόντων, περίπου το ένα τρίτο ήταν θετικοί για το βακτήριο. Δεν διαπιστώθηκε σχέση μεταξύ της κατανάλωσης ζαχαρούχων ποτών και της παρουσίας H. pylori. Αυτό υποδηλώνει ότι το βακτήριο δεν φαίνεται να εξηγεί τη συγκεκριμένη συσχέτιση. Ωστόσο, επειδή η συγκεκριμένη ανάλυση αφορούσε μόνο ένα μικρό μέρος του συνολικού πληθυσμού της μελέτης, οι ερευνητές δεν μπορούν να αποκλείσουν πλήρως πιθανή επίδραση του H. pylori.
Πώς θα μπορούσαν να συνδέονται τα ζαχαρούχα ποτά με τον καρκίνο;
Το σημαντικότερο ερώτημα παραμένει αναπάντητο: γιατί η καθημερινή κατανάλωση ζαχαρούχων ποτών θα μπορούσε να συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του στομάχου;
Οι ερευνητές δεν έχουν ακόμη καταλήξει σε συγκεκριμένο βιολογικό μηχανισμό. Μεταξύ των πιθανών εξηγήσεων που εξετάζονται είναι η αύξηση του σωματικού βάρους, οι διαταραχές στον μεταβολισμό της γλυκόζης και της ινσουλίνης, οι ορμονικές μεταβολές, η χρόνια φλεγμονή, πιθανές επιδράσεις στο DNA και αλλαγές στο μικροβίωμα του γαστρεντερικού συστήματος. Πρόκειται, όμως, για πιθανούς μηχανισμούς και όχι για αποδεδειγμένη αιτιώδη εξήγηση της συγκεκριμένης παρατήρησης.
Δεν αποδεικνύεται ότι τα ζαχαρούχα ποτά προκαλούν καρκίνο
Παρά το εντυπωσιακό μέγεθος της συσχέτισης, οι ερευνητές τονίζουν ότι πρόκειται για παρατηρητική μελέτη. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να εντοπίσει μια σχέση μεταξύ δύο παραγόντων, αλλά δεν μπορεί από μόνη της να αποδείξει ότι η κατανάλωση ζαχαρούχων ποτών προκαλεί καρκίνο του στομάχου.
Υπάρχουν επίσης σημαντικοί περιορισμοί. Τα δεδομένα για το H. pylori υπήρχαν μόνο για ένα μικρό υποσύνολο των συμμετεχόντων, ενώ δεν υπήρχαν σταθερές πληροφορίες για την ακριβή ανατομική θέση όλων των όγκων στο στομάχι, το οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του στομάχου ή το εάν οι συμμετέχοντες είχαν υποβληθεί προηγουμένως σε ανώτερη ενδοσκόπηση. Επιπλέον, ο πληθυσμός της μελέτης αποτελούνταν κυρίως από λευκούς ενήλικες ηλικίας 30 έως 75 ετών κατά την ένταξή τους στις αρχικές μελέτες. Επομένως, τα αποτελέσματα δεν μπορούν να θεωρηθούν αυτομάτως αντιπροσωπευτικά όλων των ηλικιακών και φυλετικών ομάδων.
Τα ευρήματα έρχονται σε αντίθεση με προηγούμενη ιαπωνική μελέτη
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το γεγονός ότι τα νέα αποτελέσματα δεν συμφωνούν απόλυτα με προηγούμενα δεδομένα. Μια μεγάλη προοπτική μελέτη στην Ιαπωνία, στην οποία συμμετείχαν 74.455 άτομα ηλικίας 45 έως 74 ετών και τα οποία παρακολουθήθηκαν για κατά μέσο όρο 16,7 χρόνια, δεν διαπίστωσε σημαντική σχέση μεταξύ της κατανάλωσης ζαχαρούχων ποτών και του κινδύνου καρκίνου του στομάχου. Μάλιστα, οι Ιάπωνες ερευνητές είχαν συμπεριλάβει στην κατηγορία των «ζαχαρούχων ποτών» και τον 100% φυσικό χυμό φρούτων, γεγονός που διαφοροποιεί τη μεθοδολογία από τη νέα αμερικανική ανάλυση.
Επίσης, παλαιότερη μετα-ανάλυση παρατηρητικών μελετών δεν είχε βρει σαφή συσχέτιση μεταξύ της κατανάλωσης ζαχαρούχων ποτών και του καρκίνου του στομάχου, γεγονός που δείχνει ότι τα επιστημονικά δεδομένα για τη συγκεκριμένη σχέση παραμένουν περιορισμένα και όχι οριστικά. Οι ίδιοι οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι χρειάζονται επιπλέον μελέτες για να επιβεβαιωθεί το αποτέλεσμα και να αποσαφηνιστεί ο πιθανός μηχανισμός.
Ωστόσο, το εύρημα προσθέτει τον καρκίνο του στομάχου στη συζήτηση για τις πιθανές μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της υψηλής κατανάλωσης ζαχαρούχων ποτών. Μέχρι σήμερα, η κατανάλωση αυτών των ποτών έχει ήδη συσχετιστεί σε διάφορες μελέτες με παχυσαρκία, διαταραχές του μεταβολισμού και αυξημένο κίνδυνο για ορισμένες μορφές καρκίνου.
Επιστημονική τεκμηρίωση:
Association between sugar-sweetened and artificially sweetened beverage intake and gastric cancer incidence” DOI: https://doi.org/10.1016/j.gastha.2026.101097
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Τι γίνεται με τα αυγά; Τουλάχιστον 5 εξάρσεις Salmonella σε διαφορετικές χώρες – Τι κρύβεται πίσω από τους αλλεπάλληλους συναγερμούς
- Lidl Fr: Ανακαλεί κι άλλα πεπόνια λόγω υπέρβασης φυτοφαρμάκων
- Ιός του Δυτικού Νείλου: 13 θάνατοι και τριπλασιασμός των κρουσμάτων σε μία εβδομάδα – Οι δήμοι με τα περισσότερα περιστατικά και οι περιοχές «υψηλού κινδύνου»
- Νεκταρίνια Τουρκίας με υψηλή περιεκτικότητα σε νικέλιο καταστράφηκαν στα Ευρωπαϊκά σύνορα λίγο πριν μπουν στην αγορά
- Πρόστιμο 39.000 ευρώ σε εταιρεία που «έκοψε» κριτική καταναλωτή χωρίς αιτιολογία – Τι ισχύει για τις κριτικές σε ΕΕ και Ελλάδα
- Βίντεο: Πλημμύρα από καλαμάρια σε κεντρικό δρόμο των ΗΠΑ – Η απίστευτη επιχείρηση καθαρισμού
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
