Τα κενά προληπτικού ελέγχου στα τρόφιμα υψηλού κινδύνου
430 άνθρωποι με τροφική δηλητηρίαση από σαλμονέλα, 103 χρειάστηκαν νοσηλεία και δύο νεκροί, είναι ο τελικός απολογισμός της κατανάλωσης μολυσμένων κόλλυβων σε πέντε μνημόσυνα στο Βόλο. Τα κόλλυβα παρασκευάστηκαν σε εργαστήριο ζαχαροπλαστικής της περιοχής, και το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Λάρισας έκρινε ένοχο τον ιδιοκτήτη του, για ανθρωποκτονία από αμέλεια κατά συρροή και για πρόκληση σωματικών βλαβών κατά συρροή.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Προσοχή – ΕΦΕΤ: Ανακαλούνται γλυκά μετά από καταγγελίες – Περιέχουν ουσίες που δρουν στο κεντρικό νευρικό σύστημα – Δείτε φωτογραφίες
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σοβαρός κίνδυνος ηλεκτροπληξίας από φωτιστικά IKEA που πωλούνται και στην Ελλάδα (φωτογραφία)
Του επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης τεσσάρων ετών για τον θάνατο δύο ηλικιωμένων γυναικών, που αποδόθηκαν στην κατανάλωση επιμολυσμένων κολλύβων, καθώς και ποινή τριών ημερών φυλάκισης για κάθε ένα από τα περιστατικά τροφικής δηλητηρίασης, συνολικά 259 ημέρες. Η συνολική ποινή, τέσσερα χρόνια και 259 ημέρες φυλάκιση, κρίθηκε εξαγοράσιμη προς 10 ευρώ ημερησίως. Το δικαστήριο δεν αναγνώρισε ελαφρυντικά, ενώ ο καταδικασθείς άσκησε έφεση. Κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας, από την πλευρά της πολιτικής αγωγής υποστηρίχθηκε ότι το εργαστήριο δεν πληρούσε βασικούς κανόνες υγιεινής. Το περιστατικό έλαβε χώρα το 2004 και συγκλόνισε όλη την Ελλάδα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επικίνδυνα ζυμαρικά σε ελληνικά σουπερμάρκετ – Είναι μολυσμένα με Bacillus cereus
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ρινικό σπρέι: Πόσο επικίνδυνη είναι η εξάρτηση και πώς να απαλλαγείτε
Ανάλογο περιστατικό είχε σημειωθεί το 1995 στη Βροχίτσα του δήμου Πύργου όταν δεκάδες άτομα που παρευρέθηκαν σε μνημόσυνο στην περιοχή και κατανάλωσαν τα κόλλυβα που μοιράστηκαν μετά την τελετή, άρχισαν μέσα στην ίδια ημέρα να εμφανίζουν συμπτώματα τροφικής δηλητηρίασης. Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις της εποχής, η αλλοίωση των υλικών ή η ακατάλληλη συντήρηση των τροφίμων θεωρήθηκε το πιθανότερο σενάριο, χωρίς να αποκλειστεί ανθρώπινο λάθος κατά την παρασκευή. Και σε αυτά κόλλυβα ανιχνεύτηκε το μικρόβιο της σαλμονέλας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Νέα πρόστιμα σε ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ, METRO και κρεοπωλεία για τον κιμά
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κομμάτια πλαστικού σε κρουασάν σοκολάτας – Άμεση ανάκληση (Φωτογραφία)
Το περιστατικό στο Βόλο που χαρακτηρίστηκε ως το μεγαλύτερο διατροφικό σκάνδαλο που είχε καταγραφεί στη χώρα μας, συνέβη δύο χρόνια πριν την υποχρεωτική εφαρμογή του HACCP σε Ευρώπη και Ελλάδα, το 2006. Όμως η υποχρεωτική εφαρμογή της μελέτης HACCP παραμένει σε μερικές περιπτώσεις στα χαρτιά, όπως έδειξε και δεύτερο περιστατικό το 2016 -10 χρόνια μετά την υποχρεωτική εφαρμογή HACCP- στο χωριό Μεσελέρων της Ιεράπετρας, όπου δέκα άτομα που είχαν παρευρεθεί σε μνημόσυνο κατανάλωσαν κόλλυβα και λίγη ώρα αργότερα εμφάνισαν συμπτώματα τροφικής δηλητηρίασης, με εφίδρωση, πυρετό και πόνο στο στομάχι. Και το 2021, οκτώ άτομα μεταφέρθηκαν στο Νοσοκομείο της Νεάπολης Λασιθίου, με συμπτώματα δηλητηρίασης, όταν κατανάλωσαν κόλλυβα σε μνημόσυνο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πασίγνωστες μάρκες στην Ευρωπαϊκή λίστα με τα δεκάδες επικίνδυνα σαμπουάν και αφρόλουτρα την πρώτη εβδομάδα του Φλεβάρη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τα φύλλα του λαχανικού που συνήθως πετάμε αλλά κάνουν καλό στο έντερο, τον μεταβολισμό και το ανοσοποιητικό – Έρευνα
Σήμερα η παρασκευή και διάθεση τροφίμων από επαγγελματικές επιχειρήσεις υπόκειται σε υποχρεωτικά συστήματα αυτοελέγχου, με κυρίαρχο το σύστημα HACCP, που προβλέπει καταγραφή πρώτων υλών, ελέγχους θερμοκρασίας, καθορισμένες διαδικασίες καθαρισμού και ιχνηλασιμότητα των προϊόντων. Παράλληλα, ο ΕΦΕΤ και ο ΕΟΔΥ διαθέτουν μηχανισμούς ταχύτερης εργαστηριακής διερεύνησης και συντονισμού, ώστε σε περίπτωση εμφάνισης πολλαπλών κρουσμάτων να εντοπίζεται γρηγορότερα η πηγή και να περιορίζεται η διασπορά. Σε σχέση με τις αρχές της δεκαετίας του 2000, η αντίδραση των αρχών είναι σήμερα πιο άμεση και πιο δομημένη, ιδίως όταν η πηγή συνδέεται με οργανωμένη επιχείρηση τροφίμων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το βούτυρο επιστρέφει ως «υγιεινό» τρόφιμο – Συμφωνεί η επιστήμη;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το φρούτο που βοηθά στην αντιμετώπιση της γρίπης και προστατεύει από τον έρπητα – Αποτελέσματα μελετών
Ωστόσο, οι αλλαγές αυτές δεν καλύπτουν όλες τις περιπτώσεις. Τρόφιμα που παρασκευάζονται εκτός επαγγελματικών εγκαταστάσεων, σε σπίτια, σε εκκλησιαστικούς χώρους ή χωρίς παραστατικά και καταγεγραμμένες διαδικασίες, παραμένουν εκτός ουσιαστικού προληπτικού ελέγχου. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η παρέμβαση των αρχών εξακολουθεί να γίνεται εκ των υστέρων, μετά την εμφάνιση συμπτωμάτων. Το πλαίσιο έχει αλλάξει, αλλά οι συνθήκες υπό τις οποίες παράγονται και διανέμονται ορισμένα τρόφιμα σε μαζικές κοινωνικές εκδηλώσεις παρουσιάζουν συνέχεια στον χρόνο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κίτρινα δόντια από καφέ και αναψυκτικά – Πώς επηρεάζουν τη στοματική υγεία και γιατί η λεύκανση μπορεί να χειροτερεύσει την κατάσταση
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μέλι: Premium στην ετικέτα, διαφορετικό στο βάζο – Παραπλάνηση για κέρδος ή απλή απροσεξία; Τι αποκάλυψε ο κρατικός έλεγχος
Η Μαζική τροφική δηλητηρίαση στο Βόλο, αποτυπώθηκε αργότερα σε επιστημονική μελέτη που παρουσιάστηκε σε διεθνές συνέδριο λοιμωδών νοσημάτων. Η μελέτη κατέγραψε την έκταση της επιδημίας, τον αριθμό των περιστατικών και τη διαχείριση της κατάστασης από το νοσοκομείο. Η διαδρομή από το 2004 έως σήμερα δείχνει ότι οι μηχανισμοί ελέγχου, η ταχύτητα αντίδρασης και το κανονιστικό πλαίσιο έχουν μεταβληθεί. Ταυτόχρονα, όμως, η παρασκευή και διανομή τροφίμων σε ορισμένες κοινωνικές και θρησκευτικές εκδηλώσεις συνεχίζει να γίνεται με τρόπους που δεν εντάσσονται σε προληπτικό έλεγχο, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο επανάληψης αντίστοιχων περιστατικών. Στην περίπτωση των κολλύβων, ο κίνδυνος δεν προκύπτει μόνο από τις συνθήκες παραγωγής και διακίνησης, αλλά και από τα ίδια τα χαρακτηριστικά του τροφίμου.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ευρωπαϊκή προειδοποίηση για κίνδυνο ηλεκτροπληξίας από ηλεκτρικό βραστήρα που πωλείται και στην Ελλάδα (Φωτογραφία)
Η διάρκεια ζωής των κολλύβων είναι εξαιρετικά περιορισμένη. Πρόκειται για τρόφιμο υψηλού κινδύνου, λόγω της υψηλής υγρασίας του βρασμένου σιταριού και της σύνθεσής του, και προορίζεται αποκλειστικά για άμεση κατανάλωση. Εκτός ψυγείου τα κόλλυβα αλλοιώνονται μέσα σε λίγες ώρες και δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να καταναλώνονται. Ακόμη και όταν διατηρηθούν σε ψυγείο, σε θερμοκρασία έως 4°C, ο μέγιστος ασφαλής χρόνος κατανάλωσης δεν ξεπερνά τις 24 ώρες από την παρασκευή τους. Μετά το χρονικό αυτό σημείο, ο κίνδυνος μικροβιακής ανάπτυξης αυξάνεται σημαντικά και η κατανάλωση θεωρείται επισφαλής και ο κίνδυνος μεγαλώνει όταν τα κόλλυβα έχουν παραμείνει για ώρα εκτός ψυγείου σε μνημόσυνα, όταν έχουν παρασκευαστεί από την προηγούμενη ημέρα ή όταν έχουν εκτεθεί σε πολλαπλό χειρισμό.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Φριτέζα αέρα: Τι πρέπει να προσέχουμε όταν χρησιμοποιούμε λαδόκολλα ή αλουμινόχαρτο στο καλάθι
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τι πρέπει να προσέχουμε όταν αγοράζουμε ακτινίδια
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πώς θα καταλάβετε αν τα παπούτσια σας είναι από γνήσιο δέρμα ή συνθετικά
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται πάνω από 6.000 κιβώτια με κουφετάκια M&M’s
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελλάδα: Ποια κατηγορία τροφίμων εμφανίζει τα υψηλότερα επίπεδα καρκινογόνων διοξινών – Δεδομένα 21 ετών
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πώς θα απαλλαγείτε από τα ενοχλητικά έντομα στις γλάστρες σας
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ο περιορισμός των θερμίδων αυξάνει την αποτελεσματικότητα της χημειοθεραπείας – Μελέτη
