H διαφορά δεν βρίσκεται μόνο στο αν περιέχει λάδι ή νερό, αλλά στο τι ακριβώς κρύβεται μέσα.
Όταν σκεφτόμαστε την αγορά κονσερβοποιημένου τόνου, πολλοί από εμάς εστιάζουμε αποκλειστικά στο αν περιέχεται σε λάδι ή σε νερό. Ωστόσο, πίσω από μια απλή κονσέρβα κρύβονται πολλές σημαντικές λεπτομέρειες που επηρεάζουν την ποιότητα, τη γεύση αλλά και την ασφάλεια του προϊόντος. Από το είδος του ψαριού μέχρι τον τρόπο αλιείας και την περιοχή απ’ όπου προέρχεται, κάθε στοιχείο συμβάλλει καθοριστικά στο τελικό αποτέλεσμα. Δυστυχώς, αυτές οι πληροφορίες συχνά δεν βρίσκονται στη συσκευασία. Δεν απαιτείται από το νόμο, επομένως οι κατασκευαστές τις παρέχουν οικειοθελώς.
- ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Δεκάδες ασθένειες παιδιών έως τεσσάρων ετών από το μολυσμένο φυστικοβούτυρο – Συναγερμός σε 10 Ευρωπαϊκές χώρες
Γιατί έχει σημασία ποιος τόνος βρίσκεται στην κονσέρβα;
Όπως εξηγεί η Σλοβενική Ένωση Καταναλωτών, υπάρχουν διάφοροι τύποι τόνου – τόνος παλαμίδας, κιτρινόπτερος τόνος, μεγαλόφθαλμος τόνος, καθώς και μακρύπτερος τόνος και ερυθρόπτερος τόνος. Το 2023, ο τόνος παλαμίδας και ο κιτρινόπτερος τόνος αντιπροσώπευαν το 88% των παγκόσμιων αλιευμάτων και μαζί, οι ψαράδες σε όλο τον κόσμο αλίευσαν έως και 5,3 εκατομμύρια τόνους τόνου.
- ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αναστολή λειτουργίας εργοστασίου της Coca Cola λόγω μόλυνσης των αναψυκτικών από ψυκτικό υγρό
- ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κρέμες χεριών: Καρκινογόνες και αλλεργιογόνες ουσίες σε γνωστές μάρκες – Εργαστηριακό τεστ
Οι πληροφορίες σχετικά με τον τύπο τόνου είναι σημαντικές κατά την επιλογή για διάφορους λόγους:
- τα μικρότερα είδη, όπως ο τόνος παλαμίδα, βρίσκονται χαμηλότερα στην τροφική αλυσίδα και ως εκ τούτου τείνουν να περιέχουν λιγότερα βαρέα μέταλλα και άλλους ρύπους από τα μεγαλύτερα είδη·
- Διαφορετικοί τύποι τόνου έχουν διαφορετικές γεύσεις, υφές και χρώματα κρέατος, επομένως μπορούμε να προβλέψουμε πόσο θα μας αρέσει ο κονσερβοποιημένος τόνος με βάση τον τύπο.
- ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πανευρωπαϊκή ειδοποίηση για γατοτροφή με πλαστικά κομμάτια – Σοβαρός κίνδυνος για τα κατοικίδια
Αξίζει να σημειωθεί πως οι μικρότερες ποικιλίες, όπως ο γραμμωτός τόνος, τείνουν να περιέχουν χαμηλότερες συγκεντρώσεις βαρέων μετάλλων, κάτι που τις καθιστά πιο ασφαλείς, ιδιαίτερα για ευάλωτες ομάδες όπως οι έγκυες γυναίκες, οι μητέρες που θηλάζουν και τα παιδιά.
- ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τοξική ουσία στις τηγανητές πατάτες: Πώς να μειώσετε τον κίνδυνο από το καρκινογόνο ακρυλαμίδιο
Ο τρόπος αλιείας είναι επίσης κρίσιμος παράγοντας. Οι πιο διαδεδομένες μέθοδοι, όπως οι συρτές με δίχτυα (γνωστές και ως purse seines), ευθύνονται για την πλειοψηφία της παγκόσμιας παραγωγής, αλλά προκαλούν σημαντικό περιβαλλοντικό κόστος, καθώς συχνά παγιδεύονται και μη στοχευμένα είδη, όπως χελώνες, καρχαρίες και θαλάσσια πουλιά. Αντίθετα, πιο βιώσιμοι και φιλικοί προς τη φύση τρόποι είναι η χρήση καλαμιών και πετονιών ή τα συρόμενα δολώματα από βάρκες. Όταν αυτές οι πληροφορίες αναγράφονται στη συσκευασία, ο καταναλωτής μπορεί να κάνει πιο συνειδητή και υπεύθυνη επιλογή.
- ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Λιπόφιλες βιοτοξίνες προκαλούν ανακλήσεις σε θαλασσινά στην Ευρώπη – Τι είναι και γιατί θεωρούνται επικίνδυνες
Ένα ακόμα στοιχείο που αξίζει προσοχής είναι η γεωγραφική προέλευση της αλιείας. Ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας (FAO) έχει χωρίσει τις θάλασσες του κόσμου σε δεκαεννέα αλιευτικές ζώνες. Παρότι οι παραγωγοί δεν είναι υποχρεωμένοι να δηλώνουν την περιοχή, όταν αυτή η πληροφορία υπάρχει στην ετικέτα, προσφέρει επιπλέον διαφάνεια και δυνατότητα ιχνηλασιμότητας.
- ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανήλικη με αιμολυτικό ουραιμικό σύνδρομο από μολυσμένο γάλα – Οι γονείς καταθέτουν αγωγή κατά της φάρμας παραγωγής
- ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το απόλυτο κόλπο για τραγανές πατάτες στο air fryer με μόλις τρία υλικά, από σεφ με αστέρι Michelin
Σημαντική εξέλιξη σε αυτόν τον τομέα αποτελεί το πρόγραμμα WATSON που αναπτύσσει καινοτόμες τεχνολογίες, όπως το blockchain, QR κωδικούς και έξυπνους αισθητήρες, με στόχο να επιτρέπει στον καταναλωτή να παρακολουθεί την πορεία του ψαριού από τη θάλασσα μέχρι το πιάτο. Αν και προς το παρόν εστιάζει κυρίως σε λευκά ψάρια, δεν αποκλείεται στο μέλλον να περιλάβει και τα κονσερβοποιημένα προϊόντα τόνου.
Η κατανάλωση τόνου αποτελεί διατροφικά ωφέλιμη επιλογή, όμως συστήνεται να προτιμάμε τα μικρότερα είδη για να μειώνεται η έκθεση σε βαρέα μέταλλα. Για καλύτερη πρόσληψη ωμέγα-3 λιπαρών οξέων, ίσως είναι προτιμότερες άλλα λιπαρά ψάρια όπως οι σαρδέλες και το σκουμπρί. Κατά την αγορά, είναι σημαντικό να μη δίνουμε υπερβολική σημασία στο βάρος της κονσέρβας συνολικά, αλλά να εξετάζουμε την τιμή σε σχέση με το καθαρό βάρος του ψαριού. Μετά το άνοιγμα, ο τόνος καλό είναι να καταναλώνεται άμεσα. Πάνω απ’ όλα, πρέπει να αναζητούμε πληροφορίες για το είδος του τόνου, τη μέθοδο αλιείας και την περιοχή προέλευσης, ώστε να κάνουμε πιο υπεύθυνες και βιώσιμες επιλογές.
