Νέα αξιολόγηση εξετάζει αν τα διεθνή πρότυπα επιτήρησης επαρκούν για την ανίχνευση κρουσμάτων BSE στην Ευρώπη
Η σπογγώδης εγκεφαλοπάθεια των βοοειδών (BSE), γνωστή ευρύτερα ως «νόσος των τρελών αγελάδων», δεν έχει εξαφανιστεί από την ατζέντα της ευρωπαϊκής κτηνιατρικής επιτήρησης παρά τη δραματική μείωση των κρουσμάτων τις τελευταίες δεκαετίες. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανέθεσε την αξιολόγηση της ικανότητας των προβλέψεων επιτήρησης του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας Ζώων (WOAH) να ανιχνεύσουν κρούσματα BSE στην ΕΕ και στη συνέχεια να προτείνει ποιες από τις υπάρχουσες ευρωπαϊκές ρυθμίσεις πρέπει να διατηρηθούν. Η BSE διακρίνεται σε τρεις τύπους: Την κλασική (C-BSE), που συνδέθηκε με τη νόσο Creutzfeldt-Jakob στον άνθρωπο και προκλήθηκε κυρίως από μολυσμένες ζωοτροφές, και τους άτυπους τύπους H-BSE και L-BSE, που εμφανίζονται σποραδικά και θεωρούνται αυτόματης προέλευσης.
Τα πρότυπα του WOAH ορίζουν ότι η επιτήρηση BSE πρέπει να στοχεύει ζώα που βρίσκονται στο κλινικό φάσμα της νόσου και να υλοποιείται μέσω τυποποιημένων κλινικών πρωτοκόλλων επιλογής ζώων για εξέταση. Η κεντρική αδυναμία αυτής της προσέγγισης, όπως αναδεικνύεται στην αξιολόγηση, είναι ότι βασίζεται σε κλινική παρατήρηση σε μια εποχή που τα κρούσματα είναι εξαιρετικά σπάνια και η κλινική εικόνα των άτυπων τύπων είναι πολύ λιγότερο τυπική από εκείνη της κλασικής BSE.
Τι δείχνει η αναδρομική ανάλυση
Βάσει εκτίμησης εμπειρογνωμόνων με αναδρομικά κλινικά δεδομένα, μεταξύ 5% και 49% των 55 κρουσμάτων BSE που ανιχνεύθηκαν στην ΕΕ και στο Ηνωμένο Βασίλειο από το 2015 και μετά θα είχαν επιλεγεί για εξέταση από τα πρότυπα επιτήρησης του WOAH. Το εύρος αυτό είναι εξαιρετικά μεγάλο και αντανακλά την αβεβαιότητα που συνδέεται με την ερμηνεία κλινικών δεδομένων για σπάνια νόσο. Η πρακτική σημασία του εύρους αυτού είναι ότι σε ένα σενάριο χαμηλής ευαισθησίας, πάνω από τα μισά κρούσματα θα παρέμεναν αδιάγνωστα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Βασίλης Ρουμπής: «Η καθημερινή απόλαυση μπορεί να είναι ταυτόχρονα φυσική, ποιοτική και ωφέλιμη»
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Mitsubishi: Με διακανονισμό ύψους 8,5 εκατομμυρίων «κλείνει» το θέμα με τους ελαττωματικούς αερόσακους
Χρησιμοποιώντας ένα μοντέλο αντίστροφου υπολογισμού με τις υπάρχουσες ευρωπαϊκές ρυθμίσεις, οι εμπειρογνώμονες εκτίμησαν ότι ο αριθμός κρουσμάτων BSE που αναμένεται να ανιχνευθεί στην ΕΕ για την περίοδο 2025-2029 είναι εξαιρετικά χαμηλός: 0,0196 για C-BSE, 10,94 για H-BSE και 9,13 για L-BSE. Δεδομένου ότι δεν αναμένεται κανένα κρούσμα κλασικής BSE, η εφαρμογή των προβλέψεων του WOAH θα επηρεάσει κυρίως την ανίχνευση άτυπης BSE, με εκτιμώμενη ανίχνευση κατά την επόμενη πενταετία μεταξύ μηδέν και πέντε κρουσμάτων H-BSE και μεταξύ μηδέν και τεσσάρων κρουσμάτων L-BSE.
Τι προτείνει η αξιολόγηση για τη διατήρηση της επιτήρησης
Η αξιολόγηση καταλήγει ότι η απλή υιοθέτηση των προβλέψεων του WOAH χωρίς πρόσθετα μέτρα θα οδηγούσε σε σημαντική μείωση της ευαισθησίας ανίχνευσης, ιδίως για τους άτυπους τύπους. Ως βέλτιστη προσέγγιση προτείνεται ο συνδυασμός των προβλέψεων WOAH με συστηματική εξέταση νεκρών ζώων, δηλαδή ζώων που πέθαναν χωρίς να οδηγηθούν σε σφαγή (fallen stock), με ή χωρίς επείγουσα σφαγή, με αυξημένο ηλικιακό κατώφλι εξέτασης 60 ή 72 μηνών. Αυτή η προσέγγιση θα επιτύγχανε επίπεδο ανίχνευσης κοντά στα υπάρχοντα ευρωπαϊκά επίπεδα, διασφαλίζοντας τρία βασικά επιδημιολογικά στόχια: την τεκμηρίωση της αποτελεσματικότητας των μέτρων ελέγχου, την επιστημονική βεβαιότητα ότι η μείωση της C-BSE συνεχίζεται και την αξιόπιστη παρακολούθηση των τάσεων των άτυπων τύπων, ενώ παράλληλα θα διατηρούσε την ευαισθησία που απαιτείται για να εντοπιστεί τυχόν επανεμφάνιση της κλασικής BSE.
Η αξιολόγηση τονίζει ότι οποιεσδήποτε τροποποιήσεις στις απαιτήσεις επιτήρησης της ΕΕ πρέπει να λαμβάνουν υπόψη πιθανές προσαρμογές και σε άλλα διαθέσιμα μέτρα ελέγχου της BSE, καθώς η επιτήρηση δεν λειτουργεί απομονωμένα αλλά ως μέρος ενός ευρύτερου συστήματος πρόληψης και ανταπόκρισης. Η ανίχνευση ενός κρούσματος ενεργοποιεί αυτόματα υποχρεωτικά μέτρα ελέγχου, και η διατήρηση αυτής της ικανότητας άμεσης ανταπόκρισης παραμένει κεντρικό στοιχείο της ευρωπαϊκής στρατηγικής για τη νόσο.
