Γιατί αξίζει λίγη υπομονή πριν καθίσουμε — μια προσέγγιση υγείας και υγιεινής
Κάθε μέρα, δεκάδες ή και εκατοντάδες άνθρωποι αγγίζουν τραπέζια, καρέκλες, αποδέκτες πληρωμών, ειδικά σταθερά σημεία επαφής (keypads). Ωστόσο, αυτές οι επιφάνειες, έστω κι αν δεν έρχονται άμεσα σε επαφή με το φαγητό, μπορούν να λειτουργήσουν ως “δεξαμενές” μικροβίων που τελικά εισέρχονται στο στόμα μας — κυρίως μέσω των χεριών μας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ψωμί του τοστ: Μυκοτοξίνες και φυτοφάρμακα στα σάντουιτς που τρώνε καθημερινά τα παιδιά μας – Νέα Μελέτη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κίνδυνος για χιλιάδες οδηγούς – Ανακαλούνται Peugeot, Renault, Οpel, Citroën, BMW, Ford και άλλα – Δείτε μάρκες και μοντέλα
Η συμβουλή λοιπόν είναι απλή: λίγη υπομονή μπορεί να μειώσει τον μικροβιακό κίνδυνο. Ας δούμε τα επιχειρήματα και τα στοιχεία:
Οι επιφάνειες υψηλής επαφής (high-touch surfaces) συγκεντρώνουν μικρόβια
Επιφάνειες όπως τραπέζια, καρέκλες, μενού, οθόνες πληρωμών είναι “hotspots” επαφής, δηλαδή αγγίζονται συχνά από πολλούς ανθρώπους. Όταν δεν καθαρίζονται σχολαστικά ανάμεσα σε κάθε πελάτη, τα μικρόβια μεταφέρονται από άτομο σε άτομο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επικίνδυνα πατατάκια Doritos: Η Ελλάδα εμπλέκεται στη διανομή παρτίδας με απαγορευμένο πρόσθετο
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | LIDL Nl: Νέα ανάκληση δημοφιλούς σνακ ιδιωτικής ετικέτας, λόγω σοβαρού κινδύνου – Δείτε φωτο
Μετάδοση «επαγώμενων» μικροβίων μέσω χεριών
Τα μικρόβια μπορούν να επιβιώσουν για κάποιο χρόνο σε σκληρές επιφάνειες (π.χ. μέταλλο, πλαστικό, ξύλο), και όταν κάποιος αγγίξει αυτή την επιφάνεια, τα μικρόβια μπορούν να περάσουν στα χέρια και στη συνέχεια — αν αγγίξουμε πρόσωπο ή φαγητό — να προκαλέσουν μόλυνση.
Μάλιστα, σε ένα πειραματικό μοντέλο επιφανειακού δικτύου επαφής, διαπιστώθηκε ότι επιφάνειες “high-touch” μπορούν να μολυνθούν γρήγορα σε ελάχιστε ώρες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ο υποτιμημένος κίνδυνος των φυτοφαρμάκων στα τρόφιμα – Νέα έρευνα αποκαλύπτει νευροεκφυλιστικές επιδράσεις
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Προσοχή, γονείς! Ανακαλούνται δημοφιλή παιδικά σκεύη που πωλούνται και στην Ελλάδα λόγω υπερβολικής παρουσίας μολύβδου
Μελέτες που καταγράφουν “φόρτο” μικροβίων σε τραπέζια και καρέκλες
Η μελέτη «A Survey of Microbial Contamination on Restaurant Nonfood-Contact Surfaces» έδειξε ότι σε μη επαφικές από τρόφιμα επιφάνειες (π.χ. καρέκλες, τραπέζια), οι συνολικοί μικροβιακοί μετρητές (CFU) έφτασαν έως και 151 CFU / 100 cm² για καθίσματα “booth” και 184 CFU / 100 cm² για καρέκλες τραπεζιού. 0–2 CFU/100 cm² θεωρείται εξαιρετικά καθαρό (τυπικός στόχος σε χώρους με αυστηρή υγιεινή, π.χ. νοσοκομεία ή βιομηχανίες τροφίμων). Κάτω από 30 CFU/100 cm² θεωρείται αποδεκτό για επιφάνειες που δεν έρχονται άμεσα σε επαφή με τρόφιμα, σύμφωνα με αρκετά πρότυπα υγιεινής. Πάνω από 100 CFU/100 cm² υποδηλώνει σημαντική μικροβιακή επιβάρυνση και ανάγκη καλύτερου καθαρισμού. Οι τιμές 151–184 CFU/100 cm² που βρέθηκαν στις καρέκλες και τα καθίσματα δείχνουν ότι οι επιφάνειες αυτές έχουν αρκετά υψηλό μικροβιακό φορτίο — πολλαπλάσιο από τα συνιστώμενα όρια.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μωρό υπέστη εγκαύματα δευτέρου βαθμού στην πλάτη από καθισματάκι αυτοκινήτου – Ανακαλούνται 20.000 κομμάτια
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλείται ποσότητα “μαμούθ” τυριών – 3,5 τόνοι(!) αποσύρονται από τα ράφια
- Σε μελέτη σε τραπέζια food courts, εντοπίστηκαν διαφορετικά είδη βακτηρίων που μπορεί να θεωρηθούν εν δυνάμει παράγοντες κινδύνου.
- Σε παλαιότερη έρευνα με τραπέζια και πανιά καθαρισμού, εντοπίστηκαν βακτήρια στα πανιά που χρησιμοποιήθηκαν για το σκούπισμα, τα οποία μεταφέρθηκαν στις επιφάνειες των τραπεζιών.
- Σε άλλες μελέτες εστίασης, αναφέρεται ότι τραπέζια, καρέκλες και δάπεδα παίζουν σημαντικό ρόλο ως “μη τρόφιμη” επιφάνεια με μικροβιακή ρύπανση.
- ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ποιο είναι το πιο «υγιεινό» αλκοόλ για το συκώτι
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αρωματικά χώρου με τοξικές, ερεθιστικές και καρκινογόνες ουσίες – Τι έδειξε ο έλεγχος σε πασίγνωστα προϊόντα
Το πρόβλημα των εργαλείων καθαρισμού που δεν αλλάζονται συχνά
Ακόμα και αν μια ταβέρνα “σκουπίσει” το τραπέζι μετά την αποχώρηση πελάτη, αν χρησιμοποιεί την ίδια υγρή πετσέτα/πανί για πολλά τραπέζια, μπορεί να μεταφέρει μικρόβια από τραπέζι σε τραπέζι — δηλαδή “διάδοση” μικροβιακού φορτίου.
Η μελέτη Patel et al. (2017) αναφέρει ότι πανιά καθαρισμού είχαν 59 CFU /100 cm² εντερικών βακτηριδίων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το λάθος που κάνουμε οι περισσότεροι όταν ξεπαγώνουμε το κρέας, βάζοντας σε κίνδυνο την υγεία μας
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Starbucks: Χιλιάδες εργαζόμενοι στο δρόμο παγκοσμίως μετά την απόφαση της εταιρείας να κλείσει εκατοντάδες καταστήματα
Αποτελεσματικότητα εκπαίδευσης υγιεινής προσωπικού
Σε μελέτη στην Πορτογαλία, μετά από εκπαίδευση θεωρητική + πρακτική για προσωπικό εστίασης, η μικροβιακή φόρτιση σε εξοπλισμό, επιφάνειες, εργαλεία και χέρια των εργαζομένων μειώθηκε σημαντικά (πάνω από 80% σε πολλές περιπτώσεις).
Αυτό δείχνει ότι ο τρόπος καθαρισμού και η συχνότητα παίζουν πολύ μεγάλο ρόλο.
Χρονική δυναμική μόλυνσης επιφανειών
Σε ένα άλλο πλαίσιο (αεροπλάνα), διαπιστώθηκε ότι σε 2-3 ώρες πολλές επιφάνειες υψηλής επαφής είχαν μολυνθεί, και σε 5-6 ώρες σχεδόν όλες οι επιφάνειες που μπορούν να αγγιχτούν έχουν μικροβιακή “στρώση”.
Αυτό υποδηλώνει ότι όσο περνά ο χρόνος χωρίς “συντήρηση/καθαρισμό”, τόσο το μικροβιακό φορτίο συσσωρεύεται.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Οι καλύτεροι τρόποι για να εξαφανίσετε την ψαρίλα από το σπίτι
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μεσογειακή Διατροφή: Επιστήμονες εντόπισαν νέο αναπάντεχο όφελος
Πρακτικές συμβουλές
- Αν πρόκειται να καθίσετε, περιμένετε μερικά λεπτά για να δοθεί χρόνος στον προσωπικό καθαρισμό (σκούπισμα, απολύμανση), ειδικά σε ώρες αιχμής.
- Προτιμήστε τραπέζι που φαίνεται “καθαρό” — χωρίς ακατάστατα υγρά, υπολείμματα — ή ζητήστε νέο τραπέζι.
- Πριν αγγίξετε φαγητό ή ποτήρι, πλύντε ή απολυμάνετε τα χέρια σας
- Προσοχή σε αντικείμενα κοινής χρήσης όπως μενού, πετσέτες, κούπες κοινής χρήσης — ζήτα ένα “καθαρό μενού” ή χρησιμοποιήστε ψηφιακό μενού αν υπάρχει.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Συμπληρώματα διατροφής: Influencers στα social εκθειάζουν ανύπαρκτα οφέλη – Μελέτη πάνω σε εκατοντάδες posts στο Instagram
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πώς να ζεστάνετε σωστά την πίτσα σε φριτέζα αέρα
