Περισσότερα από 1.600 επιβεβαιωμένα κρούσματα κυκλοσπορίασης έχουν καταγραφεί στις Ηνωμένες Πολιτείες από την 1η Μαΐου έως τις 14 Ιουλίου 2026, ενώ οι ύποπτες περιπτώσεις ανέρχονται σε αρκετές χιλιάδες. Την αντίστοιχη περίοδο του 2025 είχαν καταγραφεί μόλις 249 επιβεβαιωμένα περιστατικά, γεγονός που καταδεικνύει τη σημαντική αύξηση της φετινής επιδημίας. Οι αμερικανικές αρχές εκτιμούν ότι η έξαρση συνδέεται με την κατανάλωση φυλλωδών λαχανικών, αν και μέχρι σήμερα δεν έχει εντοπιστεί με βεβαιότητα η ακριβής πηγή της μόλυνσης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται πάνω από 11,5 τόνοι καφέ λόγω κινδύνου παρουσίας θανατηφόρας τοξίνης – Διανεμήθηκε σε επιχειρήσεις εστίασης
Η κυκλοσπορίαση είναι μια παρασιτική λοίμωξη του εντέρου που προκαλείται από το μονοκύτταρο παράσιτο Cyclospora cayetanensis. Η νόσος εκδηλώνεται συνήθως μία έως δύο εβδομάδες μετά την κατανάλωση μολυσμένων τροφίμων ή νερού και προκαλεί έντονη, συχνά υδαρή διάρροια, κοιλιακές κράμπες, ναυτία, απώλεια όρεξης, κόπωση και απώλεια βάρους. Τα συμπτώματα μπορεί να επιμείνουν για αρκετές εβδομάδες και σε ορισμένες περιπτώσεις να υποτροπιάζουν.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η ασθένεια δεν μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο. Άτομα που ζουν στο ίδιο σπίτι δεν μολύνουν το ένα το άλλο, αλλά μπορεί να νοσήσουν επειδή κατανάλωσαν το ίδιο μολυσμένο τρόφιμο. Παρότι οι περισσότεροι ασθενείς αναρρώνουν πλήρως, ορισμένοι χρειάζονται θεραπεία με αντιβιοτικά, ενώ η σοβαρή αφυδάτωση που προκαλείται από την παρατεταμένη διάρροια μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα επικίνδυνη για ανοσοκατεσταλμένα άτομα.
Γιατί το παράσιτο είναι τόσο δύσκολο να αντιμετωπιστεί
Σύμφωνα με τον καθηγητή Περιβαλλοντικής Υγείας και Μηχανικής του Πανεπιστημίου Johns Hopkins, Kellogg J. Schwab, το συγκεκριμένο παράσιτο διαφέρει σημαντικά από γνωστά τροφιμογενή βακτήρια όπως το E. coli, η Salmonella και η Listeria.
Το Cyclospora cayetanensis μπορεί να επιβιώσει στο έδαφος και στο νερό για εβδομάδες ή ακόμη και μήνες. Όταν αποβάλλεται με τα κόπρανα ενός μολυσμένου ανθρώπου δεν είναι αμέσως μολυσματικό. Χρειάζεται περίπου μία έως δύο εβδομάδες στο περιβάλλον για να ωριμάσει και να αποκτήσει την ικανότητα να μολύνει νέο άνθρωπο. Αυτή η καθυστέρηση δυσκολεύει σημαντικά τη σύνδεση των περιστατικών μεταξύ τους και την έγκαιρη αναγνώριση της πηγής.
Επιπλέον, το παράσιτο εμφανίζει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα στις συνήθεις μεθόδους απολύμανσης που χρησιμοποιεί η βιομηχανία τροφίμων. Οι απολυμαντικές ουσίες με βάση το χλώριο, που είναι αποτελεσματικές έναντι πολλών βακτηρίων, ουσιαστικά δεν εξουδετερώνουν την Cyclospora. Η ασφαλής καταστροφή του παρασίτου απαιτεί θερμική επεξεργασία περίπου στους 71°C (160°F), κάτι που δεν είναι εφικτό για νωπά προϊόντα όπως σαλάτες, μυρωδικά, βατόμουρα και άλλα φρέσκα φρούτα και λαχανικά.
Παράλληλα, η εργαστηριακή ανίχνευσή του αποτελεί πρόκληση, καθώς δεν μπορεί να καλλιεργηθεί εύκολα όπως τα βακτήρια και πολλά εργαστήρια δεν διαθέτουν τις εξειδικευμένες διαγνωστικές μεθόδους που απαιτούνται για την ταχεία ταυτοποίησή του.
Οι ειδικοί συνδέουν την έξαρση με τα κενά στην επιτήρηση
Οι επιστήμονες του Johns Hopkins υποστηρίζουν ότι η φετινή επιδημία ανέδειξε σημαντικές αδυναμίες του αμερικανικού συστήματος ασφάλειας τροφίμων. Ο καθηγητής Kellogg J. Schwab υπογραμμίζει ότι ένα αποτελεσματικό σύστημα επιτήρησης θα έπρεπε να εντοπίζει έγκαιρα μικρές συρροές περιστατικών σε μία πολιτεία και να τις συσχετίζει άμεσα με αντίστοιχα περιστατικά σε άλλες περιοχές, ώστε να εντοπίζεται γρήγορα το κοινό τρόφιμο και να αποσύρεται από την αγορά.
Ωστόσο, όπως επισημαίνει, αυτή η διαδικασία έχει αποδυναμωθεί λόγω της μείωσης προσωπικού και πόρων στις αρμόδιες ομοσπονδιακές υπηρεσίες.
Ανάλογη είναι και η εκτίμηση του Dave Love, ερευνητή στο Center for a Livable Future του Johns Hopkins, ο οποίος θεωρεί ότι οι περικοπές στους μηχανισμούς ασφάλειας τροφίμων καθιστούν το σύστημα περισσότερο ευάλωτο σε εκτεταμένες επιδημίες.
Οι αλλαγές στην επιδημιολογική επιτήρηση
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στο πρόγραμμα FoodNet, το διακρατικό σύστημα ενεργητικής επιτήρησης τροφιμογενών νοσημάτων που λειτουργεί με τη συνεργασία των CDC, FDA και USDA.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, έως τον Ιούλιο του 2025 η δήλωση κρουσμάτων κυκλοσπορίασης ήταν υποχρεωτική στο πλαίσιο του συγκεκριμένου συστήματος. Από τότε, όμως, η αναφορά της Cyclospora έγινε προαιρετική, μαζί με ακόμη πέντε παθογόνους μικροοργανισμούς: Campylobacter, Listeria, Shigella, Vibrio και Yersinia. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η αλλαγή αυτή, σε συνδυασμό με τη μείωση προσωπικού στις ομοσπονδιακές υπηρεσίες, δυσχέρανε τον έγκαιρο εντοπισμό των πρώτων περιστατικών και την ταχεία σύνδεσή τους σε επίπεδο χώρας.
Η σύγχρονη αλυσίδα τροφίμων διευκολύνει την εξάπλωση
Ένας ακόμη παράγοντας που συνέβαλε στην ευρεία διασπορά της επιδημίας είναι η δομή της σύγχρονης εφοδιαστικής αλυσίδας τροφίμων. Προϊόντα από πολλές διαφορετικές γεωργικές εκμεταλλεύσεις συγκεντρώνονται σε κεντρικές μονάδες επεξεργασίας, αναμειγνύονται, συσκευάζονται και στη συνέχεια διανέμονται σε ολόκληρη τη χώρα. Έτσι, ακόμη και μία μεμονωμένη επιμόλυνση μπορεί να επηρεάσει καταναλωτές σε πολλές πολιτείες μέσα σε λίγες ημέρες.
Η πρόληψη ξεκινά από το χωράφι
Οι ειδικοί τονίζουν ότι η αποτελεσματικότερη προστασία απέναντι στην Cyclospora είναι η αποτροπή εισόδου της στην τροφική αλυσίδα. Αυτό προϋποθέτει αυστηρό έλεγχο της ποιότητας του αρδευτικού νερού, σωστές πρακτικές υγιεινής στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις, επαρκείς εγκαταστάσεις υγιεινής για τους εργαζόμενους και συνεχή επιδημιολογική επιτήρηση.
Παράλληλα, επισημαίνουν ότι, αν και οι καταναλωτές μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο με σωστό πλύσιμο των χεριών και επαρκές μαγείρεμα όπου αυτό είναι δυνατό, στην περίπτωση των φρέσκων λαχανικών και φρούτων τα μέτρα αυτά δεν αρκούν από μόνα τους. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο καθηγητής Schwab, η φετινή επιδημία είναι τόσο μεγάλη επειδή «δεν σταματήσαμε την εξάπλωσή της εγκαίρως», προειδοποιώντας ότι χωρίς ισχυρό σύστημα επιτήρησης και ελέγχου, αντίστοιχα περιστατικά είναι πιθανό να επαναλαμβάνονται τα επόμενα χρόνια.
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Η επιδημία που ξεσκέπασε το «τρύπιο» σύστημα ασφάλειας τροφίμων – Πώς ένα παράσιτο μόλυνε χιλιάδες ανθρώπους
- Ιός του Δυτικού Νείλου: Η Ελλάδα καταγράφει τη μεγαλύτερη αύξηση στην Ευρώπη σύμφωνα με τον ΠΟΥ – Πώς θα προστατευθείτε
- Γιατί πληρώνουμε ακόμη «χρυσάφι» τη σοκολάτα ενώ η τιμή του κακάο πέφτει;
- Ο καρκίνος καλπάζει: Σχεδόν 1 στους 5 ανθρώπους θα νοσήσει στη ζωή του – 34 εκατομμύρια νέα περιστατικά έως το 2050
- Συναγερμός για έτοιμη βρεφική τροφή – Βρέθηκαν κομμάτια πλαστικού μέσα στις συσκευασίες
