Ο FDA προχώρησε σε δεσμεύσεις εισαγόμενων προϊόντων με βάση έντομα για ανθρώπινη κατανάλωση, την ώρα που η εντομοφαγία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει χαμηλή αποδοχή και αυστηρούς κανονιστικούς ελέγχους σε ΗΠΑ και Ευρώπη
Η αγορά τροφίμων με βάση τα έντομα παραμένει περιορισμένη στις δυτικές κοινωνίες, παρά τη συστηματική προώθησή της τα τελευταία χρόνια από επιχειρήσεις, ερευνητικούς οργανισμούς και φορείς που συνδέουν την εντομοφαγία με τη βιωσιμότητα και τις εναλλακτικές πηγές πρωτεΐνης. Παρότι προϊόντα όπως μπάρες πρωτεΐνης με σκόνη γρύλου, granola με αποξηραμένα έντομα και αρτοσκευάσματα με insect flour έχουν εμφανιστεί σε αγορές της Ευρώπης και της Βόρειας Αμερικής, η αποδοχή τους από το ευρύ καταναλωτικό κοινό παραμένει χαμηλή.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Συναγερμός για τυρί με ακραία επίπεδα Listeria 150 φορές πάνω από το όριο – Οι αρχές διέταξαν καταστροφή και όχι απλή ανάκληση
Η συζήτηση επανήλθε μετά την εμφάνιση εταιρειών παραγωγής προϊόντων από βρώσιμα έντομα σε λίστες import alerts της αμερικανικής Υπηρεσίας Τροφίμων και Φαρμάκων, της U.S. Food and Drug Administration. Στις σχετικές καταχωρήσεις περιλαμβάνονται προϊόντα της πολωνικής RADOSZ AP Nowak Sp. J. και της Gui Nan Hong Company Limited, όπως βρώσιμες μπάρες εντόμων, προϊόντα αρτοποιίας και granola ή trail mix με βάση έντομα για ανθρώπινη κατανάλωση, ενώ αντίστοιχα import alerts έχουν κατά καιρούς συνδεθεί και με άλλες εταιρείες του κλάδου βρώσιμων εντόμων, στο πλαίσιο ελέγχων για μη εγκεκριμένα συστατικά, ζητήματα επισήμανσης ή πιθανούς κινδύνους ασφάλειας τροφίμων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τέλος οι πωλήσεις προϊόντων κάνναβης από περίπτερα και μίνι μάρκετ
Τα συγκεκριμένα προϊόντα υπήχθησαν σε καθεστώς “Detention Without Physical Examination” (δέσμευση εισαγωγών χωρίς φυσική επιθεώρηση) που επιτρέπει στις αμερικανικές αρχές να μπλοκάρουν εισαγωγές χωρίς φυσικό έλεγχο όταν υπάρχουν ενδείξεις πιθανής παραβίασης κανονισμών. Η κατηγορία στην οποία εντάσσονται συνδέεται με τρόφιμα που θεωρείται ότι περιέχουν μη εγκεκριμένα ή μη ασφαλή food additives, δηλαδή συστατικά που δεν έχουν λάβει την απαραίτητη ρυθμιστική αποδοχή για χρήση σε τρόφιμα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Παιδικά αντηλιακά: Ύποπτα φίλτρα, συντηρητικά και ερεθιστικές ουσίες σε 6 από τα 11 γνωστά προϊόντα της αγοράς που εξετάστηκαν
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Συσκευή δοκιμής για μπαταρίες (!) δίνει «δακτυλικό αποτύπωμα» στον καφέ και αποκαλύπτει τα μυστικά της γεύσης του
Στις Ηνωμένες Πολιτείες δεν υπάρχει ακόμη πλήρως εξειδικευμένο νομοθετικό πλαίσιο αποκλειστικά για τα edible insects. Η FDA αντιμετωπίζει τα έντομα ως τρόφιμα, υπό την προϋπόθεση ότι παράγονται για ανθρώπινη κατανάλωση, τηρούν κανόνες υγιεινής και δεν περιέχουν ουσίες που θεωρούνται επικίνδυνες ή μη εγκεκριμένες. Ωστόσο, η αμερικανική νομοθεσία εξακολουθεί να λειτουργεί περισσότερο μέσω γενικών διατάξεων περί ασφάλειας τροφίμων παρά μέσω ειδικού κανονισμού για την εντομοφαγία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γαλακτοκομικά: Τι θα συμβεί στο σώμα σου αν σταματήσεις να τα καταναλώνεις – Οφέλη και κρυφοί κίνδυνοι
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | FAO: Φόβοι για υπολείμματα φυτοφαρμάκων, φυσικών τοξινών και αλλεργιογόνων στο ανακυκλωμένο πλαστικό των συσκευασιών τροφίμων
Η κατάσταση στην Ευρώπη είναι διαφορετική αλλά επίσης αυστηρά ρυθμιζόμενη. Η European Food Safety Authority και η European Commission έχουν ταξινομήσει τα έντομα ως “Novel Foods”, δηλαδή νέα τρόφιμα που απαιτούν ειδική αξιολόγηση ασφάλειας πριν διατεθούν στην αγορά. Μέχρι σήμερα έχουν εγκριθεί συγκεκριμένα είδη, όπως το yellow mealworm, ο οικιακός γρύλος και η migratory locust, υπό συγκεκριμένες μορφές και χρήσεις σε τρόφιμα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Είναι οι γλυκοπατάτες πιο υγιεινές από τις «κλασικές» πατάτες;
Παρά τις εγκρίσεις αυτές, η αγορά παραμένει μικρή και κατακερματισμένη. Επιστημονικές δημοσιεύσεις και αξιολογήσεις της ευρωπαϊκής νομοθεσίας αναφέρουν ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά εμπόδια, τόσο σε επίπεδο καταναλωτικής αποδοχής όσο και σε επίπεδο κανονιστικής συμμόρφωσης, επισήμανσης και διαχείρισης αλλεργιογόνων. Οι ερευνητές επισημαίνουν επίσης ότι μεγάλο μέρος του ισχύοντος ρυθμιστικού πλαισίου έχει σχεδιαστεί για συμβατικά τρόφιμα και όχι για insect-based products.
Η εντομοφαγία παραμένει ιδιαίτερα διαδεδομένη σε περιοχές της Ασίας, της Αφρικής και της Λατινικής Αμερικής, όπου πολλά είδη εντόμων καταναλώνονται παραδοσιακά εδώ και αιώνες. Στον δυτικό κόσμο, αντίθετα, οι πολιτισμικές αντιστάσεις παραμένουν ισχυρές. Ακόμη και στις περιπτώσεις όπου τα έντομα ενσωματώνονται σε επεξεργασμένα τρόφιμα υπό μορφή σκόνης ή πρωτεϊνικού συστατικού, η διείσδυση στην αγορά παραμένει περιορισμένη.
Οι εταιρείες του κλάδου προβάλλουν την παραγωγή εντόμων ως λύση με χαμηλότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα σε σχέση με τη συμβατική κτηνοτροφία, λόγω μειωμένων αναγκών σε νερό, γη και ζωοτροφές. Παρ’ όλα αυτά, η βιομηχανία εξακολουθεί να βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο ανάπτυξης, ενώ οι ρυθμιστικές αρχές σε Ευρώπη και ΗΠΑ συνεχίζουν να εξετάζουν ζητήματα ασφάλειας, αλλεργιογόνων, μικροβιολογικών κινδύνων και κατάλληλης αδειοδότησης για τη χρήση εντόμων σε τρόφιμα ανθρώπινης κατανάλωσης.
