Τουλάχιστον 42 επικίνδυνες χημικές ουσίες που έχουν συνδεθεί με υλικά συσκευασίας δεν περιλαμβάνονται στο προσχέδιο της ευρωπαϊκής λίστας ουσιών ανησυχίας, σύμφωνα με την παρέμβαση του Food Packaging Forum προς τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Χημικών Προϊόντων (ECHA). Η ευρωπαϊκή διαδικασία αφορά περίπου 700 ουσίες που έχουν εντοπιστεί σε συσκευασίες και απόβλητα συσκευασίας και αποτελεί μέρος της εφαρμογής του νέου ευρωπαϊκού κανονισμού για τις συσκευασίες και τα απόβλητα συσκευασίας.
Ο ECHA ξεκίνησε την αξιολόγηση από περίπου 6.000 χημικές ουσίες που είχαν αναφερθεί ως παρούσες σε συσκευασίες ή απόβλητα συσκευασίας. Μετά την επαλήθευση των χρήσεων και την αξιολόγηση με συγκεκριμένα κριτήρια, ο αριθμός περιορίστηκε περίπου στις 700 ουσίες που περιλαμβάνονται στο προσχέδιο. Η επιλογή βασίστηκε κυρίως στο αν οι ουσίες έχουν χαρακτηριστεί ως ουσίες πολύ υψηλής ανησυχίας, αν διαθέτουν εναρμονισμένη ταξινόμηση για συγκεκριμένες χρόνιες επιπτώσεις στην υγεία ή αν έχουν χαρακτηριστεί ως ανθεκτικοί οργανικοί ρύποι. Η παρουσία μιας ουσίας στο συγκεκριμένο προσχέδιο, πάντως, δεν σημαίνει ότι έχει ήδη απαγορευτεί ή ότι ενεργοποιείται αυτομάτως κάποιος νέος περιορισμός.
Οι 42 ουσίες που απουσιάζουν
Το Food Packaging Forum συνέκρινε το προσχέδιο του ECHA με τη δική του FCCprio List, μια βάση δεδομένων που αξιολογεί χημικές ουσίες οι οποίες χρησιμοποιούνται σε υλικά που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα με βάση τα χαρακτηριστικά επικινδυνότητάς τους. Από τις 458 ουσίες για τις οποίες το Food Packaging Forum υπέβαλε πληροφορίες στη διαδικασία, οι 147 χαρακτηρίζονται ως επικίνδυνες από τουλάχιστον μία ρυθμιστική πηγή που περιλαμβάνεται στη συγκεκριμένη βάση. Οι 42 από αυτές τις 147 δεν περιλαμβάνονται στην τρέχουσα λίστα του ECHA, γεγονός που, σύμφωνα με την οργάνωση, δείχνει ότι η υφιστάμενη μεθοδολογία δεν καταγράφει το σύνολο των χημικών κινδύνων που είναι γνωστοί από την επιστημονική βιβλιογραφία και άλλες πηγές. Το ζήτημα αφορά τον τρόπο με τον οποίο ορίζεται μια «ουσία ανησυχίας». Το Food Packaging Forum αναγνωρίζει ότι η χρήση υφιστάμενων ευρωπαϊκών ταξινομήσεων προσφέρει ένα σημαντικό και συγκρίσιμο σημείο αναφοράς, υποστηρίζει όμως ότι δεν αρκεί για να αποτυπωθούν όλες οι επικίνδυνες ουσίες για τις οποίες υπάρχουν επιστημονικά στοιχεία. Προτείνει επομένως να αξιοποιούνται περισσότερες πληροφορίες από επιστημονικές πηγές και από ρυθμιστικές αρχές εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, ώστε η τελική καταγραφή να έχει ευρύτερη κάλυψη.
Η διαδικασία έχει ιδιαίτερη σχέση και με την ανακυκλωσιμότητα των συσκευασιών. Ο νέος ευρωπαϊκός κανονισμός προβλέπει ότι η παρουσία και η συγκέντρωση ουσιών ανησυχίας στις συσκευασίες πρέπει να ελαχιστοποιούνται, ενώ η μελλοντική αξιολόγηση θα εξετάσει μεταξύ άλλων κατά πόσο συγκεκριμένες ουσίες επηρεάζουν την επαναχρησιμοποίηση και την ανακύκλωση των υλικών. Το Food Packaging Forum ζητά περισσότερες διευκρινίσεις για το πώς χρησιμοποιήθηκαν τα στοιχεία του Κοινού Κέντρου Ερευνών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την επιλογή των ουσιών που θεωρείται ότι μπορούν να δυσχεράνουν την ανακύκλωση.
Η λίστα δεν πρέπει να μείνει στατική
Η σημαντικότερη ίσως απαίτηση αφορά την τακτική επικαιροποίηση της λίστας. Οι ταξινομήσεις των χημικών ουσιών στο ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο εξελίσσονται καθώς προκύπτουν νέα στοιχεία για τις επιπτώσεις τους στην ανθρώπινη υγεία και στο περιβάλλον. Το Food Packaging Forum υποστηρίζει επομένως ότι ο κατάλογος των ουσιών ανησυχίας πρέπει να αντιμετωπιστεί ως «ζωντανό» έγγραφο, το οποίο θα μπορεί να τροποποιείται όταν εμφανίζονται νέα επιστημονικά, τεχνικά ή ρυθμιστικά δεδομένα.
Η χρονική συγκυρία είναι σημαντική, καθώς ο νέος κανονισμός για τις συσκευασίες και τα απόβλητα συσκευασίας εφαρμόζεται γενικά στην ΕΕ από τις 12 Αυγούστου 2026. Στο πλαίσιο του άρθρου 5, η παρουσία και η συγκέντρωση ουσιών ανησυχίας στις συσκευασίες πρέπει να περιορίζονται, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με τη συνδρομή του ECHA, οφείλει να προετοιμάσει έως το τέλος του 2026 έκθεση σχετικά με την παρουσία αυτών των ουσιών στις συσκευασίες και στα συστατικά τους.
- Τραγωδία: 3χρονη πέθανε από αιμολυτικό ουραιμικό σύνδρομο μετά από έκθεση σε E. coli – Είχε υποστεί νεφρική ανεπάρκεια και εγκεφαλική βλάβη
- Φιστίκια ή ποπ κορν; Ποιο σνακ επηρεάζει λιγότερο το σάκχαρο
- Το απλό κόλπο του Gordon Ramsay που αλλάζει τα γεύματα με βρώμη
- Μακαρόνια: Και δεύτερη έρευνα εντόπισε κάδμιο σε προϊόντα που βρίσκονται στα ράφια – Καμπανάκι επιστημόνων για την κατανάλωσή τους από παιδιά
- Γιατί ΔΕΝ πρέπει να δίνουμε ζάχαρη στα παιδιά μέχρι 2 ετών – Οι επιπτώσεις στην υγεία ακόμη και 70 χρόνια μετά!
- Λάδι καρύδας ή αμυγδαλέλαιο: Ποιο είναι καλύτερο για τα μαλλιά και το τριχωτό
- Μύρτιλα: Η ουσία που «ξεκλειδώνει» την καύση λίπους στα μυϊκά κύτταρα
