Ένα προϊόν που χρησιμοποιείται καθημερινά για να δώσει γεύση σε σούπες, ρύζι, σάλτσες και άλλα φαγητά δεν είναι απαραίτητα τόσο «αθώο» όσο μπορεί να φαίνεται. Έρευνα του ελβετικού περιοδικού καταναλωτών K-Tipp σε δέκα ζωμούς λαχανικών σε σκόνη ανέδειξε ιδιαίτερα υψηλές ποσότητες αλατιού και γλουταμινικού, ενώ σε ορισμένα δείγματα εντοπίστηκαν επίσης ίχνη φυτοφαρμάκων και μολύβδου. Για τις ανάγκες της δοκιμής, εργαστήριο στη Γερμανία ανέλυσε δέκα ζωμούς λαχανικών σε σκόνη και, για σύγκριση, δύο πάστες miso. Οι αναλύσεις επικεντρώθηκαν μεταξύ άλλων στο αλάτι, το γλουταμινικό, τα φυτοφάρμακα, τον μόλυβδο, το κάδμιο και τις μυκοτοξίνες.
Σχεδόν 74 γραμμάρια αλάτι στα 100 γραμμάρια
Το πιο εντυπωσιακό εύρημα αφορούσε την περιεκτικότητα σε αλάτι. Στον Maggi Bouillon Gemüse, το εργαστήριο μέτρησε 73,7 γραμμάρια αλάτι ανά 100 γραμμάρια σκόνης. Στο ίδιο προϊόν βρέθηκαν ακόμη 11,6 γραμμάρια γλουταμινικού ανά 100 γραμμάρια. Έτσι, μόνο το αλάτι και το γλουταμινικό αντιστοιχούν συνολικά σε περισσότερα από 85 γραμμάρια ανά 100 γραμμάρια προϊόντος.
Τα αποτελέσματα συμβαδίζουν σε μεγάλο βαθμό με τη σειρά των συστατικών που αναγράφονται στην ετικέτα του συγκεκριμένου προϊόντος. Το αλάτι, τα ενισχυτικά γεύσης, οι υδρολυμένες φυτικές πρωτεΐνες και το εκχύλισμα μαγιάς βρίσκονται πριν από τα λαχανικά, τα οποία, σύμφωνα με τη δήλωση της συσκευασίας, αποτελούν μόλις 4%. Υψηλή ήταν και η περιεκτικότητα του ζωμού της Aldi, με περίπου 60 γραμμάρια αλάτι ανά 100 γραμμάρια προϊόντος.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τα βρώσιμα έντομα στο μικροσκόπιο της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας – Τι θέλουν να ανακαλύψουν πριν τα βάλουν στο πιάτο μας
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αναψυκτικά: Η καθημερινή κατανάλωση συνδέεται με υπερδιπλάσιο κίνδυνο καρκίνου του στομάχου – Νέα έρευνα
Στην κορυφή της αξιολόγησης του K-Tipp βρέθηκε ο Coop Naturaplan, ένας βιολογικός ζωμός λαχανικών. Στο συγκεκριμένο προϊόν μετρήθηκαν περίπου 43 γραμμάρια αλάτι ανά 100 γραμμάρια, ενώ το γλουταμινικό ήταν κάτω από 0,5 γραμμάρια ανά 100 γραμμάρια. Η σύνθεση ήταν επίσης σαφώς πιο περιορισμένη, καθώς εκτός από αλάτι και λαχανικά περιλάμβανε μόνο άμυλο πατάτας και ηλιέλαιο. Η αναγραφόμενη περιεκτικότητα σε λαχανικά ήταν 26%, έναντι μόλις 4% στον Maggi που εξετάστηκε. Το K-Tipp επισημαίνει ότι η σύγκριση καταδεικνύει σημαντικές διαφορές μεταξύ προϊόντων που εκ πρώτης όψεως μπορεί να μοιάζουν ιδιαίτερα μεταξύ τους.
Ένα φλιτζάνι μπορεί να δώσει έως και 3 γραμμάρια αλάτι
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η ποσότητα αλατιού που καταναλώνεται στην πράξη. Το K-Tipp υπολόγισε την πρόσληψη με βάση τις οδηγίες παρασκευής που αναγράφονται στις συσκευασίες και εξέτασε μία μερίδα 2,5 dl ζωμού. Ανάλογα με το προϊόν, μία τέτοια μερίδα αντιστοιχεί σε περίπου 2,1 έως 3 γραμμάρια αλάτι.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συστήνει στους ενήλικες να περιορίζουν την ημερήσια πρόσληψη αλατιού σε λιγότερο από 5 γραμμάρια. Επομένως, ένα μόνο φλιτζάνι από ορισμένους από τους ζωμούς που εξετάστηκαν μπορεί να αντιστοιχεί σε περισσότερο από το μισό αυτής της ποσότητας.
Πολύ φθηνό το αλάτι, πολύ ακριβότερος ο ζωμός
Το ελβετικό περιοδικό θέτει παράλληλα και ζήτημα τιμής. Οι ζωμοί λαχανικών που εξετάστηκαν πωλούνται στην Ελβετία σε τιμές από περίπου 6 έως 30 ελβετικά φράγκα το κιλό, ενώ ένα κιλό απλού επιτραπέζιου αλατιού κοστίζει περίπου ένα φράγκο. Το K-Tipp σημειώνει ότι τόσο το αλάτι όσο και το γλουταμινικό είναι σχετικά φθηνά συστατικά. Το εργαστήριο, πάντως, δεν μπορούσε να προσδιορίσει ανεξάρτητα το ακριβές ποσοστό λαχανικών σε κάθε προϊόν. Τα ποσοστά που δηλώνουν οι ίδιοι οι παραγωγοί κυμαίνονται από 4% έως 26%.
Φυτοφάρμακα σε δύο προϊόντα
Στις αναλύσεις για φυτοφάρμακα, η πλειονότητα των δειγμάτων δεν παρουσίασε ανιχνεύσιμα υπολείμματα. Ωστόσο, ίχνη εντοπίστηκαν σε δύο ζωμούς: στον Coop Prix Garantie και στον Kania της Lidl. Στον Coop Prix Garantie μετρήθηκαν συνολικά 0,028 mg/kg φυτοφαρμάκων, ενώ στον Kania της Lidl 0,023 mg/kg. Στο πρώτο προϊόν εντοπίστηκαν carbendazim και difenoconazole, ενώ στον ζωμό Kania ανιχνεύθηκε boscalid.
Το K-Tipp αναφέρει ότι το carbendazim δεν είναι πλέον εγκεκριμένο στην Ευρώπη και συνδέεται με ανησυχίες σχετικά με την αναπαραγωγή και τη γονοτοξικότητα. Για το difenoconazole αναφέρει ότι υπάρχουν ανησυχίες σχετικά με πιθανή καρκινογόνο δράση. Το boscalid χαρακτηρίζεται ως ουσία με μακροχρόνια επικινδυνότητα για τους υδρόβιους οργανισμούς.
Μόλυβδος σε τρεις ζωμούς
Ίχνη μολύβδου ανιχνεύθηκαν επίσης σε τρία προϊόντα, από τις Coop, Lidl και Maggi. Οι συγκεντρώσεις που μετρήθηκαν κυμάνθηκαν μεταξύ 0,11 και 0,25 mg/kg. Σύμφωνα με το K-Tipp, ο μόλυβδος μπορεί να περάσει στα λαχανικά από το έδαφος, όπου μπορεί να συσσωρευτεί λόγω περιβαλλοντικών και βιομηχανικών εκπομπών. Το περιοδικό αναφέρει ως πιθανή πηγή και το αλάτι που χρησιμοποιείται στη σύνθεση των προϊόντων.
Οι ποσότητες που ανιχνεύθηκαν χαρακτηρίστηκαν χαμηλές. Ωστόσο, ο μόλυβδος αποτελεί ουσία για την οποία υπάρχει ιδιαίτερη ανησυχία λόγω των επιπτώσεων της μακροχρόνιας έκθεσης, ιδίως στα παιδιά και στο νευρικό σύστημα.
Στο πλαίσιο της ίδιας δοκιμής αναλύθηκαν δύο πάστες miso, οι οποίες είχαν σημαντικά χαμηλότερη περιεκτικότητα σε αλάτι από τους περισσότερους ζωμούς σε σκόνη. Στα προϊόντα miso το αλάτι ανήλθε περίπου σε 12 γραμμάρια ανά 100 γραμμάρια προϊόντος. Τα βασικά συστατικά τους ήταν νερό, σόγια και ρύζι. Αυτό δεν σημαίνει ότι το miso είναι προϊόν χωρίς αλάτι, αλλά στη συγκεκριμένη σύγκριση η περιεκτικότητά του ήταν σαφώς χαμηλότερη από εκείνη των ζωμών σε σκόνη.
Οι εργαστηριακοί έλεγχοι περιλάμβαναν επίσης αναζήτηση μυκοτοξινών και καδμίου. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα που παρουσιάζει το K-Tipp, στις συγκεκριμένες αναλύσεις δεν διαπιστώθηκαν ανωμαλίες.
Το τεστ καταλήγει έτσι να αναδεικνύει κυρίως ένα ζήτημα που αφορά την καθημερινή διατροφική πρόσληψη: οι ζωμοί σε σκόνη μπορεί να περιέχουν πολύ μεγάλες ποσότητες αλατιού, ενώ ορισμένα προϊόντα περιείχαν επίσης μετρήσιμα ίχνη φυτοφαρμάκων ή μολύβδου. Ιδιαίτερη σημασία έχει επομένως όχι μόνο το τι αναγράφεται στην ετικέτα, αλλά και η ποσότητα του προϊόντος που χρησιμοποιείται σε κάθε μερίδα.
Η απάντηση των εταιρειών
Η Coop Ελβετίας χαρακτήρισε τις ποσότητες φυτοφαρμάκων και μολύβδου που εντοπίστηκαν στα προϊόντα της μικρές. Η Nestlé, παραγωγός των προϊόντων Maggi, επισήμανε ότι δεν υπάρχει ειδικό νομοθετικό όριο για τον μόλυβδο στους ζωμούς σε σκόνη και ανέφερε ότι μειώνει σταδιακά τη χρήση γλουταμινικού. Η Migros, από την πλευρά της, δήλωσε ότι θα επανεξετάσει την περιεκτικότητα σε αλάτι και ότι τους επόμενους μήνες ο ζωμός M-Budget θα κυκλοφορεί χωρίς πρόσθετα ενισχυτικά γεύσης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Πρόσθετο που χρησιμοποιείται σε σάλτσες και παγωτά συνδέθηκε με φλεγμονή του εντέρου σε εργαστηριακή έρευνα
- Ροδάκινο ή βερίκοκο με σπασμένο κουκούτσι: Υπάρχει κίνδυνος από το υδροκυάνιο;
- Σαπούνι Μασσαλίας: Η απάτη πίσω από τον θρυλικό γαλλικό κύβο – Φοινικέλαιο και λάδι καρύδας από την Ασία αποκαλύπτει γαλλική έρευνα
- Lidl: Ανακαλεί ξανά δημοφιλές επιδόρπιο σοκολάτας – Είχε ανακληθεί και στην Ελλάδα πριν από μόλις 2 μήνες για άλλο λόγο (φωτογραφία)
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
