Η εντατική εκτροφή πουλερικών, εκτός από τις επιπτώσεις της στην ευζωία των ζώων και στο περιβάλλον, μπορεί να συμβάλλει στην εμφάνιση και διασπορά βακτηρίων που προκαλούν ασθένειες στον άνθρωπο. Αυτό είναι το συμπέρασμα νέας μελέτης ερευνητών του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS). Σύμφωνα με τη μελέτη, η βιομηχανική παραγωγή κοτόπουλου έχει αυξήσει σημαντικά την ανταλλαγή στελεχών του βακτηρίου Campylobacter jejuni μεταξύ εκτρεφόμενων κοτόπουλων και άγριων πτηνών. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η εντατικοποίηση της πτηνοτροφίας έχει οδηγήσει σε αύξηση πάνω από 100 φορές της μετάδοσης του βακτηρίου μεταξύ αυτών των πληθυσμών.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Καμπανάκι κινδύνου για όσους τρώνε sushi και sashimi: Το παράσιτο στο ωμό ψάρι που μπορεί να προκαλέσει ξαφνικό εμετό και διάρροια
Το Campylobacter αποτελεί μία από τις σημαντικότερες αιτίες βακτηριακής γαστρεντερίτιδας παγκοσμίως. Στον άνθρωπο μπορεί να προκαλέσει διάρροια, πυρετό, έντονους κοιλιακούς πόνους, ναυτία και εμετό. Η συχνότερη οδός μόλυνσης είναι η κατανάλωση ωμού ή ανεπαρκώς μαγειρεμένου κρέατος κοτόπουλου, αλλά σημαντικό ρόλο παίζει και η επιμόλυνση άλλων τροφίμων στην κουζίνα, όταν χυμοί από ωμό κρέας έρθουν σε επαφή με τρόφιμα που καταναλώνονται χωρίς περαιτέρω μαγείρεμα.
Οι τεράστιες πτηνοτροφικές μονάδες ως «δεξαμενές» εξέλιξης βακτηρίων
Από τη δεκαετία του 1960, ο αριθμός των κοτόπουλων που εκτρέφονται παγκοσμίως έχει αυξηθεί περίπου επτά φορές, φτάνοντας σήμερα τα 31 δισεκατομμύρια ζώα. Τα εκτρεφόμενα πτηνά αντιπροσωπεύουν πλέον περίπου το 70% της συνολικής βιομάζας των πτηνών στον πλανήτη. Η αύξηση αυτή επέτρεψε την παραγωγή κρέατος σε χαμηλότερο κόστος για τους καταναλωτές, ωστόσο δημιούργησε και ένα περιβάλλον όπου τα βακτήρια μπορούν ευκολότερα να προσαρμοστούν, να εξελιχθούν και να μεταδοθούν.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ένας σκύλος νεκρός και ένας σε νοσηλεία από chew sticks προέλευσης Γερμανίας – Μαζικές κατασχέσεις 60 τόνων pet food
Για να διερευνήσουν τη σχέση μεταξύ της εντατικής πτηνοτροφίας και της εξέλιξης του Campylobacter, οι επιστήμονες ανέλυσαν σχεδόν 2.800 γονιδιώματα Campylobacter jejuni, τα οποία είχαν απομονωθεί από κοτόπουλα και άγρια πτηνά σε 30 χώρες, σε χρονικό διάστημα από το 1979 έως το 2024.
Η γονιδιωματική ανάλυση επέτρεψε στους ερευνητές να ανασυνθέσουν την πορεία εξάπλωσης του βακτηρίου και να εντοπίσουν γενετικές αλλαγές που βοήθησαν ορισμένα στελέχη να προσαρμοστούν καλύτερα στις συνθήκες των σύγχρονων εκτροφών. Μεταξύ των αλλαγών που εντοπίστηκαν περιλαμβάνονται γονίδια που συνδέονται με αυξημένη ανθεκτικότητα στα αντιβιοτικά, καθώς και χαρακτηριστικά που ενισχύουν την ικανότητα του βακτηρίου να επιβιώνει και να πολλαπλασιάζεται σε περιβάλλοντα με μεγάλη πυκνότητα ζώων.
Οι μεγάλες μονάδες λειτουργούν ως «οικολογικά σφουγγάρια»
Οι ερευνητές περιγράφουν τις μεγάλες βιομηχανικές μονάδες εκτροφής ως «οικολογικά σφουγγάρια», καθώς μπορούν να συγκεντρώνουν διαφορετικά στελέχη βακτηρίων από πολλές πηγές και να δημιουργούν συνθήκες που ευνοούν τη διατήρηση και την εξάπλωσή τους. Τα μαθηματικά μοντέλα που ανέπτυξε η ερευνητική ομάδα έδειξαν ότι όταν ο πληθυσμός των εκτρεφόμενων ζώων ξεπεράσει ένα συγκεκριμένο μέγεθος, ακόμη και στελέχη βακτηρίων που αρχικά δεν είναι ιδιαίτερα προσαρμοσμένα στα κοτόπουλα μπορούν να εγκατασταθούν μόνιμα στις εκτροφές και να συνεχίσουν να κυκλοφορούν.
«Η βιομηχανική εκτροφή δημιούργησε έναν από τους μεγαλύτερους ζωικούς βιότοπους στον πλανήτη. Τα αποτελέσματά μας δείχνουν για ακόμη μία φορά ότι οι περιβαλλοντικές αλλαγές που προκαλούνται από τον άνθρωπο μπορούν να αυξήσουν την εξάπλωση μολυσματικών ασθενειών», δήλωσε ο Sam Sheppard, καθηγητής Γονιδιωματικής και Μικροβιακής Εξέλιξης στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και επικεφαλής της μελέτης.
Τι σημαίνει η μελέτη για τους καταναλωτές
Οι ερευνητές δεν υποστηρίζουν ότι οι καταναλωτές πρέπει να σταματήσουν να καταναλώνουν κοτόπουλο. Αντίθετα, επισημαίνουν ότι η σωστή διαχείριση και το ασφαλές μαγείρεμα του κρέατος παραμένουν κρίσιμα μέτρα προστασίας.
Το Campylobacter καταστρέφεται με το πλήρες μαγείρεμα του κρέατος. Ο κίνδυνος αυξάνεται όταν το κοτόπουλο παραμένει ωμό στο εσωτερικό ή όταν μαχαίρια, επιφάνειες κοπής και πάγκοι κουζίνας που έχουν έρθει σε επαφή με ωμό κρέας χρησιμοποιούνται στη συνέχεια για τρόφιμα που καταναλώνονται χωρίς θερμική επεξεργασία. Η σχολαστική υγιεινή των χεριών, ο καθαρισμός των επιφανειών και η αποφυγή επαφής ωμού κοτόπουλου με άλλα τρόφιμα αποτελούν βασικές πρακτικές πρόληψης της τροφιμογενούς λοίμωξης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Κρέας αλόγου αντί για μοσχάρι στον κιμά; Καταγγελίες με επίσημα έγγραφα υποστηρίζουν σειρά παραβάσεων σε επιχειρήσεις τροφίμων
- Johnson & Johnson: Με 5,5 δισ. επιχειρεί να βάλει τέλος στις 76.000 αγωγές που συνδέουν το ταλκ με καρκίνο
- Ντομάτες: Ποια ώρα της ημέρας προσφέρουν περισσότερα αντιοξειδωτικά και πότε μπορεί να προκαλέσουν καούρα
- Έχετε σκληρό ή μαλακό νερό στο σπίτι σας; Πώς θα το αναγνωρίσετε και πώς επηρεάζει τις συσκευές αλλά και το δέρμα και τα μαλλιά σας
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
