Για πρώτη φορά από το 2015, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας δημοσιεύει επικαιροποιημένες εκτιμήσεις για το παγκόσμιο φορτίο των τροφιμογενών νοσημάτων
Κάθε χρόνο, εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι αρρωσταίνουν από φαγητό που έφαγαν. Η πλειοψηφία αναρρώνει, αλλά για εκατοντάδες χιλιάδες η έκβαση είναι θανατηφόρα. Το παράδοξο είναι ότι παρά την κλίμακα αυτού του προβλήματος, τα δεδομένα που επιτρέπουν στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να κατανοήσουν ποια τρόφιμα φέρουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο και σε ποιες περιοχές παρέμεναν ανεπαρκή. Αυτό αλλάζει με τη νέα μελέτη του ΠΟΥ, την πρώτη εκτεταμένη επικαιροποίηση των παγκόσμιων εκτιμήσεων από το 2015, η οποία δημοσιεύτηκε ενόψει της Παγκόσμιας Ημέρας Ασφάλειας Τροφίμων στις 7 Ιουνίου 2026.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Προσοχή – ΕΦΕΤ: Ανακαλείται σαλάτα γνωστής εταιρείας λόγω επικίνδυνου παθογόνου (φωτογραφία και μάρκα)
Η μελέτη κάλυψε 29 παθογόνα και χημικούς κινδύνους, 14 κατηγορίες τροφίμων, έξι κύριες οδούς μετάδοσης και 194 χώρες. Για να παράγει αξιόπιστες εκτιμήσεις ακόμα και εκεί όπου τα επιδημιολογικά δεδομένα είναι ελλιπή, ο ΠΟΥ χρησιμοποίησε 146 ειδικούς από όλες τις γεωγραφικές περιοχές, που παρείχαν 1.436 αξιολογήσεις, πολύ περισσότερες σε σύγκριση με αντίστοιχη μελέτη του 2015. Από τα 29 παθογόνα, τα 13 βρέθηκε να μεταδίδονται κυρίως μέσω τροφής σε ποσοστό άνω του 50%.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κοτόπουλα Νιτσιάκος: Πώς η πώληση της εταιρείας σε Ουκρανό πολυεκατομμυριούχο φέρνει τα πάνω κάτω στην πτηνοτροφία
Ο Campylobacter και η μη τυφοειδής Salmonella είναι τα δύο παθογόνα με την πιο σταθερά υψηλή τροφιμογενή μετάδοση σε σχεδόν όλες τις υποπεριοχές παγκοσμίως. Το κοτόπουλο αποτελεί την πρωταρχική πηγή και για τα δύο: για τον Campylobacter σε ποσοστό 36 έως 74% ανά υποπεριοχή, ενώ για τη Salmonella η κατανομή είναι πιο διασκορπισμένη μεταξύ κοτόπουλου, χοιρινού και αυγών. Το βόειο κρέας κυριαρχεί ως κύρια πηγή του Shiga toxin-producing E. coli (STEC), σε ποσοστό 15 έως 55%, ενώ τα γαλακτοκομικά προϊόντα συνδέονται ιδιαίτερα με Listeria και Brucella, με το τελευταίο να φτάνει έως και 94% σε ορισμένες περιοχές.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Καταγγελίες για αδράνεια και θεσμική σιωπή των ελεγκτικών αρχών στην υπόθεση της αλλαντοβιομηχανίας με τους 10 νεκρούς
Τα λαχανικά, τα φρούτα και τα ξηρά καρύδια παρουσιάζουν μια αντιφατική εικόνα: αποτελούν τη μοναδική τροφική πηγή ορισμένων παρασίτων όπως Cyclospora, Giardia, Cryptosporidium και Ascaris, ενώ ταυτόχρονα είναι σημαντική οδός μετάδοσης νοροϊού, ηπατίτιδας Α και Shigella. Αυτό υπογραμμίζει ότι η ασφάλεια φρέσκων προϊόντων δεν αφορά μόνο τα παραδοσιακά παθογόνα που συνδέονται με το κρέας, αλλά ένα ευρύ φάσμα κινδύνων που απαιτούν διαφορετικές παρεμβάσεις. Τα οστρακόδερμα αναδεικνύονται ως η κύρια πηγή νοροϊού παγκοσμίως, με ποσοστό 22 έως 60%, και μαζί με τα ψάρια αντιστοιχούν σε 66 έως 86% των κρουσμάτων Vibrio cholerae.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η «σωστή σειρά» στο φαγητό για καλύτερη υγεία του εντέρου, σύμφωνα με τους γαστρεντερολόγους
Δύο ευρήματα ξεχωρίζουν για την πρωτοτυπία τους. Πρώτον, η μελέτη δημοσιεύει για πρώτη φορά εκτιμήσεις απόδοσης πηγής για τον Trypanosoma cruzi, τον παράσιτο που προκαλεί τη νόσο Chagas στην Αμερική. Τα ευρήματα δείχνουν ότι η κατανάλωση λαχανικών και φρούτων αποτελεί σημαντική οδό μετάδοσης, τοποθετώντας την ασφάλεια τροφίμων στο επίκεντρο πρόληψης μιας νόσου που παραδοσιακά συνδεόταν σχεδόν αποκλειστικά με έντομα-φορείς. Δεύτερον, η έκθεση στο μόλυβδο μέσω τροφίμων εμφανίζει εντυπωσιακές γεωγραφικές διαφοροποιήσεις: στη Νοτιοανατολική Ασία το 46 έως 59% της έκθεσης οφείλεται σε τρόφιμα, ενώ στις υπόλοιπες περιοχές το ποσοστό αυτό κυμαίνεται μεταξύ 7 και 30%. Τα δημητριακά και τα όσπρια αναδεικνύονται ως σχετική πηγή που δεν είχε τεκμηριωθεί επαρκώς στο παρελθόν.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Οι ημικρανίες μπορεί να συνδέονται με ταχύτερη γήρανση του εγκεφάλου – Έρευνα
Οι γεωγραφικές διαφορές στη μετάδοση είναι ένα από τα πιο σημαντικά μηνύματα της μελέτης συνολικά. Οι υποπεριοχές της Ευρώπης και της Αμερικής εμφανίζουν τις μεγαλύτερες αποκλίσεις στη σχετική συνεισφορά των διαφόρων οδών μετάδοσης, ενώ η Αφρική, η Ανατολική Μεσόγειος, η Νοτιοανατολική Ασία και ο Δυτικός Ειρηνικός παρουσιάζουν πιο ομοιογενή πρότυπα. Αυτή η διαπίστωση έχει άμεσες επιπτώσεις στην κατανομή πόρων: οι παρεμβάσεις για την ασφάλεια τροφίμων δεν μπορούν να είναι ενιαίες παγκοσμίως, αλλά πρέπει να προσαρμόζονται στα τοπικά πρότυπα κατανάλωσης, υποδομές και επιδημιολογικό περιβάλλον.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλείται αλεύρι με θανατηφόρες τοξίνες – Πωλήθηκε σε μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
