Πάστα από ολόκληρες μεταναστευτικές ακρίδες μπορεί να καταναλώνεται με ασφάλεια ως συστατικό τροφίμων, σύμφωνα με νέα επιστημονική γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA). Η αξιολόγηση αφορά ένα νέο τρόφιμο που παρασκευάζεται από εκτρεφόμενες, υποενήλικες ακρίδες του είδους Locusta migratoria, οι οποίες ζεματίζονται, αλέθονται ολόκληρες σε υγρή μορφή και στη συνέχεια συσκευάζονται και διατηρούνται κατεψυγμένες. Η EFSA, έπειτα από αίτημα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, εξέτασε την ασφάλεια της συγκεκριμένης πάστας στο πλαίσιο του Κανονισμού (ΕΕ) 2015/2283 για τα νέα τρόφιμα. Το προϊόν προορίζεται να χρησιμοποιείται ως συστατικό τροφίμων για τον γενικό πληθυσμό και η επιστημονική ομάδα κατέληξε ότι, υπό τις προτεινόμενες συνθήκες χρήσης και στα προβλεπόμενα επίπεδα, δεν παρουσιάζει διατροφικό μειονέκτημα ούτε γενικό ζήτημα ασφάλειας. Η γνωμοδότηση υιοθετήθηκε στις 31 Αυγούστου 2026 και δημοσιεύθηκε στις 5 Οκτωβρίου.
Η νέα τροφή δεν προέρχεται μόνο από ένα τμήμα του εντόμου. Η διαδικασία περιλαμβάνει ολόκληρες τις ζεματισμένες ακρίδες, οι οποίες αλέθονται μαζί και μετατρέπονται σε πάστα. Τα βασικά συστατικά της είναι νερό, πρωτεΐνες, λιπαρά και διαιτητικές ίνες, μεταξύ των οποίων και χιτίνη, το δομικό υλικό που αποτελεί σημαντικό μέρος του εξωσκελετού των εντόμων. Η χιτίνη έχει ιδιαίτερη σημασία και για την εκτίμηση της διατροφικής αξίας του προϊόντος. Η EFSA αναφέρει ότι η περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη υπολογίζεται σε 13,8 έως 14,8 γραμμάρια ανά 100 γραμμάρια, όταν χρησιμοποιείται ο συντελεστής μετατροπής αζώτου σε πρωτεΐνη 6,25. Ωστόσο, η Αρχή επισημαίνει ότι ο συγκεκριμένος τρόπος υπολογισμού υπερεκτιμά την πραγματική ποσότητα πρωτεΐνης, επειδή μέρος του αζώτου προέρχεται από μη πρωτεϊνικές ουσίες, κυρίως από τη χιτίνη. Το στοιχείο αυτό έχει σημασία όταν συγκρίνονται τρόφιμα από έντομα με άλλες πηγές πρωτεΐνης. Ένας υψηλός αριθμός στην ετικέτα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ολόκληρη αυτή η ποσότητα αντιστοιχεί σε πραγματική πρωτεΐνη με την ίδια διατροφική αξία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | 7 σημάδια ότι τρώτε πραγματικά καλά χωρίς να ακολουθείτε «τέλεια» δίαιτα – Του Νίκου Ζορζοβίλη
Το βασικό ζήτημα είναι οι αλλεργίες
Παρότι η συνολική αξιολόγηση της EFSA είναι θετική ως προς την ασφάλεια, η Αρχή εντοπίζει έναν σημαντικό κίνδυνο που αφορά την αλλεργιογόνο δράση. Η κατανάλωση της πάστας ενδέχεται να προκαλέσει πρωτογενή ευαισθητοποίηση στις πρωτεΐνες της Locusta migratoria και να οδηγήσει σε αλλεργικές αντιδράσεις. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται από άτομα που έχουν ήδη αλλεργία σε καρκινοειδή, ακάρεα ή μαλάκια, καθώς η EFSA επισημαίνει ότι υπάρχει πιθανότητα διασταυρούμενων αλλεργικών αντιδράσεων. Πρόκειται για έναν από τους βασικούς παράγοντες που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη όταν τα έντομα εισάγονται στην ανθρώπινη διατροφή.
Υπάρχει ακόμη ένα σημείο που αφορά την τροφή με την οποία εκτρέφονται οι ακρίδες. Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι πιθανοί αλλεργιογόνοι παράγοντες από την τροφή των εντόμων μπορεί να παραμένουν στο τελικό προϊόν. Παράλληλα, η συγκέντρωση ανεπιθύμητων ουσιών στη νέα τροφή εξαρτάται από τα επίπεδα των συγκεκριμένων ουσιών στις ζωοτροφές που καταναλώνουν οι ακρίδες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επιδημία σαλμονέλωσης από ντομάτες στην Ιταλία – Άμεση απαγόρευση διάθεσης σε σχολεία, νοσοκομεία και γηροκομεία
Η EFSA δεν εντόπισε ανησυχίες από τα διαθέσιμα τοξικολογικά δεδομένα και έκρινε ότι η κατανάλωση της πάστας είναι ασφαλής εφόσον τηρούνται οι προτεινόμενες προδιαγραφές καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής του προϊόντος. Αυτό σημαίνει ότι η θετική γνωμοδότηση δεν αποτελεί γενική έγκριση για οποιοδήποτε προϊόν από ακρίδες, αλλά αφορά τη συγκεκριμένη σύνθεση, την παραγωγική διαδικασία και τις προτεινόμενες συνθήκες χρήσης που αξιολογήθηκαν.
Η εξέλιξη εντάσσεται στη σταδιακή διεύρυνση της ευρωπαϊκής αγοράς νέων τροφίμων από έντομα. Η μεταναστευτική ακρίδα μπορεί πλέον να αποτελέσει αντικείμενο αξιοποίησης σε μορφή πάστας ως συστατικό τροφίμων, όμως η αλλεργιογόνος δράση και η σωστή αποτύπωση της πραγματικής διατροφικής της σύστασης παραμένουν κρίσιμα ζητήματα για την ενημέρωση των καταναλωτών.
Η επιστημονική γνωμοδότηση δημοσιεύθηκε στο περιοδικό EFSA Journal.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Μύγες σε μία στις δύο κουζίνες εστιατορίων – Ο κίνδυνος για την ασφάλεια των τροφίμων και οι τρόποι πρόληψης
- Προειδοποίηση των Αρχών σε εταιρεία χυμών – Kενά στον έλεγχο παθογόνων, στις διαδικασίες εμφιάλωσης και στο HACCP
- Έγινε κιόλας η πρώτη ανάκληση χριστουγεννιάτικων μπισκότων από μεγάλη αλυσίδα
- Μαζική συρροή νοροϊού σε νηπιαγωγείο με 92 ασθενείς και άγνωστη ακόμη η πηγή μετάδοσης
- Ανάκληση έτοιμης σαλάτας λόγω σαλμονέλας: Ο λανθασμένος χειρισμός στα social που έγινε case study – Της Ε. Τσαγκά
- Ιστορική μπισκοτοβιομηχανία ανακαλεί μπισκότα βουτύρου (φωτο) – Πώς ένα ξένο σώμα μπορεί να περάσει τους ελέγχους
- Ελληνικό ελαιόλαδο: Ευρήματα νέας ανάλυσης για βαρέα μέταλλα και ιχνοστοιχεία σε πέντε περιοχές
