Υπέρβαση χρωστικών σε γλυκίσματα: Γιατί εμπλέκεται και η Ελλάδα στην κοινοποίηση του RASFF
Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή πλατφόρμα RASFF, στις 17 Σεπτεμβρίου 2025 η Πολωνία κοινοποίησε περιστατικό που αφορά υπέρβαση των επιτρεπόμενων επιπέδων τριών χρωστικών (E102 – ταρτραζίνη, E133 – Brilliant Blue FCF, E129 – Allura Red AC) σε γλυκές καραμέλες τύπου marshmallow. Οι έλεγχοι εντόπισαν συγκεντρώσεις που ξεπερνούσαν σημαντικά τα όρια:
- E102 (ταρτραζίνη): 287,9 mg/kg
- E129 (Allura Red AC): 106,9 mg/kg
- E133 (Brilliant Blue FCF): 10,1 mg/kg
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τι γίνεται με τα έτοιμα σάντουιτς; Νέα προειδοποίηση υγείας για δηλητηριασμένο σάντουιτς γαλοπούλας μεγάλης αλυσίδας
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επείγουσα ανάκληση 10 ειδών ταραμοσαλάτας λόγω κινδύνου τροφικής δηλητηρίασης
Η βαφή ταρτραζίνη, Ε102, είναι μια χρωστική τροφίμων που προέρχεται από πετρέλαιο που χρησιμοποιείται συνήθως σε επεξεργασμένα τρόφιμα, καλλυντικά και φαρμακευτικά προϊόντα. Αν και έχει εγκριθεί για ελεγχόμενη χρήση, έχουν εκφραστεί ανησυχίες σχετικά με τις πιθανές επιπτώσεις του στην υγεία. Επίσης, ο FDA επιβάλλει τη σαφή αναγραφή της χρωστικής στα συστατικά. Η έρευνα υποδηλώνει ότι μπορεί να συμβάλλει στην υπερκινητικότητα στα παιδιά, στις αλλεργικές αντιδράσεις, ακόμη και στη βλάβη του DNA. Έχει επίσης βρεθεί ότι περιέχει καρκινογόνες ενώσεις όπως η βενζιδίνη.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | LIDL Fr: Ανακαλείται γνωστό τρόφιμο ιδιωτικής ετικέτας της αλυσίδας λόγω κινδύνου λιστερίωσης – Δείτε φωτο
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Απαγορευμένη τοξική ουσία σε δημοφιλή σειρά ισιώματος μαλλιών – Προκαλεί καρκίνο και επηρεάζει την αναπαραγωγή
Η Red 40 (ή E129 – Allura Red AC) χρησιμοποιείται σε ΕΕ και ΗΠΑ σε γλυκά, ποτά, παγωτά, αν και έρευνες έχουν διαπιστώσει ότι μπορεί να έχει αρνητική επίδραση στη δραστηριότητα και προσοχή των παιδιών”. Επιπλέον, μπορεί να προκαλέσει αλλεργικές αντιδράσεις σε ευαίσθητα άτομα ή σε συνδυασμό με άλλες χρωστικές. Για τους παραπάνω λόγους βρίσκεται υπό συνεχή επανεξέταση από την EFSA.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Παιδιά οι περισσότεροι από τους 120 ασθενείς από επικίνδυνο παθογόνο – 28 ανέπτυξαν αιμολυτικό ουραιμικό σύνδρομο
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Περισσότεροι από 800 μαθητές υπέστησαν μαζική τροφική δηλητηρίαση από δωρεάν σχολικά γεύματα
Το Brilliant Blue FCF (E133) είναι μια συνθετική οργανική ένωση τριαρυλομεθανίου που παράγεται από πετρέλαιο και χρησιμοποιείται κυρίως ως μπλε χρωστική για επεξεργασμένα τρόφιμα, φάρμακα, συμπληρώματα διατροφής και καλλυντικά. Το λαμπρό μπλε FCF, προστίθεται σε τρόφιμα και ποτά σε συγκεντρώσεις μέχρι ένα μέγιστο επιτρεπόμενο επίπεδο (MPL) όπως εγκρίθηκε από την Επιτροπή Codex Alimentarius. Όταν ακουμπάει τη γλώσσα το λαμπερό μπλε FCF γενικά θεωρείται μη τοξικό και ασφαλές αλλά μπορεί να απορροφηθεί απευθείας στην κυκλοφορία του αίματος. Μελέτη που εξέτασε την απορρόφησή του από γλειφιτζούρι κατέληξε πως υπάρχει κίνδυνος από αυτήν την ουσία για τα παιδιά. Η αποδεκτή ημερήσια πρόσληψη (ασφαλές όριο) είναι στην ΕΕ τα 6 mg/kg σωματικού βάρους.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κομμένα φρούτα στους πάγκους: Είναι ασφαλή;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται πάνω από 8.000 γνωστοί ατμιστές λόγω κινδύνου πυρκαγιάς και εγκαυμάτων – Πωλούνται και στην Ελλάδα
Παρότι η ταξινόμηση ήταν «όχι σοβαρός κίνδυνος», η υπέρβαση σε τρεις διαφορετικές χρωστικές θεωρείται ανησυχητική, ιδίως σε προϊόν ζαχαροπλαστικής που καταναλώνεται κυρίως από παιδιά και οι ευρωπαϊκές αρχές προχώρησαν σε ενημέρωση και παρακολούθηση.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Είναι ασφαλές να φάμε τα καρότα όταν έχουν βγάλει μαύρα στίγματα;
Γιατί αναφέρεται η Ελλάδα;
Στην ανακοίνωση σημειώνεται ότι η Ελλάδα εμφανίζεται ως operator (op) με follow-up. Αυτό σημαίνει ότι στη χώρα μας πιθανώς εμπλέκεται εταιρεία στην αλυσίδα διανομής ή εισαγωγής, χωρίς όμως να έχουν δοθεί ακόμη λεπτομέρειες για την κυκλοφορία του προϊόντος στην ελληνική αγορά. Το γεγονός αυτό ενεργοποιεί τις ελληνικές αρχές για ελέγχους και επιβεβαίωση ώστε να διασφαλιστεί ότι τα συγκεκριμένα γλυκίσματα δεν έχουν φτάσει στα ράφια. Η χώρα προέλευσης του προϊόντος είναι η Κίνα, η Πολωνία προχώρησε σε κοινοποίηση έπειτα από ελέγχους στην αγορά της, ενώ η Ελλάδα εμπλέκεται λόγω πιθανού καναλιού διανομής.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τι είναι οι αντιθρεπτικές ουσίες στα τρόφιμα; Πρέπει να τις αποφεύγουμε;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σόγια: Πώς επηρεάζουν τα φυτοοιστρογόνα που περιέχει την ανθρώπινη υγεία;
Τι σημαίνει για τον καταναλωτή
Αν και η ταξινόμηση του περιστατικού θεωρείται «όχι σοβαρός κίνδυνος», η υπέρβαση σε χρωστικές, ειδικά σε προϊόντα ζαχαροπλαστικής που καταναλώνονται από παιδιά, αποτελεί σημαντικό λόγο ανησυχίας. Οι συγκεκριμένες ουσίες έχουν συνδεθεί με αλλεργικές αντιδράσεις ή υπερκινητικότητα σε ευαίσθητες ομάδες.
Σύμφωνα με έρευνα που χρηματοδοτήθηκε από την Υπηρεσία Προτύπων Τροφίμων της Βρετανίας, τα 6 χρώματα τροφίμων που συνδέονται στενότερα με την υπερκινητικότητα στα παιδιά είναι:
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Οι μύθοι στην κουζίνα που αυξάνουν τον κίνδυνο τροφικών λοιμώξεων
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ψηφιακή αμνησία: Πώς η συνεχής διαθεσιμότητα πληροφοριών στο διαδίκτυο αλλάζει τη μνήμη μας
- E102 (ταρτραζίνη)
- E104 (κίτρινο κινολίνης)
- E110 (κίτρινο ηλιοβασίλεμα FCF)
- E122 (καρμουαζίνη)
- E124 (ponceau 4R)
- E129 (κόκκινο allura)
Πώς να αποφύγετε αυτά τα χρώματα τροφίμων
Μπορείτε να αποφύγετε τα χρώματα τροφίμων που συνδέονται με την υπερκινητικότητα ελέγχοντας τις ετικέτες των τροφίμων και αναζητώντας εναλλακτικά προϊόντα που δεν τα περιέχουν. Όλα τα τεχνητά χρώματα τροφίμων πρέπει να περιλαμβάνονται στη λίστα των συστατικών, είτε με τον αριθμό Ε είτε με το πλήρες όνομά τους. Εάν περιλαμβάνεται οποιοδήποτε από τα 6 χρώματα τροφίμων που αναφέρονται παραπάνω, η ετικέτα πρέπει επίσης να φέρει μια προειδοποίηση που λέει ότι το χρώμα “μπορεί να έχει δυσμενή επίδραση στη δραστηριότητα και την προσοχή των παιδιών”. Εάν αγοράζετε τρόφιμα ή ποτά χωρίς συσκευασία, θα πρέπει να ρωτήσετε τον παρασκευαστή ή τον πωλητή εάν το προϊόν περιέχει τεχνητά χρώματα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το «ιδιοφυές» κόλπο για να ξεπαγώνει το κρέας σε λίγα λεπτά χρησιμοποιώντας ένα κοινό σκεύος κουζίνας (video)
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η Υπεύθυνη Ανάπτυξης Προϊόντων των Maltesers μας εξηγεί γιατί τόσα χρόνια τα τρώμε… λάθος!
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το όχι και τόσο αγαπημένο λαχανικό που όμως βοηθά στο αδυνάτισμα και τη μείωση της χοληστερόλης
*Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ασφάλειας τροφίμων και απευθύνεται στον κλάδο και στους επαγγελματίες τροφίμων, όπως και σε συνειδητοποιημένους καταναλωτές. Το παρόν άρθρο έχει σκοπό να προσφέρει χρήσιμες πληροφορίες στους επιστήμονες τροφίμων και επαγγελματίες που σχεδιάζουν τα συστήματα και μέτρα ασφάλειας τροφίμων των επιχειρήσεων τροφίμων. Τα συμβάντα ασφάλειας τροφίμων σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο αποτελούν πολύτιμα εισερχόμενα δεδομένα στην ανάλυση επικινδυνότητας της διαδικασίας διαχείρισης τροφίμων (HACCP) που υποχρεούται να συντάσσει και να διατηρεί βάση νόμου, κάθε επιχείρηση τροφίμων.
