Ανίχνευση chlorpyrifos σε εισαγόμενες μπανάνες και απόρριψη φορτίου στα σύνορα της ΕΕ λόγω απαγορευμένης δραστικής ουσίας και δυνητικά σοβαρού κινδύνου για την υγεία
Το ευρωπαϊκό Σύστημα ανταλλαγής πληροφοριών για επικίνδυνα τρόφιμα ενημερώθηκε για ανίχνευση chlorpyrifos σε μπανάνες. Λόγω σοβαρών κινδύνων για την υγεία το chlorpyrifos έχει αποτελέσει αντικείμενο εκτεταμένης επιστημονικής και κανονιστικής αξιολόγησης. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση η έγκρισή του δεν ανανεώθηκε και η χρήση του έχει απαγορευτεί, καθώς κρίθηκε ότι δεν μπορεί να καθοριστεί ασφαλές επίπεδο έκθεσης, ιδιαίτερα όσον αφορά την προστασία της παιδικής ανάπτυξης. Ως αποτέλεσμα, τα ανώτατα όρια καταλοίπων για τη συγκεκριμένη ουσία στα τρόφιμα έχουν ουσιαστικά μηδενιστεί, με κάθε ανιχνεύσιμη ποσότητα να θεωρείται μη συμμορφούμενη. Ωστόσο παρά την απαγόρευση στην ΕΕ, το chlorpyrifos εξακολουθεί να χρησιμοποιείται σε ορισμένες τρίτες χώρες, γεγονός που το καθιστά συχνό εύρημα σε εισαγόμενα αγροτικά προϊόντα. Η παρουσία της σε τρόφιμα που προορίζονται για την ευρωπαϊκή αγορά αντιμετωπίζεται ως σοβαρή παραβίαση της νομοθεσίας για την ασφάλεια τροφίμων. Να σημειωθεί ότι αυτό το φυτοφάρμακο ήταν μία βασική αιτία για τις ειδοποιήσεις επικίνδυνων τροφίμων το 2024 στην ΕΕ.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επιμόλυνση ελληνικής φέτας – Κατεπείγουσα ειδοποίηση των ευρωπαϊκών αρχών
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ: Επίσημη ανακοίνωση για εκπτώσεις που φτάνουν το 50% σε συγκεκριμένα προϊόντα
Η κοινοποίηση έγινε από την Κροατία, η οποία ενήργησε ως χώρα ειδοποίησης και διανομής. Το προϊόν αφορούσε μπανάνες που εισήχθησαν μέσω Βοσνίας ενώ η δηλωμένη χώρα προέλευσης ήταν ο Ισημερινός. Η υπόθεση καταγράφηκε ως ειδοποίηση απόρριψης στα σύνορα, με ταξινόμηση δυνητικά σοβαρού κινδύνου.
Κατά τον εργαστηριακό έλεγχο που πραγματοποιήθηκε στις 31 Δεκεμβρίου 2025, ανιχνεύθηκε chlorpyrifos, μη εγκεκριμένη δραστική ουσία, στην κατηγορία των υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων. Το αναλυτικό αποτέλεσμα προσδιόρισε συγκέντρωση 0,053 mg/kg, τιμή που υπερβαίνει το επιτρεπτό όριο καθώς πρόκειται για ουσία μη εξουσιοδοτημένη για χρήση στα συγκεκριμένα τρόφιμα εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η ειδοποίηση προέκυψε στο πλαίσιο ελέγχου στα σύνορα, με το φορτίο να τίθεται σε καθεστώς κράτησης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το πολύ γνωστό προϊόν περιποίησης μαλλιών που αναδείχθηκε το χειρότερο σε εργαστηριακό τεστ, λόγω επικίνδυνων ουσιών
Ως μέτρο διαχείρισης του περιστατικού, οι κροατικές αρχές αποφάσισαν την καταστροφή του φορτίου μπανάνας. Παρότι το προϊόν είχε επιτραπεί να κινηθεί προς τον προορισμό του υπό τελωνειακές σφραγίδες, τελικά δεν διατέθηκε στην αγορά. Η chlorpyrifos είναι οργανοφωσφορική δραστική ουσία που χρησιμοποιήθηκε επί δεκαετίες ως εντομοκτόνο στη γεωργία, κυρίως για την καταπολέμηση εντόμων σε καλλιέργειες όπως φρούτα, λαχανικά, δημητριακά και βαμβάκι. Δρα μέσω αναστολής της ακετυλοχολινεστεράσης, ενζύμου κρίσιμου για τη σωστή λειτουργία του νευρικού συστήματος, γεγονός που οδηγεί σε συσσώρευση ακετυλοχολίνης και διαταραχή της νευρικής μετάδοσης τόσο στα έντομα όσο και στον άνθρωπο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μολυσμένο γάλα: Και άλλες εταιρείες ανακοινώνουν αποσύρσεις προϊόντων
Η τοξικολογική της δράση έχει συνδεθεί με οξείες και χρόνιες επιπτώσεις στην υγεία. Σε οξεία έκθεση μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα όπως πονοκέφαλο, ζάλη, ναυτία, εμετό, μυϊκές συσπάσεις, δυσκολία στην αναπνοή και σε σοβαρές περιπτώσεις αναπνευστική ανεπάρκεια. Η χρόνια έκθεση, ακόμη και σε χαμηλά επίπεδα, έχει συσχετιστεί με νευροαναπτυξιακές διαταραχές, ιδίως σε έμβρυα και παιδιά, με επιπτώσεις στη γνωστική λειτουργία, στη μνήμη και στη συμπεριφορά. Υπάρχουν επίσης ενδείξεις για ενδοκρινικές διαταραχές και πιθανές επιπτώσεις στο ανοσοποιητικό σύστημα. Πέραν της ανθρώπινης υγείας, η ουσία θεωρείται ιδιαίτερα επικίνδυνη για το περιβάλλον. Είναι τοξική για τα υδρόβια είδη, τα πτηνά και τα ωφέλιμα έντομα, ενώ παρουσιάζει σχετική επιμονή στο έδαφος και στο νερό, συμβάλλοντας σε ευρύτερη οικολογική επιβάρυνση σε περιοχές εντατικής χρήσης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελλάδα: Επικίνδυνα παγούρια πωλούνται από αξιόπιστα καταστήματα – Δείτε μάρκα και φωτογραφία
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μεγάλη ανάκληση φρέσκου ψωμιού σε μία από τις μεγαλύτερες αλυσίδες σούπερ μάρκετ – Μπορεί να περιέχει μεταλλικά κομμάτια
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σούπερ μάρκετ ανακαλεί ψημένα κοτόπουλα λόγω πιθανής μόλυνσης από το… υγρό καθαριστικό του φούρνου!
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αποκαλύφθηκε ο απροσδόκητος λόγος μόλυνσης στις έτοιμες σαλάτες της Dole με δύο νεκρούς και δεκάδες κρούσματα λιστερίωσης
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πώς το βιομηχανικό πανάρισμα στα τρόφιμα αλλοιώνει πλήρως τη διατροφική τους αξία
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γιατί δεν πρέπει ΠΟΤΕ να καθαρίζουμε τα παπούτσια μας με υγρά μαντηλάκια
