Στους 25 ανήλθαν τα επιβεβαιωμένα κρούσματα σαλμονέλωσης που συνδέονται με τη συρροή γαστρεντερίτιδας στη Λαμία, σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία των υγειονομικών αρχών. Το τελευταίο περιστατικό καταγράφηκε στις 16 Ιουλίου, με τον ασθενή να εμφανίζει ήπια συμπτώματα, να εξετάζεται στο Γενικό Νοσοκομείο Λαμίας και να επιστρέφει στην κατοικία του. Η εικόνα των νοσηλευομένων παρουσιάζει βελτίωση, καθώς οι περισσότεροι έχουν λάβει εξιτήριο και μόνο ένας ασθενής εξακολουθούσε να νοσηλεύεται κατά την τελευταία ενημέρωση.
Η επιδημιολογική διερεύνηση συνεχίζεται με στόχο τον εντοπισμό της πηγής της μόλυνσης. Δείγματα έχουν ληφθεί τόσο από τρόφιμα, ενώ έχουν γίνει δειγματοληψίες και από εργαζόμενους των εμπλεκόμενων καταστημάτων εστίασης. Τα πρώτα αποτελέσματα δεν έδωσαν σαφή ένδειξη ότι οι εργαζόμενοι ήταν η πηγή της μετάδοσης. Μέχρι στιγμής δεν έχει ανακοινωθεί επίσημα η οριστική πηγή της συρροής ούτε έχει αποδοθεί ευθύνη σε συγκεκριμένη επιχείρηση. Οι έρευνες επεκτείνονται και στους προμηθευτές πρώτων υλών, καθώς εξετάζεται η πιθανότητα κοινής προέλευσης των τροφίμων που καταναλώθηκαν από τους ασθενείς.
Η υπόθεση της Λαμίας συμπίπτει χρονικά με τη δημοσίευση της νέας επιδημιολογικής έκθεσης του ΕΟΔΥ για τη σαλμονέλλωση στην Ελλάδα, η οποία αποτυπώνει την πορεία του νοσήματος για την περίοδο 2004-2025. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Συστήματος Υποχρεωτικής Δήλωσης Νοσημάτων, στο διάστημα αυτό δηλώθηκαν συνολικά 14.583 κρούσματα σαλμονέλλωσης, με μέση ετήσια επίπτωση 6,14 κρούσματα ανά 100.000 κατοίκους. Το 2025 καταγράφηκαν 929 δηλωμένα κρούσματα και επίπτωση 8,96 ανά 100.000 κατοίκους, παρουσιάζοντας μείωση κατά 11% σε σχέση με το 2024, όταν είχαν δηλωθεί 1.053 κρούσματα και η επίπτωση είχε διαμορφωθεί στα 10,07 ανά 100.000 κατοίκους. Παρά τη μείωση, τα επίπεδα του 2025 παραμένουν σημαντικά υψηλότερα από εκείνα που είχαν καταγραφεί την περίοδο 2020-2022.
Η διαχρονική εξέλιξη των στοιχείων δείχνει ότι μετά τη σταδιακή αποκλιμάκωση που είχε σημειωθεί από το 2004 έως και το 2021, ακολούθησε έντονη αύξηση των δηλωμένων κρουσμάτων. Η επίπτωση σχεδόν τριπλασιάστηκε μεταξύ 2021 και 2024, πριν εμφανίσει μικρή υποχώρηση το 2025. Ο ΕΟΔΥ επισημαίνει ότι η μείωση που είχε καταγραφεί τα προηγούμενα χρόνια πιθανότατα σχετίζεται τόσο με τα εθνικά προγράμματα ελέγχου της σαλμονέλλωσης στα πουλερικά όσο και με τις επιπτώσεις της πανδημίας COVID-19 στην επιτήρηση και την κυκλοφορία των παθογόνων, ενώ η πρόσφατη αύξηση παρακολουθείται σε συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές για την υγεία των ζώων και την ασφάλεια των τροφίμων.
Η ηλικιακή κατανομή των περιστατικών δείχνει ότι η σαλμονέλλωση εξακολουθεί να πλήττει κυρίως τα μικρά παιδιά. Η υψηλότερη μέση ετήσια επίπτωση καταγράφηκε στην ηλικιακή ομάδα 0-4 ετών, όπου έφθασε τα 48,5 κρούσματα ανά 100.000 κατοίκους, επίπεδο πολλαπλάσιο σε σύγκριση με όλες τις υπόλοιπες ηλικιακές ομάδες. Στους άνδρες η μέση ετήσια επίπτωση διαμορφώθηκε σε 6,6 κρούσματα ανά 100.000 κατοίκους και στις γυναίκες σε 5,7 ανά 100.000 κατοίκους. Τα στοιχεία επιβεβαιώνουν επίσης την έντονη εποχικότητα της νόσου. Η συχνότητα των δηλωμένων κρουσμάτων αυξάνεται σταδιακά από τις αρχές του καλοκαιριού, κορυφώνεται τον Αύγουστο και στη συνέχεια ακολουθεί πτωτική πορεία κατά τους φθινοπωρινούς και χειμερινούς μήνες.
Η έκθεση καταγράφει ακόμη ότι το 15,7% των ασθενών δήλωσε πως υπήρχε και άλλο άτομο στο άμεσο περιβάλλον του με παρόμοια συμπτώματα. Το εύρημα αυτό υποδηλώνει ότι σημαντικό ποσοστό περιστατικών εμφανίζεται σε κοινό περιβάλλον έκθεσης, όπως ένα νοικοκυριό ή μία κοινή κατανάλωση τροφίμου. Από τεχνολογικής πλευράς, η εικόνα αυτή είναι συμβατή τόσο με την κατανάλωση του ίδιου επιμολυσμένου τροφίμου όσο και με πρακτικές που ευνοούν τη διασταυρούμενη επιμόλυνση στην οικιακή κουζίνα, όπως η κοινή χρήση επιφανειών και σκευών για ωμά και έτοιμα προς κατανάλωση τρόφιμα, η ανεπαρκής θερμική επεξεργασία, η λανθασμένη απόψυξη και η παραμονή των τροφίμων εκτός ασφαλών θερμοκρασιών για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Σε γεωγραφικό επίπεδο, η υψηλότερη μέση ετήσια επίπτωση της σαλμονέλλωσης καταγράφηκε στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου με 9,2 κρούσματα ανά 100.000 κατοίκους, ενώ η χαμηλότερη στην Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου με 3,0 κρούσματα ανά 100.000 κατοίκους. Η εργαστηριακή επιτήρηση δείχνει ότι οι κυρίαρχοι ορότυποι που απομονώνονται στη χώρα παραμένουν η Salmonella Enteritidis και η Salmonella Typhimurium. Τα τελευταία χρόνια αυξήθηκε επίσης η συμμετοχή των οροτύπων S. Bovismorbificans και monophasic S. Typhimurium. Το 2025 η S. Enteritidis εξακολούθησε να αποτελεί τον συχνότερο ορότυπο, αντιπροσωπεύοντας το 42% των στελεχών που τυποποιήθηκαν, ενώ ακολούθησαν η S. Typhimurium και η S. Bovismorbificans με ποσοστό 14% η καθεμία.
Η ευρύτερη εικόνα των τροφιμογενών επιδημιών στην Ελλάδα, όπως αποτυπώνεται στη δεύτερη έκθεση του ΕΟΔΥ για τις τροφιμογενείς και υδατογενείς συρροές της περιόδου 2004-2025, δείχνει ότι η Salmonella παραμένει ο σημαντικότερος αιτιολογικός παράγοντας των καταγεγραμμένων επιδημιών τροφιμογενούς προέλευσης στη χώρα. Η ίδια έκθεση καταγράφει ότι τα προϊόντα πουλερικών και τα αυγά συγκαταλέγονται μεταξύ των τροφίμων που συνδέθηκαν συχνότερα με τις διερευνημένες συρροές, γεγονός που αναδεικνύει τη διαρκή ανάγκη για αποτελεσματικό έλεγχο σε όλα τα στάδια της αλυσίδας τροφίμων, από την πρωτογενή παραγωγή μέχρι την προετοιμασία και την κατανάλωση.
Περισσότερες από τις μισές καταγεγραμμένες συρροές -63,8%- αφορούσαν περιστατικά μέσα στο ίδιο νοικοκυριό. Το γεγονός ότι σχεδόν τα δύο τρίτα των συρροών σε κλειστούς πληθυσμούς αφορούσαν μέλη του ίδιου νοικοκυριού δείχνει ότι η οικιακή διαχείριση των τροφίμων αποτελεί κρίσιμο σημείο στην πρόληψη των τροφιμογενών λοιμώξεων. Από τεχνολογικής πλευράς, η εικόνα αυτή είναι συμβατή με πρακτικές όπως η διασταυρούμενη επιμόλυνση μεταξύ ωμών και έτοιμων προς κατανάλωση τροφίμων, η ανεπαρκής θερμική επεξεργασία, η λανθασμένη απόψυξη, η πολύωρη παραμονή των γευμάτων εκτός ψύξης και η μη τήρηση βασικών κανόνων υγιεινής κατά την προετοιμασία των τροφίμων. Παράλληλα, δεν μπορεί να αποκλειστεί ότι σε αρκετές περιπτώσεις το τρόφιμο ήταν ήδη επιμολυσμένο πριν φτάσει στην οικιακή κουζίνα, με αποτέλεσμα η κοινή κατανάλωσή του από όλα τα μέλη της οικογένειας να οδηγεί στην εμφάνιση πολλαπλών κρουσμάτων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Ψωμί του τοστ: Πώς επηρεάζει το έντερο όταν ψήνεται σύμφωνα με νέα επιστημονικά ευρήματα
- Φαγητό στις διακοπές: Ο διαιτολόγος Νίκος Ζορζοβίλης αποκαλύπτει τα “κόλπα” για προστασία από τροφικές δηλητηριάσεις
- Ποτήρια για νερό: Ποιο υλικό είναι πιο ασφαλές και τι πρέπει να προσέχουμε
- Νέος αναδυόμενος κίνδυνος στην Ευρώπη: Η EFSA προειδοποιεί για τοξίνη σε τρόφιμα με θνησιμότητα που μπορεί να ξεπεράσει το 60%
- Συσκευασίες τροφίμων στην ΕΕ: Τέλος εποχής από σήμερα για τη δισφαινόλη Α – Λήγει η μεταβατική περίοδος
- Πρέπει να πλένουμε το σκόρδο πριν το μαγειρέψουμε; Η οδηγία στα σούπερ μάρκετ που ξάφνιασε τους καταναλωτές
- Η εταιρεία καλλυντικών που βρέθηκε με μικρόβια στο νερό παραγωγής και σωρεία παραβάσεων – Η προειδοποιητική επιστολή των Αρχών
